پرسشنامه‌ سازگاری عاطفی - اجتماعی

معرفی پرسشنامه‌ سازگاری عاطفی - اجتماعی

این پرسشنامه توسط کریک و گروت پیتر در سال 1995 ساخته شده است.

هدف از ساخت این پرسشنامه ارزیابی سازگاری عاطفی اجتماعی دانش آموزان می باشد.

این پرسشنامه دارای 19 گویه است که در چهار خرده مقیاس (پرخاشگری ارتباطی، پرخاشگری آشکار، رفتار جامعه پسند و احساس افسردگی) به همراه یک گویه مستقل برای سنجش محبوبیت سازماندهی شده است.

روایی و پایایی پرسشنامه سازگاری عاطفی – اجتماعی تایید شده است.

دو فرم اجرا در یک فایل

این ابزار در اصل دو شکل اجرا دارد و هر دو در فایل این محصول آمده است:

• فرم الف – خودگزارشی دانش آموز: خود دانش آموز آن را تکمیل می کند. گویه ها اول شخص نوشته شده اند و برای اجرای گروهی در کلاس مناسب است.
• فرم ب – گزارش معلم: معلم بر پایه مشاهدات خود از رفتار دانش آموز در چند ماه گذشته آن را پر می کند. گویه ها سوم شخص نوشته شده اند.

داشتن هر دو فرم از این جهت اهمیت دارد که این دو، چیزهای متفاوتی را بهتر می بینند: پرخاشگری ارتباطی اغلب پنهانی رخ می دهد و ممکن است از چشم معلم دور بماند، در حالی که در خودگزارشی، همین گویه ها در معرض مطلوبیت اجتماعی هستند و معمولا کمتر از واقع گزارش می شوند. اجرای هم زمان دو فرم و کنار هم گذاشتن نتایج، تصویر دقیق تری به دست می دهد.

محتوای فایل

فایل این محصول یک راهنمای کامل اجرا و نمره گذاری در 16 صفحه است و شامل بخش های زیر می باشد:

• معرفی ابزار و جدول ساختار خرده مقیاس ها به همراه دامنه نمره هر کدام
• فرم الف – خودگزارشی دانش آموز، 19 گویه با جدول پاسخ آماده چاپ
• فرم ب – گزارش معلم، 19 گویه با جدول پاسخ آماده چاپ
• کلید کامل نمره گذاری: ارزش گذاری گزینه ها، شیوه محاسبه نمره هر خرده مقیاس، میانگین گویه، و تکلیف گویه های بی پاسخ
• راهنمای تفسیر بر پایه نمره استاندارد، به همراه یک مثال کارشده عددی که محاسبه را گام به گام نشان می دهد
• برگه نمره گذاری کلاسی برای گردآوری نمرات یک کلاس و محاسبه میانگین و انحراف معیار گروه
• بخش محدودیت ها، ضرایب روایی و پایایی، و منابع فارسی و انگلیسی

پرخاشگری ارتباطی

ویژگی متمایز این ابزار آن است که در کنار پرخاشگری آشکار (بدنی و کلامی)، سازه ای را می سنجد که ابزارهای سنتی پرخاشگری از آن غفلت می کردند: پرخاشگری ارتباطی؛ یعنی آسیب زدن به دیگری از طریق دستکاری روابط و جایگاه اجتماعی او – حذف کردن از گروه دوستی، شایعه پراکنی، و تهدید به قطع رابطه. این شکل از پرخاشگری اغلب از چشم بزرگسالان پنهان می ماند و همین موضوع، سنجش نظام مند آن را در محیط مدرسه اهمیت می بخشد.

سازگاری اجتماعی عاطفی در این پرسشنامه با مولفه های رفتارهای پرخاشگری ارتباطی، پرخاشگری آشکار، رفتار جامعه پسند و احساس افسردگی در ارتباط دانسته شده است.

سازگاری

ژان پیاژه روان شناس بزرگ و مطرح، هوش را توانایی سازگاری تعریف کرده است و سازگاری را ویژگی انسان باهوش می داند. واقعیت امر این است که سازگاری باعث دوام و پایداری می شود و به واسطه سازگاری به بقا می توان رسید.

سازگاری یا تطبیق پذیری یک  توانمندی است که افراد از آن برای هماهنگی و تطابق با شرایط جدید و کنار آمدن با تغییرات محیطی استفاده می کنند. سازگاری به شناخت محدودیت ها، حد و مرز ها و پذیرش آن ها کمک می کند و در نهایت منجر به عملکرد بهتر و افزایش بهره وری و اثربخشی می شود.

سازگاری که در برگیرنده هرگونه راهبرد برای مدیریت بهتر شرایط استرس زا است، انواع مختلفی دارد؛ سازگاری اجتماعی و سازگاری عاطفی دو نوع مختلف سازگاری می باشد. سازگاری اجتماعی در بستر اجتماع و تعاملات اجتماعی معنا پیدا می کند؛ سازگاری اجتماعی که تحت تاثیر فرهنگ، شخصیت و خانواده قرار می گیرد، نشان دهنده تعامل یک فرد با افراد دیگر، میزان رضایتی که فرد از روابط خود دارد، رضایتی که از کنش های فردی و عملکردش در موقعیت های اجتماعی دارد، می باشد. سازگاری اجتماعی باعث می شود که یک فرد در محیط های اجتماعی ناآشنا عملکرد خوبی از خود به نمایش بگذارد و احساس غریب بودن در این محیط ها نداشته باشد.

سازگاری عاطفی، میزان شناختنی است که یک فرد از خودش در رابطه با دیگران در مورد عواطف، احساسات و هیجاناتش دارد؛ سازگاری عاطفی همچون سازگاری اجتماعی از مواردی همچون خانواده، ویژگی های شخصیتی، نیازهای روانی و جسمانی تاثیر می پذیرد.

سازگاری عاطفی به بهبود روابط کمک می کند و منجر به کنترل احساسات و عواطف و واکنش های فرد می شود. گفته می شود سازگاری عاطفی بر سلامت روان تاثیر مثبت دارد و باعث ایجاد خلق مثبت، رضایت از زندگی و ایجاد تعادل میان زندگی شخصی و مدرسه می شود. همچنین سازگاری عاطفی، از آشفتگی های هیجانی کم می کند.

سازگاری عاطفی اجتماعی بر عملکرد دانش آموزان تاثیر می گذارد؛ گفته می شود این نوع سازگاری باعث موفقیت تحصیلی می شود و تعامل دانش آموزان را در محیط مدرسه با یکدیگر بهبود می بخشد.

موارد استفاده

این پرسشنامه برای پژوهش های دانشگاهی در حوزه روان شناسی تربیتی و کودک، پایان نامه ها، غربالگری در محیط مدرسه، و شناسایی دانش آموزانی که نیازمند بررسی بیشتر هستند کاربرد دارد. برای استفاده تشخیصی یا بالینی مناسب نیست.