مقیاس اتیسم بهر نوجوانان و بزرگسال کوهن (AQ)

معرفی مقیاس اتیسم بهر بزرگسال (AQ)

این مقیاس در سال 2001 توسط بارون کوهن و همکاران در مرکز مطالعات اتیسم کمبریج ساخته شده است. نسخه پارسی آن را پوراعتماد، ضیایی و گنجوی در سال 1388 و با کسب اجازه از پروفسور بارون کوهن آماده کرده اند.

هدف این مقیاس غربالگری ویژگی های طیف اوتیسم در افراد 16 سال به بالا با هوش بهنجار است. این مقیاس 50 عبارت دارد و پاسخ ها روی طیف چهار درجه ای از «کاملا موافقم» تا «کاملا مخالفم» ثبت می شود. اجرای آن حدود 10 تا 15 دقیقه طول می کشد و به صورت خودگزارش دهی انجام می شود.

در این بسته چه چیزی دریافت می کنید

سه دفترچه، هر کدام در دو قالب Word و PDF:

• پرسشنامه: معرفی مقیاس، دستور اجرا، چهار مثال، هر 50 عبارت با گزینه ها، و جدول کلید نمره گذاری. این همان نسخه پارسی رسمی است.
• کلید نمره گذاری، خرده مقیاس ها و تفسیر نمره: روش نمره گذاری صفر و یک، کلید هر 50 عبارت به شکل خوانا، فهرست عبارت های هر پنج خرده مقیاس، جدول تفسیر نمره کل و یک نمونه حل شده.
• پایایی، روایی و منابع: ضرایب آلفای کرونباخ پنج خرده مقیاس، پایایی بازآزمایی، میانگین نمره گروه دارای تشخیص و گروه گواه، و فهرست منابع.

پنج خرده مقیاس

افزون بر نمره کل، 50 عبارت در پنج خرده مقیاس ده عبارتی دسته بندی می شوند و نمره هر کدام بین 0 تا 10 قرار می گیرد:

• مهارت اجتماعی
• تغییر توجه
• توجه به جزئیات
• ارتباط
• تخیل

درباره نمره گذاری و تفسیر

نمره گذاری این مقیاس صفر و یک است، نه لیکرت جمع شونده: برای هر عبارت فقط دو گزینه از چهار گزینه یک نمره می گیرند. نمره کل بین 0 تا 50 قرار می گیرد.

نقطه برش پیشنهادی سازندگان 32 است؛ 80 درصد بزرگسالان دارای تشخیص در این محدوده قرار گرفتند در حالی که تنها 2 درصد گروه گواه به این نمره رسیدند. دفترچه دوم جدول کامل تفسیر را می دهد و به این پرسش که «نمره 45 یعنی چه» مستقیم پاسخ می دهد.

یک نکته را صریح می گوییم: این نقطه برش از نمونه اصلی بریتانیایی به دست آمده است. برای فرم فارسی 50 سوالی این مقیاس جدول هنجار یا نقطه برش ایرانی منتشر شده ای در دست نیست. ما عدد ساختگی به شما نمی دهیم و این محدودیت را در خود دفترچه هم نوشته ایم.

درباره روایی و پایایی

آلفای کرونباخ خرده مقیاس ها در پژوهش اصلی: مهارت اجتماعی 0/77، تغییر توجه 0/67، ارتباط 0/65، تخیل 0/65 و توجه به جزئیات 0/63. پایایی بازآزمایی با فاصله دو هفته 0/70 گزارش شده است. میانگین نمره کل در گروه دارای تشخیص 35/8 و در گروه گواه 16/4 بوده است. دفترچه سوم این ارقام را با ذکر منبع می آورد.

اوتیسم چیست؟

اوتیسم که به آن در خودماندگی هم می گویند یک اختلال رشدی عصبی است؛ نشانه های آن در سال های نخست زندگی نمایان می شود و با سه ویژگی کلی شناخته می شود: نقص در برقراری ارتباط، اختلال در تعامل اجتماعی، و رفتارهای تکراری یا کلیشه ای. عملکرد افراد در طیف اوتیسم از خفیف تا شدید متغیر است.

این مقیاس ویژگی های زیرآستانه ای طیف اوتیسم را در بزرگسالان با هوش بهنجار می سنجد؛ یعنی همان ویژگی هایی که در جمعیت عمومی هم به درجات مختلف دیده می شود.

این ابزار غربالگری است، نه تشخیص. نمره بالا در این مقیاس به تنهایی به معنای اوتیسم نیست و تشخیص اختلال طیف اوتیسم فقط با مصاحبه بالینی و ارزیابی رشدی توسط متخصص انجام می شود. برای کودکان زیر 16 سال باید از نسخه کودکان استفاده کرد.