پرسشنامه خطر پوکی استخوان (IOF) تست یک‌دقیقه‌ای

پرسشنامه خطر پوکی استخوان (‎IOF‎) تست یک‌دقیقه‌ای

برای شناخت عوامل خطر پوکی استخوان (استئوپروز) و شکستگی، پرسشنامه خطر پوکی استخوان موضوع گفت‌وگو با پزشک را روشن می‌کند. بنیاد بین‌المللی پوکی استخوان این ابزار را با نام ‎IOF One Minute Risk Test‎ منتشر کرده است. متن انتخابی این مجموعه به بروشور ۲۰۱۶ برمی‌گردد و ۱۹ پرسش با پاسخ‌های بله/خیر دارد.

دقیقاً چه چیزی دریافت می‌کنید؟

دفترچهٔ این فرم ارزیابی خطر پوکی استخوان، ترجمهٔ فارسی پرسش‌ها و راهنمای تفسیر غیرتشخیصی را کنار هم دارد؛ اصل انگلیسی نیز در پایان آمده است. شما برای اجرای چاپی، فرم پاسخ‌دهی جداگانه‌ای با همان نام ابزار در اختیار دارید.

• فرم فارسی — متن پرسش‌ها با گزینه‌های بله/خیر، برای ثبت پاسخ در ترتیب اصلی ابزار.
• راهنمای اجرا و تفسیر — توضیح شاخه‌های زنان و مردان و ثبت پاسخ نامعلوم، همراه مرز کاربرد پزشکی.
• نمونهٔ آموزشی — نمونهٔ ثبت و گزارش عوامل خطر، بدون تبدیل پاسخ‌ها به حکم ابتلا.
• تعریف‌های ضروری — تعریف مفهومی و عملیاتی عامل خطر و شیوهٔ ثبت پاسخ‌ها در این ابزار.
• شواهد پژوهشی و محدودیت‌ها — گزارش مطالعه‌ها با جامعه و زبان هر نمونه، برای پرهیز از تعمیم به ترجمهٔ فارسی.
• روش پژوهش و استناد — متن قابل تنظیم معرفی ‎IOF‎ و شیوهٔ ارجاع به انتشار اصلی.
• اصل انگلیسی — متن رسمی پرسش‌ها در پیوست، برای مقایسه با ترجمهٔ فارسی این مجموعه.
• فرم پاسخ‌دهی — برگهٔ مستقل قابل چاپ برای اجرای فرم و ثبت پاسخ‌های بله/خیر.

مجموعه شامل ۴ فایل است: دفترچه و راهنما و فرم پاسخ‌دهی، هرکدام در قالب ‎Word‎ و ‎PDF‎. شما می‌توانید متن ‎Word‎ را برای کار پژوهشی تنظیم کنید و ‎PDF‎ را برای چاپ به کار ببرید.

عوامل پرسشنامه خطر پوکی استخوان

سابقهٔ خانوادگی، شکستگی استخوان و زمین‌خوردن از موضوعات این تست هستند و داروها و برخی وضعیت‌های هورمونی نیز در پرسش‌ها مطرح می‌شوند. در پژوهش دربارهٔ نگرانی از افتادن سالمندان، پرسشنامه کارآمدی در افتادن سالمندان (‎FES-I‎) این نگرانی را در فعالیت‌های روزمره می‌سنجد. برای سنجش فعالیت جسمانی سالمندان، پرسشنامه فعالیت فیزیکی سالمندان (‎PASE‎) به همین موضوع می‌پردازد.

برای ثبت عوامل خطر، بعضی پرسش‌ها متناسب با زنان یا مردان اجرا می‌شوند. شاخه‌های اجرا در تست یک‌دقیقه‌ای، پرسش‌های متناسب با پاسخ‌دهنده را مشخص می‌کنند و عامل روان‌شناختی محسوب نمی‌شوند. اگر پاسخ‌دهنده دربارهٔ سابقهٔ پزشکی خود مطمئن نباشد، راهنمای این مجموعه روش ثبت پاسخ نامعلوم را توضیح می‌دهد. شما با فرم پاسخ‌دهی، پرسش نامرتبط و ندانستن پاسخ را جدا از پاسخ خیر ثبت می‌کنید.

تفسیر پرسشنامه خطر پوکی استخوان

در این تست پوکی استخوان، پاسخ بله موضوعی برای گفت‌وگو با پزشک است و از آن تشخیص پوکی استخوان به دست نمی‌آید. شمار پاسخ‌های بله در راهنمای این مجموعه کاربرد توصیفی دارد و درصد احتمال شکستگی فرد را محاسبه نمی‌کند. حتی پاسخ‌های خیر نیز تضمین سلامت استخوان نیستند. فایل، تفسیر کیفی عوامل خطر را همراه نمونهٔ آموزشی توضیح می‌دهد.

1. اجرای متناسب — شاخهٔ مربوط به پاسخ‌دهنده را مطابق راهنمای فرم انتخاب کنید.
2. ثبت وضعیت پاسخ — پاسخ بله/خیر و موارد نامعلوم یا غیرقابل اعمال را در جای خود بنویسید.
3. گزارش غیرتشخیصی — عوامل قابل گفت‌وگو با پزشک را با توجه به توضیح راهنما گزارش کنید.

دفترچه یادآوری می‌کند که اندازه‌گیری تراکم استخوان (‎BMD‎) با ‎DXA‎ روش تشخیصی است و پرسشنامه جای آن را نمی‌گیرد. از پاسخ‌های این پرسشنامه نباید دستور مصرف یا قطع دارو و مکمل استخراج کنید. راهنمای فایل، مرز میان ثبت عامل خطر و تشخیص پزشکی را در گزارش نمونه نیز حفظ می‌کند.

شواهد پرسشنامه خطر پوکی استخوان

دقت آزمون ‎IOF‎ در پژوهش خروبی و همکاران (۲۰۱۷) در زنان یائسهٔ فلسطینی بررسی شده است. ژانگ و همکاران (۲۰۲۳) نیز آن را در مردان چینی مطالعه کرده‌اند. جدول زیر جامعه و موضوع هر مطالعه را نشان می‌دهد؛ نتایج هر پژوهش به همان نمونه و زبان تعلق دارند.

شیه در نسخهٔ چینی با ۳۶۹ پاسخ معتبر، آلفای کرونباخ، یعنی میزان هماهنگی پاسخ‌ها، را ۰٫۵۸۹ گزارش کرد. این عدد پایایی ترجمهٔ فارسی نیست و دربارهٔ تشخیص بیماری نیز حکم نمی‌دهد. دفترچه نتایج پژوهش‌ها را با مشخصات نمونه، شاخص‌های گزارش‌شده و مرز تعمیم آن‌ها توضیح می‌دهد.

شواهد روایی و پایایی این دفترچه از مطالعه‌های خارجی نقل شده‌اند؛ متن فارسی، ترجمهٔ این مجموعه از انتشار رسمی انگلیسی است. اگر این ترجمهٔ فارسی را در پژوهش خود به کار می‌برید، باید هویت ترجمه و جامعهٔ مطالعه را روشن بنویسید. نتایج این مطالعه‌ها دربارهٔ عوامل خطر، معیار مقایسه برای جمعیت ایران یا مرز عمومی تصمیم‌گیری بالینی نیستند.

کاربرد پژوهشی و استناد به ‎IOF‎

برای پژوهشی دربارهٔ عوامل خطر پوکی استخوان، دفترچه به شما کمک می‌کند ابزار آگاهی‌بخشی را با مقیاس تشخیص بیماری یکی نگیرید. متن روش پیشنهادی برای ترجمهٔ فارسی جای تنظیم مشخصات نمونه و گزارش اجرای شماست و شواهد خارجی باید با نام جامعه و زبان خودشان نقل شوند. ترجمهٔ فارسی نیز با همین عنوان در معرفی ابزار نوشته می‌شود.

بخش استناد، انتشار اصلی و مقاله‌های بررسی‌شده را با شیوهٔ ‎APA‎ ویرایش هفتم معرفی می‌کند. اصل انگلیسی برای مراجعه در پیوست دفترچه است و فرم پاسخ‌دهی، اجرای چاپی را از متن راهنما جدا می‌کند. شما می‌توانید پیش از انتخاب ابزار، میان هدف آگاهی از عوامل خطر و هدف سنجش تشخیصی پژوهشتان تمایز بگذارید.