مقیاس بخشش رنجش خاص زناشویی (MOFS)

معرفی مقیاس بخشش رنجش خاص زناشویی (MOFS)

این پرسشنامه توسط پالیری، رگالیا و فینچام در سال 2009 ساخته شده است.

هدف از ساخت این پرسشنامه ارزیابی بخشش در میان زوجین و در موقعیت های خاص زندگی زناشویی می باشد.

مقیاس بخشش رنجش خاص زناشویی (MOFS) دارای 10 سوال است و دو خرده مقیاس دارد:

• خیرخواهی — 4 گویه (شماره های 2، 5، 9، 10). انگیزه های مثبت و آشتی جویانه.
• خشم-اجتناب — 6 گویه (شماره های 1، 3، 4، 6، 7، 8). کینه، تلافی، دوری گزینی و رنجش باقی مانده.

این پرسشنامه که بر اساس مقیاس لیکرت شش درجه ای (از 1 به شدت مخالفم تا 6 به شدت موافقم) می باشد، برای بزرگسالان متاهل تهیه شده است.

در این بسته چه چیزی دریافت می کنید

یک دفترچه 7 صفحه ای، هم در قالب PDF و هم در قالب Word قابل ویرایش، شامل:

• فرم پرسشنامه با هر 10 گویه در یک جدول پاسخ و ارزش عددی چاپ شده روی هر ستون.
• دستورالعمل اجرا، شامل گام لازم پیش از اجرا (تعیین رنجش) که در ادامه توضیح داده شده است.
• نمره گذاری در سه گام: دو نمره خرده مقیاس، نمره میانگین، و نمره کل با کلید معکوس.
• تفسیر: دامنه نمره هر خرده مقیاس، جدول سطح بندی توصیفی، و جدول خواندن دو نمره در کنار هم.
• ویژگی های روان سنجی به تفکیک هر دو مطالعه، محدودیت ها، و فهرست منابع.

یک نکته که پیش از اجرا باید بدانید

این مقیاس رنجش محور است، نه سنجش یک صفت کلی. هر 10 گویه به «آنچه اتفاق افتاده» یعنی یک رخداد مشخص اشاره می کنند. در پژوهش اصلی از هر همسر خواسته شده بود جدی ترین رنجشی را که در شش ماه گذشته از سوی همسرش تجربه کرده به یاد بیاورد و همه گویه ها را درباره همان رخداد پاسخ دهد. اگر این گام انجام نشود، پاسخ دهنده هر گویه را به ماجرایی متفاوت ربط می دهد و نمره معنای خود را از دست می دهد. این دستورالعمل و جای نوشتن آن رخداد در خود دفترچه آمده است.

درباره نمره گذاری — دو خرده مقیاس هم جهت نیستند

نمره هر خرده مقیاس مجموع گویه های خودش است: خیرخواهی 4 تا 24 و خشم-اجتناب 6 تا 36. اما جهت این دو نمره یکی نیست: نمره بالا در خیرخواهی یعنی بخشش بیشتر، و نمره بالا در خشم-اجتناب یعنی بخشش کمتر.

به همین دلیل جمع زدن ساده هر 10 گویه عددی بی معنی می دهد. اگر به یک نمره کل نیاز دارید، نخست باید 6 گویه خشم-اجتناب معکوس شوند (7 منهای نمره خام) و پس از آن دامنه نمره کل 10 تا 60 خواهد بود. جدول کامل این تبدیل در دفترچه آمده است. پژوهش اصلی خود نمره کل تعریف نکرده و گزارش دو نمره جداگانه را توصیه می کند.

روایی، پایایی و نکته ای درباره هنجار

پژوهش اصلی سه مطالعه روی مجموعا 328 زوج متاهل ساکن شمال ایتالیا اجرا کرد. ساختار دو عاملی همبسته در تحلیل عاملی تاییدی بر مدل های رقیب برتری داشت. آلفای کرونباخ در مطالعه اول 0/80 (مردان) و 0/75 (زنان) برای خیرخواهی و 0/83 و 0/79 برای خشم-اجتناب بود؛ در مطالعه سوم 0/75 و 0/84 برای خیرخواهی و 0/89 و 0/83 برای خشم-اجتناب. روایی افتراقی، همگرا و پیش بین نیز بررسی و تایید شده است.

صریح می گوییم: برای این مقیاس هیچ نقطه برش و هیچ جدول هنجاری — نه ایرانی و نه خارجی — منتشر نشده است، و اعتباریابی فارسی مستقلی هم برای آن وجود ندارد. آن 328 زوج نمونه ایتالیایی هستند. بنابراین جدول سطح بندی این محصول یک راهنمای توصیفی بر پایه درصد نمره ممکن است و برای تشخیص یا غربالگری بالینی اعتبار ندارد؛ همین نکته در خود دفترچه هم نوشته شده است. اگر در پایان نامه استفاده می کنید، پایایی را روی نمونه خودتان دوباره محاسبه و گزارش کنید. دفترچه توضیح می دهد چگونه.

منبع: Paleari, F. G., Regalia, C., & Fincham, F. D. (2009). Measuring offence-specific forgiveness in marriage: The Marital Offence-Specific Forgiveness Scale (MOFS). Psychological Assessment, 21(2), 194-209.

گذشت و بخشش در زوجین

داشتن رابطه ی خوب و سرشار از محبت برای هر زوجی در هر سن و سالی که باشند، مهم است. زوجین باید در خلال زندگی مشترک با یکدیگر سازش و مهربانی داشته باشند. داشتن مهربانی و عطوفت همسران به یک دیگر موجب زندگی شیرین تر و همچنین تداوم و پیشرفت زندگی مشترک می شود.

همانطور که خودتان هم قطعا می دانید، در هر رابطه ی بین فردی و انسانی ممکن است تنش ها و تعارضاتی روی دهد. در واقع تجربه ی تنش و تعارض گریز ناپذیر است. در میان روابط زن و شوهر ها و به اصطلاح رابطه ی زناشویی هم ممکن است دعوا و بحث و تنش هایی روی دهد؛ چرا که زوجین مدت زمان طولانی را کنار یکدیگر سپری می کنند و در نتیجه ممکن است در این میان اختلاف نظر هایی هم پیش بیاید. برای مدیریت بهتر تعارضات و تنش ها در میان زوجین بهتر است که راهکار ها و استراتژی هایی به کار گرفته شود، اما مهم تر از هر چیزی این گذشت و بخشش است که می تواند دلخوری زوجین را از یکدیگر کمتر کند و موجب رفع تعارضات و کاهش تنش ها شود.

اگر هر کدام از زوجین در یک موقعیت خاص از یکدیگر ناراحت شدند و یا تعارضی میان آنان صورت گرفت، بهتر آن است که در این میان یکی از زوجین، گذشت و بخشش داشته باشد. افرادی هستند که پس از وقوع درگیری، سعی بر حل مشکل دارند و با سخن گفتن در مورد مشکلات سعی می کنند، تعارض پیش آمده را حل کرده و طرف مقابل خود را ببخشند. اما در مقابل افراد دیگری هم وجود دارند که، در ظاهر همسر خود را می بخشند ولی هنوز ناراحتی دارند و در مورد مشکلات خود با یکدیگر حرف نمی زنند. بهتر است که زوجین پس از ناراحتی از یکدیگر احساس گناه و عذاب وجدان برای یکدیگر ایجاد نکنند و در مورد مشکلات خود با یکدیگر حتما گفتگو داشته باشند. کینه به دل گرفتن و نبخشیدن می تواند منجر به رنجش بیشتر و عمیق تر در زوجین شود و پس از آن منجر به لطمه به زندگی زناشویی شود.

همین دو الگو است که این مقیاس از هم جدا می کند: کسی که می بخشد و برای ترمیم رابطه تلاش می کند در خرده مقیاس خیرخواهی نمره بالا می گیرد، و کسی که هنوز کینه و دلخوری دارد در خرده مقیاس خشم-اجتناب. جالب اینکه این دو حالت می توانند همزمان وجود داشته باشند — و دفترچه توضیح می دهد این ترکیب را چطور بخوانید.

آیا شما هم تجربه ی تعارضات زناشویی را داشته اید؟ در اینجور مواقع چه کاری انجام داده اید؟ آیا با بخشیدن طرف مقابل سعی بر ترمیم و ثبات رابطه ی خود داشته اید؟ برای ارزیابی میزان بخشش در موقعیت های خاص می توانید از این پرسشنامه بهره بگیرید.

توجه: این ابزار یک ابزار پژوهشی است، نه ابزار تشخیص بالینی.