پرسشنامه دلزدگی تحصیلی پکران

معرفی پرسشنامه دلزدگی تحصیلی پکران

این پرسشنامه خرده مقیاس دلزدگی از پرسشنامه هیجان های پیشرفت (AEQ) ساخته پکران و همکاران است و هدف آن ارزیابی میزان دلزدگی تحصیلی می باشد.

این پرسشنامه 22 گویه دارد، روی طیف لیکرت پنج درجه ای از «کاملاً مخالفم» تا «کاملاً موافقم» پاسخ داده می شود و دلزدگی را در دو بعد می سنجد: دلزدگی از کلاس و دلزدگی از یادگیری.

در این بسته چه چیزی دریافت می کنید

دو دفترچه، هر کدام در دو قالب Word و PDF:

• پرسشنامه: هر 22 گویه با جدول پاسخ، دستورالعمل اجرا، شیوه نمره گذاری، کلید دو خرده مقیاس و بخش روایی و پایایی به همراه منابع.
• نمره گذاری و تفسیر: تبدیل نمره خام به میانگین گویه، جدول سطح بندی، خواندن نیم رخ دو خرده مقیاس، تحلیل گویه به گویه، روش ساختن هنجار محلی روی نمونه خودتان، و یک برگه نمره گذاری قابل چاپ.

دو خرده مقیاس

1. دلزدگی از کلاس (Class-Related Boredom) — گویه های 1 تا 11: ملالت در حین حضور در کلاس؛ بی قراری، نگاه کردن به ساعت، خمیازه، میل به ترک کلاس.
2. دلزدگی از یادگیری (Learning-Related Boredom) — گویه های 12 تا 22: ملالت در حین مطالعه و انجام تکلیف؛ پرت شدن حواس، خواب آلودگی، اهمال کاری، خیال پردازی.

نمره هر خرده مقیاس بین 11 تا 55 و نمره کل بین 22 تا 110 قرار می گیرد. در هر سه نمره، عدد بالاتر یعنی دلزدگی بیشتر.

درباره نمره گذاری

در این پرسشنامه هیچ گویه ای معکوس نمره گذاری نمی شود؛ هر 22 گویه هم جهت نوشته شده اند، پس امتیازها مستقیم جمع می شوند. این نکته را صریح نوشته ایم چون در بسیاری از پرسشنامه های مشابه چند گویه معکوس وجود دارد و نمره گذار ناآشنا وسوسه می شود اینجا هم برعکس کند.

درباره تفسیر نمره — این را پیش از خرید بخوانید

صریح می گوییم: این مقیاس نقطه برش بالینی ندارد و برای فرم 22 گویه ای آن هنجار ایرانی منتشر نشده است. پرسشنامه هیجان های پیشرفت یک ابزار پژوهشی است و نه راهنمای اصلی پکران و نه نسخه بازنگری شده آن جدول هنجار یا نمره برش می دهد. ما جدول برش ساختگی نمی سازیم.

دفترچه دوم به جای آن چهار روش معتبر تفسیر را می دهد: تبدیل نمره به میانگین گویه روی طیف 1 تا 5 (همان متریکی که خود راهنمای AEQ تجویز می کند و مقاله های بین المللی گزارش می کنند)، یک جدول سطح بندی نسبی که مرزهایش از تقسیم حسابی طیف پنج درجه ای می آید، خواندن نیم رخ دلزدگی از کلاس در برابر دلزدگی از یادگیری همراه با جهت مداخله برای هر چهار ترکیب، و روش ساختن هنجار محلی روی نمونه خودتان با نمره استاندارد و صدک.

روایی و پایایی

پکران و همکاران (2002) روایی سازه ای این خرده مقیاس را با تحلیل عامل اکتشافی احراز کردند و آلفای کرونباخ 0/92 را برای هر دو وجه گزارش کردند. در ایران کدیور، فرزاد، کاووسیان و نیک دل (1388) روایی سازه ای پرسشنامه هیجان های پیشرفت و خرده مقیاس دلزدگی را روی دانش آموزان دبیرستانی احراز کردند و آلفای این دو مقیاس را 0/84 و 0/86 به دست آوردند. در پژوهش آقادلاورپور و حسین چاری (1397) روی 718 دانش آموز شیراز، آلفای دلزدگی کلاسی 0/88 و دلزدگی یادگیری 0/90 گزارش شده است.

همبستگی دو خرده مقیاس با یکدیگر 0/69 است؛ به قدری بالا که هر دو یک سازه را بسنجند و به قدری پایین که گزارش جداگانه آن ها ارزش داشته باشد. جزئیات و منابع کامل در دفترچه ها آمده است.

دلزدگی تحصیلی

تجربیات تحصیلی افراد به دلایل مختلف با یکدیگر متفاوت است؛ شرایط و موقعیت تحصیلی که فرد در آن قرار می گیرد، منجر به تجربیات متفاوت تحصیلی و طی کردن مسیر موفقیت تحصیلی به صورت های گوناگون می شود. به طور کلی، هرچه علاقه و تمایل افراد به یادگیری بیشتر باشد احتمال موفقیت تحصیلی بیشتر خواهد بود.

به احتمال زیاد هر دانش آموزی حتی شده برای یک بار میل و رغبت خود را برای حضور در کلاس درس از دست داده است یا تمایل کمی به مطالعه کتب درسی داشته است؛ این دانش آموز ممکن است کمی پس از شروع کلاس درس، بی قرار شده و تمایل کمی به حضور و نشستن در کلاس درس، گوش دادن به صحبت های معلم داشته باشد و در این میان توجه کمی به صحبت های معلم داشته باشد و مداوم به ساعت نگاه کند چرا که زمان برایش به کندی می گذرد.

دانش آموز در این حالت ممکن است به چهره دیگر هم کلاسی ها نگاه کند تا احوالات آن ها را متوجه شود و بداند آیا آنان هم احساس نارضایتی از حضور در کلاس درس دارند یا خیر؟

شما به عنوان یک دانش آموز در دوران تحصیلی خود، این حالات را تجربه کرده اید؟ آیا می دانید از دیدگاه روان شناختی این حالت چه نام دارد؟ مجموعه نشانگان ذکر شده، دلزدگی یا ملالت تحصیلی نام دارد.

دلزدگی تحصیلی هیجانی است که از ابعاد عاطفی، شناختی، فیزیولوژیکی، نشانگر و انگیزشی قابل ارزیابی است؛ بعد عاطفی دلزدگی شامل احساسات ناخوشایند آزاردهنده، بعد شناختی شامل ادراکات تغییر یافته در مورد زمان، بعد فیزیولوژیکی شامل کاهش انگیختگی، بعد انگیزشی شامل تمایل و انگیزه برای انجام و ترک یک فعالیت و بعد نشانگر شامل نمود چهره ای، صوتی و حالت بدنی می باشد.

دلزدگی تحصیلی ممکن است به صورت موقت یا دائمی تجربه شود اما در هر صورت پیامد های منفی آن بر سلامت جسم و سلامت روان تامل برانگیز است. دلزدگی تحصیلی با افسردگی، استرس، اضطراب، خشونت، پرخوری عصبی، بی اشتهایی، قماربازی بیمارگون، سو مصرف مواد، ترک و فرار از مدرسه و بزهکاری در نوجوانان و دانش آموزان در ارتباط است.

در این پرسشنامه دلزدگی تحصیلی از ابعاد دلزدگی از کلاس و دلزدگی از یادگیری قابل بررسی و ارزیابی می باشد. در صورت تمایل به ارزیابی دلزدگی تحصیلی از ابعاد مختلف می توانید از این پرسشنامه استاندارد و معتبر استفاده کنید و به اطلاعات خوبی در این زمینه دست پیدا کنید.

توجه: پرسشنامه هیجان های پیشرفت ابزاری درس محور است؛ دلزدگی از ریاضی با دلزدگی از ادبیات یکی نیست. هنگام اجرا مشخص کنید که پاسخ دهنده به کدام درس فکر کند، و اگر هنجار محلی می سازید آن را برای همان درس و همان پایه بسازید.