آزمون اندریافت موضوع (TAT)

معرفی آزمون اندریافت موضوع (TAT)

کریستیانا مورگان و هنری موری آزمون اندریافت موضوع را در سال ۱۹۳۵ در درمانگاه روان‌شناختی هاروارد معرفی کردند. موری در سال ۱۹۴۳ راهنمای آن را همراه مجموعه‌ی نهایی کارت‌ها منتشر کرد. نام انگلیسی این آزمون فرافکن، Thematic Apperception Test است.

آزمودنی از یک تصویر مبهم داستان می‌سازد و با همین داستان، برداشت خود از آدم‌ها و موقعیت‌ها را نشان می‌دهد. کارت‌های TAT عمداً مبهم‌اند. وقتی گذشته و پایان ماجرا را حدس می‌زند یا به شخصیت‌ها فکر و احساس نسبت می‌دهد، چیزی از دنیای درونی خودش به صحنه اضافه می‌کند؛ موری به این «اندریافت» می‌گفت.

آزمون TAT سؤال و گزینه‌ی پاسخ ندارد و متن داستان‌ها تحلیل می‌شود. تحلیل نیازها و فشارها در تست اندریافت موضوع به شناخت الگوهای رابطه‌ای آزمودنی کمک می‌کند.

دقیقاً چه چیزی دریافت می‌کنید؟

• جدول معرفی ۳۱ کارت — کد و گروه هر کارت، شرح نوشتاری صحنه و مضمون‌های گزارش‌شده در منابع بالینی.
• راهنمای اجرا — دستور داستان‌گویی و نکته‌های انتخاب کارت برای ثبت پاسخ فرد در جلسه.
• راهنمای تحلیل موری و بلاک — شرح دو رویکرد، راهنمای علامت‌گذاری شدت و مسیر رسیدن از برگه‌ها به تفسیر.
• پرونده‌ی ده‌کارتی — متن داستان‌های یک اجرای TAT کنار زمان‌ها، تصاویر همان اجرا و برگه‌های تکمیل‌شده‌ی بلاک.
• جدول جمع‌بندی و تفسیر نهایی — نمونه‌ی پیوند میان یافته‌های برگه‌های بلاک و گزارش نوشته‌شده برای همان پرونده.
• روایی و پایایی — مرور شواهد پژوهشی درباره‌ی اعتبار برداشت‌های TAT و توافق میان ارزیابان.
• شیوهٔ استناد و منابع — الگوی ارجاع بر پایه‌ی APA ۷ و فهرست منابع استفاده‌شده در دفترچه.
• برگه‌ی تحلیل خام بلاک — فرم دوصفحه‌ای هر کارت برای چاپ و ثبت تحلیل داستان.
• برگه‌ی جمع‌بندی ده کارت — فرم خام برای کنار هم گذاشتن یافته‌های برگه‌های تحلیل.

روی‌هم ۴ فایل تحویل می‌گیرید: دفترچه‌ی ۱۸ صفحه‌ای و برگه‌ی تحلیل ۳ صفحه‌ای، هرکدام در Word و PDF.

کارت‌های آزمون اندریافت موضوع و انتخاب آن‌ها

مجموعه‌ی TAT ۳۱ کارت دارد: ۳۰ تصویر و یک کارت سفید با شماره‌ی ۱۶. حرف کنار شماره‌ی کارت گروه مخاطب را نشان می‌دهد: B پسران، G دختران، M مردان و F زنان. کارت‌های بدون حرف برای همه‌ی گروه‌ها هستند. جدول دفترچه نشان می‌دهد کدام کارت برای پسران، دختران، مردان یا زنان در نظر گرفته شده است.

هر گروه بیست کارت دارد. موری اجرای آن‌ها را در دو جلسه با دست‌کم یک روز فاصله پیشنهاد کرد، اما امروزه بیشتر درمانگران حدود ۸ تا ۱۲ کارت انتخاب می‌کنند. شرح مضمون‌های کارت‌ها در جدول دفترچه بر منبع بالینی بلاک و آبرامز در سال ۱۹۹۷ تکیه دارد. بلاک برای سالمندان هم نسخه‌ای ساخت که با نام پرسشنامه اندریافت سالمندان (S.A.T) در دسترس است.

اجرا و تحلیل آزمون اندریافت موضوع

جلسه‌ی TAT فردی و رودررو است. دفترچه، دستور اجرای کارت‌های تصویری و کارت سفید را جداگانه توضیح می‌دهد.

1. دعوت به داستان‌گویی — فرد با دستور چهارقسمتی دفترچه درباره‌ی هر تصویر داستان می‌گوید و برای کارت سفید، ابتدا تصویری تصور می‌کند.
2. ثبت زمان و روایت — اجراکننده زمان واکنش و زمان کل هر کارت TAT را یادداشت می‌کند و داستان را واژه‌به‌واژه ثبت می‌کند.
3. پیگیری بخش ناگفته — اگر بخشی از داستان TAT جا افتاد، اجراکننده با پرسشی خنثی آن را پیگیری می‌کند و محتوای داستان را پیشنهاد نمی‌دهد.

نیاز و فشار موری و ده مؤلفه‌ی بلاک

خوانش موری داستان را از زاویه‌ی نیازهای قهرمان و فشارهای محیط می‌خواند و به سرانجام ماجرا توجه می‌کند. نظام تحلیل بلاک ده مؤلفه دارد. این مؤلفه‌ها کمک می‌کنند جنبه‌های مشخصی از هر روایت را در برگه‌ی تحلیل ثبت کنید.

داستان و شخصیت محوری:

• تم اصلی — موضوع محوری روایت هر کارت.
• قهرمان — شخصیت اصلی داستان و ویژگی‌های او.
• نیازها و سایق‌های قهرمان — خواسته‌ها و انگیزه‌هایی که قهرمان را پیش می‌برد.

برداشت از محیط و دشواری‌های آن:

• مفهوم از محیط — تصویری که داستان از جهان می‌سازد.
• ادراک از چهره‌ها — تصویر پدر، مادر و دیگر چهره‌های مهم.
• تعارض‌های عمده — کشمکش‌های اصلی در داستان آزمودنی.
• ماهیت اضطراب‌ها — نگرانی‌ها و تهدیدهای مطرح در روایت.

شیوه‌ی کنار آمدن قهرمان با فشارها:

• دفاع‌های عمده — مکانیسم‌های دفاعی بازتاب‌یافته در داستان.
• من برتر — وضعیت وجدان و معیارهای اخلاقی قهرمان.
• یکپارچگی من — توان قهرمان برای هماهنگ‌کردن خواسته‌ها با واقعیت.

نمونه‌ی اجرای آزمون اندریافت موضوع روی ده کارت

نمونه‌ی دفترچه مربوط به مردی ۲۶ ساله است که خدمت سربازی را تمام کرده و با دو مسئله‌ی یافتن کار و ازدواج روبه‌رو است. ده کارت TAT برای او اجرا شده و کارت سفید هم میان آن‌هاست. برای آموزش بالینی، مسیر داستان تا تفسیر را در همین پرونده دنبال می‌کنید:

1. صفحه‌ی هر کارت — داستان ثبت‌شده و برگه‌ی تکمیل‌شده‌ی بلاک را کنار هم می‌بینید تا ارتباط روایت و تحلیل را دنبال کنید.
2. جمع‌بندی ده برگه — تعداد تکرار هر یافته را در کل این پرونده نشان می‌دهد.
3. تفسیر هفت‌بخشی — نمونه‌ی نوشتن گزارش TAT بر پایه‌ی شمارش‌های جدول است.

روایی و پایایی آزمون TAT

شاخص اصلی پایایی TAT توافق ارزیابان است: دو نفر که یک داستان را تحلیل می‌کنند، تا چه حد به برداشت یکسان می‌رسند. آلفای کرونباخ هماهنگی گویه‌ها را نشان می‌دهد، اما برای کارت‌های عمداً متفاوت TAT کاربرد ندارد.

پژوهش‌های مک‌کللند درباره‌ی انگیزه‌ی پیشرفت و وستن درباره‌ی شناخت اجتماعی و روابط موضوعی، توافق قابل‌قبولی را میان ارزیابان در نظام‌های ساختاریافته گزارش کرده‌اند. شواهد به روش تحلیل وابسته‌اند.

لیلینفلد و همکاران در سال ۲۰۰۰، شواهد روایی تفسیر آزاد و بدون هنجار TAT را کافی ندانستند، هرچند برخی نظام‌های ساختاریافته پشتوانه‌ی قابل‌قبولی داشتند. برای پایان‌نامه‌ای درباره‌ی انگیزه‌ها یا روابط موضوعی، داستان‌های TAT را به دو ارزیاب مستقل بسپارید و میزان توافق آن‌ها را گزارش کنید. آزمون TAT به‌تنهایی مبنای تشخیص نیست.