مقیاس رفتار سازشی واینلند، ویرایش دوم (Vineland-II)

معرفی مقیاس رفتار سازشی واینلند، ویرایش دوم (Vineland-II)

پیش از خرید، دو نکته را بدانید: این بسته شامل فهرست کامل 433 گویه به فارسی و انگلیسی، راهنمای اصلی انگلیسی (با جدول های هنجار) و سه دفترچه راهنمای فارسی نوشته ایکشو است. ترجمه فارسی گویه ها را خودِ ایکشو برای کاربرد آموزشی انجام داده است؛ این ترجمه رسمی و هنجاریابی شده نیست و هنجارهای آزمون آمریکایی اند. بخش «درباره ترجمه» را در همین صفحه بخوانید.

مقیاس رفتار سازشی واینلند ویرایش دوم را اسپارو، چیکتی و بالا در سال 2005 منتشر کردند. این ابزار می سنجد که فرد در زندگی روزمره چه کارهایی را واقعا انجام می دهد تا نیازهای شخصی و اجتماعی خود را برآورده کند — نه اینکه توان انجام آن ها را دارد یا نه. همین تمایز است که رفتار سازشی را از توانایی شناختی جدا می کند و به همین دلیل برای تشخیص کم توانی ذهنی، اثبات نقص در رفتار سازشی در کنار نقص شناختی الزامی است.

ساختار آزمون

Vineland-II در بخش سازشی 383 گویه دارد که در 11 خرده مقیاس و 4 حوزه سازمان یافته اند:

• ارتباط (99 گویه): دریافتی، بیانی، نوشتاری
• مهارت های زندگی روزمره (109 گویه): شخصی، خانگی، اجتماعی
• اجتماعی شدن (99 گویه): روابط بین فردی، بازی و اوقات فراغت، مهارت های کنارآمدن
• مهارت های حرکتی (76 گویه): درشت، ظریف

افزون بر این، یک حوزه اختیاری رفتار ناسازگارانه با 50 گویه وجود دارد (درون ریزی، برون ریزی، سایر، و گویه های بحرانی). دامنه سنی آزمون از تولد تا 90 سال است و دو روش اجرا دارد: مصاحبه نیمه ساختاریافته با پاسخ دهنده، یا فرم درجه بندی که والد و مراقب خودش پر می کند.

در این بسته چه چیزی دریافت می کنید

الف) فهرست گویه ها به فارسی — دفترچه 5 — 54 صفحه، Word و PDF. هر 433 گویه (383 سازشی + 50 ناسازگارانه) به فارسی، در کنار متن اصلی انگلیسی هر گویه، به تفکیک 15 خرده مقیاس و به ترتیب شماره. راهنمای نمره گذاری آن دسته از گویه هایی که در متن اصلی توضیح ویژه دارند هم ترجمه شده است. نسخه Word قابل ویرایش است.

ب) فهرست گویه ها به انگلیسی — دفترچه 4 — 27 صفحه PDF، تصویرِ مستقیمِ صفحه های پیوست E راهنمای اصلی. اگر بخواهید متن اصلی را بدون واسطه ببینید، اینجاست.

پ) راهنمای اصلی انگلیسی — Survey Forms Manual، انتشارات AGS، 335 صفحه PDF:

• پیوست های B و C و D — جدول های هنجار: تبدیل نمره خام به نمره v، نمره استاندارد، رتبه درصدی، سطح سازشی، معادل سنی و استنین. بدون این جدول ها نمره گذاری ممکن نیست.
• پیوست E: همان گویه ها، این بار همراه با ستون ملاک نمره گذاری که می گوید هر گویه دقیقا چه وقت نمره 2 یا 1 یا 0 می گیرد.
• فصل های کامل اجرا، نمره گذاری، تفسیر، هنجاریابی، اعتبار و روایی.

این فایل اسکن شده است و کیفیت متن قابل جست وجوی آن یکدست نیست؛ خواندنش از روی تصویر صفحه انجام می شود.

ت) سه دفترچه راهنمای فارسی — مجموعا 22 صفحه، هر کدام در دو قالب Word و PDF:

• دفترچه 1 — معرفی، ساختار و شیوه اجرا: رفتار سازشی چیست، جایگاه Vineland-II در خانواده واینلند، جدول کامل 11 خرده مقیاس با تعداد گویه ها، چهار فرم آزمون و دامنه سنی هر کدام، زمان اجرا، انتخاب پاسخ دهنده، منطق مصاحبه نیمه ساختاریافته، و محدودیت کاربر.
• دفترچه 2 — نمره گذاری و تفسیر: نمره گویه (2/1/0/DK/N-O)، قاعده پایه و سقف، محاسبه گام به گام نمره خام، قواعد تسهیم، شش نوع نمره مشتق، جدول سطوح سازشی، سطوح شاخص رفتار ناسازگارانه، شش گام تفسیر با آستانه های عددی، و فهرست ده خطای رایج. این دفترچه به شما می گوید با جدول های پیوست راهنمای انگلیسی چه کنید.
• دفترچه 3 — هنجاریابی و روان سنجی: نمونه هنجار 3695 نفری، یازده گروه بالینی، اعداد اعتبار درونی و بازآزمایی و بین مصاحبه گر و بین ارزیاب، و شواهد روایی.

هدف دفترچه های فارسی این است که لازم نباشد 335 صفحه انگلیسی را بخوانید تا بفهمید آزمون چطور کار می کند. نسخه Word آن ها قابل ویرایش است تا بتوانید بخش هایی را در پایان نامه یا گزارش خود به کار ببرید.

درباره ترجمه — صریح و بدون ابهام

ترجمه فارسی گویه ها را خودِ ایکشو انجام داده است. این یک ترجمه آموزشی است، نه نسخه رسمی و نه نسخه هنجاریابی شده. دو پیامد دارد که باید بدانید:

• هنجارها آمریکایی اند. اگر این ترجمه را اجرا کنید و نمره خام را در جدول های هنجارِ راهنمای انگلیسی بگذارید، عددی می گیرید که شکلِ نمره استاندارد را دارد ولی اعتبار آن را ندارد.
• مطالعه روایی و پایایی برای این ترجمه منتشر نشده است. برای پایان نامه یا کار بالینی باید صراحتا بنویسید «ترجمه غیررسمی، بدون هنجار ایرانی».

برای تدریس و آشنایی دانشجو با ساختار آزمون این ترجمه دقیقا همان چیزی است که لازم دارید. به همین دلیل متن اصلی هر گویه کنارش چاپ شده تا بتوانید ترجمه را مقابله کنید.

اگر پرسشنامه فارسیِ هنجاریابی شده می خواهید

نام واینلند روی چند ابزار متفاوت نشسته و همین منشا بیشترین اشتباه است. اگر آنچه لازم دارید یک پرسشنامه فارسیِ جاافتاده و آماده استفاده است، ابزار درست برای شما مقیاس رشد اجتماعی واینلند (VSMS) ساخته دال است: 117 ماده در 8 طبقه، با سن اجتماعی و بهره اجتماعی. نسخه فارسی آن با شرح اجرا و تفسیر، به رایگان روی همین سایت موجود است.

توجه کنید که VSMS ابزار قدیمی تر و ساده تری است و جایگزین Vineland-II به شمار نمی رود؛ اما برخلاف Vineland-II، فارسی و در دسترس است.