پرسشنامه طرحواره یانگ ۹۰ سؤالی فرم کوتاه (YSQ-S3)

پرسشنامه طرحواره یانگ ۹۰ سؤالی فرم کوتاه (YSQ-S3)

برای بررسی باورهای نسبتاً پایدار دربارهٔ خود و دیگران، پرسشنامه طرحواره یانگ ۹۰ سؤالی به کار می‌رود. جفری ای. یانگ این فرم کوتاه را در ویرایش سوم ارائه کرد و کلید آن تاریخ ۲۰۰۵ دارد. نام انگلیسی آن Young Schema Questionnaire و شناسه‌اش YSQ-S3 است.

موضوع این ابزار طرحواره‌های ناسازگار اولیه است؛ مانند نگرانی از رهاشدگی، احساس فاصله از جمع یا دشواری ابراز هیجان. اگر برای پژوهش خود به نمایه‌ای از این باورها نیاز دارید، فرم کوتاه هم پاسخ‌گویی را پوشش می‌دهد و هم خواندن نمره‌ها را. این فرم ۹۰ سؤالی با فرم کوتاه قدیمی‌تر ۷۵ سؤالی و فرم ۲۳۲ سؤالی یکسان نیست.

دقیقاً چه چیزی دریافت می‌کنید؟

• معرفی و راهنمای اجرا — هدف سنجش طرحواره‌ها و دستور پاسخ‌گویی پیش از شروع فرم فارسی آمده است.
• فرم فارسی — ۹۰ گویهٔ فارسی همراه جدول پاسخ با ۶ گزینه برای اجرا و چاپ قرار دارند.
• کلید و ثبت نمره — راهنمای نمره‌گذاری طرحواره‌ها و کادر ثبت نتیجه، کار اجراکننده را همراهی می‌کند.
• مثال و تفسیر — نمونهٔ محاسبه و توضیح معنای نمرهٔ بالاتر، خواندن نمایهٔ طرحواره‌ها را نشان می‌دهد.
• تعریف و شواهد پژوهشی — روایی، پایایی و حدود کاربرد اعداد پژوهش‌های ایرانی و ایتالیایی توضیح داده شده‌اند.
• دستور تحلیل و متن پژوهش — کد SPSS و متن ابزار برای گزارش پژوهش در اختیار شماست.
• شیوهٔ استناد و منابع — اطلاعات ارجاع به ابزار و مطالعات روان‌سنجی برای نگارش پژوهش فراهم است.
• متن انگلیسی — متن انگلیسی همین ۹۰ گویه با معرفی منبع بازچاپ در انتهای دفترچه آمده است.

در مجموع ۲ فایل دریافت می‌کنید: یک دفترچه در قالب Word و همان دفترچه در قالب PDF.

این فرم کوتاه چه باورهایی را می‌سنجد؟

این پرسشنامه ۱۸ طرحواره را جداگانه می‌سنجد:

• محرومیت هیجانی — احساس کمبود حمایت و محبت دیگران.
• رهاشدگی / بی‌ثباتی — نگرانی دربارهٔ ترک‌شدن در رابطه.
• بی‌اعتمادی / بدرفتاری — انتظار آسیب یا سوءاستفاده از سوی دیگران.
• انزوای اجتماعی / بیگانگی — احساس فاصله و تعلق‌نداشتن به جمع.
• نقص / شرم — نگرانی از پذیرفته‌نشدن به دلیل نقص‌های خود.
• شکست در پیشرفت — احساس ناکامی در کار یا تحصیل.

طرحواره‌های بخش بعد، توانایی، امنیت و رابطه با نزدیکان را پوشش می‌دهند:

• وابستگی / بی‌کفایتی — تردید دربارهٔ ادارهٔ مستقل کارهای روزمره.
• آسیب‌پذیری نسبت به ضرر و بیماری — نگرانی از اتفاق‌های آسیب‌زا.
• گرفتاری / خویشتن تحول‌نیافته — دشواری احساس هویت جدا از نزدیکان.
• اطاعت — کنارگذاشتن خواسته‌های خود در برابر دیگران.
• ایثار — توجه به نیاز دیگران با کم‌توجهی به خود.
• بازداری هیجانی — دشواری نشان‌دادن احساسات به دیگران.

طرحواره‌های پایانی به معیارها، مهار رفتار و ارزیابی خود می‌پردازند:

• معیارهای سخت‌گیرانه — فشار برای انجام کارها در سطحی بالا.
• استحقاق / بزرگ‌منشی — انتظار امتیاز یا محدودیت کمتر برای خود.
• خویشتن‌داری / خودانضباطی ناکافی — دشواری پیگیری هدف و مهار خواسته‌ها.
• پذیرش‌جویی / جلب توجه — وابستگی ارزشمندی به تأیید دیگران.
• منفی‌گرایی / بدبینی — انتظار پیامدهای ناخوشایند حتی هنگام موفقیت.
• تنبیه‌گری — باور به سزاوار مجازات‌بودن برای اشتباه.

پرسشنامه طرحواره یانگ ۹۰ سؤالی و تفسیر نمره

پاسخ‌ها روی طیف ۶ درجه‌ای از کاملاً غلط تا کاملاً درست ثبت می‌شوند. نمرهٔ بالاتر بیانگر شدت بیشتر باورهای مربوط به همان طرحواره است. مجموع پاسخ‌های این فرم در دامنهٔ ۹۰ تا ۵۴۰ قرار می‌گیرد، اما خواندن نمایهٔ خرده‌مقیاس‌ها جزئیات بیشتری از موضوع باورها نشان می‌دهد.

راهنمای تفسیر، نمرهٔ طرحواره را کنار محتوای عبارت‌های آن می‌خواند. مثال محاسبهٔ نمرهٔ طرحواره آموزشی است و جایگاه فرد در جمعیت را مشخص نمی‌کند. شما برای گزارش پژوهش، نمره‌ها را با نام طرحواره و مشخصات گروه خود همراه می‌کنید.

تفاوت جمع و میانگین هر طرحواره در کلید توضیح داده شده است. برای پاسخ‌های ناقص، قاعدهٔ روشن نمره‌گذاری در راهنما آمده است.

روایی و پایایی پرسشنامه طرحواره یانگ ۹۰ سؤالی

شواهد روان‌سنجی طرحواره‌ها از یک جمعیت واحد نمی‌آید. آلوی و همکاران در سال ۲۰۲۰، نمونه‌ای با ۱۳۷۲ شرکت‌کنندهٔ غیربالینی ایتالیایی را بررسی کردند. امگای مک‌دونالد خرده‌مقیاس‌ها از ۰٫۶۹۸ تا ۰٫۸۹۳ بود؛ این شاخص هماهنگی پاسخ‌های گویه‌ها را بررسی می‌کند.

در همان نمونهٔ ایتالیایی، ضریب بازآزمایی از ۰٫۷۵۵ تا ۰٫۹۴۳ گزارش شد. بازآزمایی یعنی پاسخ‌گویی دوبارهٔ همان افراد برای بررسی ثبات نمره‌ها در گذر زمان. جدول‌های دفترچه ضرایب خرده‌مقیاس‌ها و ساختار عاملی را با منبع و صفحه می‌آورند. نتایج ایتالیایی به‌تنهایی اعتبار نسخهٔ فارسی را اثبات نمی‌کنند.

خسروی در سال ۲۰۲۰ آلفای کرونباخ، یعنی هماهنگی گویه‌های هر خرده‌مقیاس، را در ۱۵۲ بیمار با اختلال شخصیت مرزی از ۰٫۶۷ تا ۰٫۹۲ گزارش کرد. این یافتهٔ پرسشنامه به همان نمونهٔ بالینی زاهدان مربوط است.

استفاده در پژوهش و پایان‌نامه

اگر پرسش پژوهش شما به طرحواره‌های ناسازگار اولیه مربوط است، متن آمادهٔ بخش ابزار پژوهش مشخصات فرم کوتاه را همراه منبع معرفی می‌کند. جای پایایی نمونهٔ شما خالی می‌ماند تا عدد مطالعهٔ ایتالیایی به گروه خودتان نسبت ندهید.

1. فرم را مشخص کنید — نام ویرایش سوم و شناسهٔ ابزار را در روش پژوهش یکسان بنویسید.
2. پاسخ‌ها را تحلیل کنید — راهنمای نمره‌گذاری طرحواره‌ها و کد SPSS را با دادهٔ پژوهش خود به کار ببرید.
3. نتیجه را گزارش کنید — از متن ابزار پژوهش و شیوهٔ استناد برای گزارش پژوهش استفاده کنید.

ارجاع‌ها با ساختار APA تنظیم شده‌اند و پیوند منابع کنارشان قرار دارد. متن انگلیسی نیز برای مراجعه به عبارت‌های منتشرشدهٔ YSQ-S3 در دسترس است. وجود متن فارسی و انگلیسی به معنای آزموده‌شدن هم‌ارزی این دو متن نیست.