پرسشنامه مهارت های اجتماعی نوجوانان (TISS)

معرفی پرسشنامه مهارت های اجتماعی نوجوانان (TISS)

این پرسشنامه را هایدی ام. ایندربیتزن و شارون ال. فوستر (Inderbitzen & Foster) در سال 1992 ساختند و در مجله Psychological Assessment منتشر کردند. هدف آن سنجش رفتارهای نوجوان در رابطه با همسالان است؛ یعنی همان رفتارهایی که پذیرش یا طرد شدن او را در گروه هم سن و سال هایش تعیین می کنند.

نسخه اصلی 40 گویه دارد. در نسخه فارسی یک گویه به دلیل عدم انطباق با فرهنگ ایران حذف شده و پرسشنامه به 39 گویه رسیده است: 20 گویه در خرده مقیاس رفتارهای اجتماعی مطلوب و 19 گویه در خرده مقیاس رفتارهای غیر اجتماعی. هر گویه روی مقیاس لیکرت شش درجه ای پاسخ داده می شود، از «اصلا درست نیست» (0) تا «همیشه درست است» (5).

گروه هدف این ابزار نوجوانان مدرسه ای است (دوره راهنمایی و متوسطه). نمونه ساخت نسخه اصلی، 1142 دانش آموز پایه نهم با میانگین سنی 14/7 سال بودند و اعتباریابی فارسی روی دانش آموزان دوم راهنمایی شهر تهران انجام شده است. برای بزرگسالان ساخته نشده است.

در این بسته چه چیزی دریافت می کنید

دو دفترچه، هر کدام در دو قالب Word و PDF:

• فرم اجرا و پاسخنامه: هر 39 گویه در جدول پاسخ شش ستونی آماده چاپ، به همراه دستور اجرا، ارزش عددی گزینه ها، و 19 گویه معکوس که روی همان جدول علامت گذاری شده اند.
• نمره گذاری، کلید خرده مقیاس ها، تفسیر، روایی و پایایی: کلید کامل دو خرده مقیاس، قاعده نمره گذاری معکوس، دامنه نمره کل و هر خرده مقیاس، جدول تفسیر، ضرایب روایی و پایایی نسخه اصلی و نسخه فارسی، و فهرست منابع.

نسخه Word هر دو دفترچه قابل ویرایش است تا بتوانید فرم را برای پژوهش خود تنظیم کنید.

نمره گذاری و کلید خرده مقیاس ها

گویه های رفتارهای اجتماعی مطلوب: 3، 6، 7، 9، 11، 15، 17، 18، 24، 25، 26، 28، 29، 30، 33، 34، 35، 37، 38، 39.

گویه های رفتارهای غیر اجتماعی: 1، 2، 4، 5، 8، 10، 12، 13، 14، 16، 19، 20، 21، 22، 23، 27، 31، 32، 36. برای محاسبه نمره کل، این 19 گویه معکوس نمره گذاری می شوند (5 منهای نمره خام). نمره کل بین 0 تا 195 قرار می گیرد و نقطه میانی مقیاس 97/5 است. نمره هر خرده مقیاس هم به صورت جداگانه محاسبه می شود: مطلوب 0 تا 100 و غیر اجتماعی 0 تا 95.

این کلید با کلید خودِ سازندگان مقایسه و گویه به گویه تایید شده است. دو گویه در این کلید ممکن است شما را غافلگیر کند و درست اند: گویه 1 («جوک تعریف می کنم و هم کلاسی هایم را می خندانم») در کلید سازندگان غیر اجتماعی است و گویه 30 («وقتی با گروهی از بچه ها هستم، من بیشتر از بقیه صحبت می کنم») مطلوب. خرده مقیاس های این ابزار از تحلیل عاملی روی 1142 نوجوان بیرون آمده اند، نه از قضاوت شهودی درباره خوب و بد بودن رفتار.

درباره تفسیر و نقطه برش

روش رایج، مقایسه نمره کل با نقطه میانی مقیاس (98) است. این عدد حاصل حساب است نه هنجار جمعیتی. سازندگان برای این پرسشنامه هیچ نقطه برش بالینی و هیچ جدول هنجار سنی منتشر نکرده اند و ما این را صریح می نویسیم: ابزار برای غربال و مقایسه نسبی ساخته شده است (از جمله مقایسه پیش آزمون و پس آزمون در پژوهش های مداخله ای)، نه برای تشخیص. برای تفسیر فردی، نمره فرد را با میانگین گروه خودتان بسنجید. دفترچه دوم همین محدودیت را با جزئیات توضیح می دهد.

درباره روایی و پایایی

در نسخه اصلی، پایایی بازآزمایی دوهفته ای 0/90 برای رفتارهای مطلوب و 0/72 برای رفتارهای غیر اجتماعی و همسانی درونی 0/88 گزارش شده است. در پژوهش ساختار عاملی روی 1142 دانش آموز پایه نهم، آلفای کرونباخ دو خرده مقیاس 0/90 و 0/84 به دست آمده و ساختار دو عاملی ابزار با تحلیل عاملی تاییدی تایید شده است. در نسخه فارسی، پایایی گزاره های مثبت 0/71 و گزاره های منفی 0/68 و در پژوهشی دیگر آلفای کرونباخ کل 0/84 گزارش شده است. جزئیات و منابع در دفترچه دوم آمده است.

مهارت های اجتماعی چیست؟

مهارت های اجتماعی به طور کلی، آن دسته از مهارت هایی هستند که به ما اجازه ی برقراری و تعامل با اجتماع و افراد را می دهند. افراد با کسب مهارت های اجتماعی می توانند در جامعه خود به صورت موفق تر عمل کنند و ارتباطات بهتری را داشته باشند.

آموزش برخی از مهارت ها باید در سنین کودکی و نوجوانی، هنگامی که نوجوانان و کودکان انعطاف پذیری بیشتری دارند و برای آموختن و یادگیری آماده تر هستند، آغاز شود. یکی از مهارت هایی که فراگیری آن برای نوجوانان و جوانان از اهمیت بسیاری برخوردار است، یادگیری مهارت های اجتماعی می باشد. به دلیل ارتباطات گسترده ای که ما با محیط اجتماع خود داریم و تعاملاتی که روزانه با افراد مختلف در مکان های مختلف برقرار می کنیم، نیاز به یادگیری مهارت های اجتماعی داریم. یادگیری مهارت های اجتماعی باید در سنین پایین مورد توجه والدین و آموزگاران کودک قرار بگیرد، تا در سنین نوجوانی فرد از لحاظ بعد شخصیتی اجتماعی اش، آمادگی کافی و لازم داشته باشد.

انواع مهارت های اجتماعی

مهارت های اجتماعی شامل انواع مختلفی از مهارت ها می باشند؛ مهارت هایی مانند:

• مهارت های همدلی و درک دیگران
• گوش دادن فعال به سخنان دیگران
• مهربانی و برقراری ارتباط موثر
• معاشرت کردن و مشورت کردن با دیگران
• احترام گذاشتن به دیگران
• مسئولیت پذیر بودن
• پیروی از قوانین و اصول
• پیروی از اخلاقیات

اکتساب این موارد خیلی سخت نیست و قطعا امکان پذیر خواهد بود. اگر بخواهیم من باب آموختن مهارت های اجتماعی در نوجوانان مثالی ذکر کنیم، باید گفت که، نوجوانی که دارای مهارت های اجتماعی می باشد، به راحتی می تواند در جمع همسالان خود، خواه دوستان و خواه غریبه ها قرار بگیرد و با دیگران ارتباط برقرار کند. نوجوانان دارای مهارت های اجتماعی اگر با مشکلاتی مواجه شوند، می توانند به راحتی مشکلات خود را با دیگران بازگو کنند و از دیگران مشورت بگیرند.

این ابزار برای پژوهش و ارزیابی است و ابزار تشخیص بالینی نیست؛ نتیجه آن به تنهایی مبنای هیچ تصمیم بالینی قرار نمی گیرد.