پرسشنامه گرایش به تفکر انتقادی ساسو (CTDS)
- توضیحات محصول
- دیدگاه ها (0)
- سوالات متداول
معرفی پرسشنامه گرایش به تفکر انتقادی ساسو (CTDS)
پرسشنامه گرایش به تفکر انتقادی ساسو عادت‌های فکری فرد را هنگام روبه‌روشدن با ایده‌ها و شواهد تازه می‌سنجد. این ابزار خودگزارشی است و گرایش را می‌سنجد، نه مهارت را. برای همین هیچ پاسخی درست یا غلط نیست.
ادوارد ام. ساسو آن را در سال ۲۰۱۳ در مجله‌ی Thinking Skills and Creativity معرفی کرد و گویه‌ها را از طبقه‌بندی‌های گرایش‌های تفکر در ادبیات پژوهشی ساخت. اگر موضوع پایان‌نامه‌ی شما گرایش دانشجویان یا دانشآموزان به تفکر انتقادی است، CTDS همین متغیر را با ۱۱ گویه می‌سنجد.
نام انگلیسی آن Critical Thinking Disposition Scale است و در منابع فارسی مقیاس گرایش به تفکر انتقادی هم نامیده می‌شود. فرم این بسته همان متن گویه‌های جدول ۴ مقاله‌ی علی رضایی شریف در دوفصلنامه‌ی «تفکر و کودک» (۱۳۹۴) است که مقیاس را در دانشآموزان ایرانی اعتباریابی کرد.
دو بعد گرایش به تفکر انتقادی در مقیاس ساسو
ساسو گرایش به تفکر انتقادی را در دو بعد می‌سنجد و هر پاسخ‌دهنده در هر دو نمره می‌گیرد:
- گشودگی انتقادی — ذهن باز و فعال در برابر ایده‌های تازه، همراه با ارزیابی انتقادی آن‌ها و تغییر دیدگاه با شواهد قانع‌کننده
- شکاکیت تأملی — علاقه به یادگیری از تجربه‌های گذشته و پرسشگری درباره‌ی شواهد
در کار دانشجویی، گشودگی انتقادی در رجوع به چند منبع، تلاش برای فهم دیدگاه مخالف و بازبینی نظر اولیه پس از خواندن شواهد تازه خود را نشان می‌دهد. شکاکیت تأملی به سنجیدن اعتبار منبع پیش از قضاوت، فکرکردن به پیامد تصمیم پیش از عمل و بازبینی کارهای گذشته برای اصلاح آن‌ها نزدیک است.
مقاله‌ی رضایی شریف به‌جای «انتقادی» تعبیر «تفکر نقادانه» و «گشودگی نقادانه» را به کار می‌برد. هر دو برگردان یک واژه‌اند و به همین دو بعد اشاره دارند.
دقیقاً چه چیزی دریافت می‌کنید؟
- معرفی و مبانی ابزار — شرح دو مؤلفه و تفاوت گرایش با مهارت، همراه با تعریف مفهومی و تعریف عملیاتی مقیاس ساسو
- فرم فارسی ۱۱ گویه — برگهی یک‌صفحه‌ای با دستور پاسخ‌گویی و کادر مشخصات، بر پایه‌ی متن مقاله‌ی رضایی شریف
- راهنمای اجرا — چهار گام اجرای فردی یا گروهی و آنچه پیش از پخش فرم به پاسخ‌دهنده می‌گویید
- راهنمای نمرهگذاری — کلید دو بعد و نمرهی کل، برگهی ثبت نمره، قاعده‌ی گویه‌ی بی‌پاسخ و نمونهی حل‌شده‌ی گام‌به‌گام
- راهنمای تفسیر — چهار راه خواندن نمره‌ها، میانگین دو نمونهی ایرانی برای مقایسه و یافته‌های معدل و رشته‌ی تحصیلی
- جدول‌های روایی و پایایی — یافته‌های مطالعه‌ی اصلی و هر دو اعتباریابی فارسی، با میانگین گویه‌ها، همبستگی‌ها و نسخه‌های کشورهای دیگر
- متن ابزار پژوهش — بندی آماده برای فصل سوم پایاننامه که فقط آلفای نمونهی خودتان را در آن می‌نویسید
- شیوه‌ی استناد و منابع — ارجاع‌های APA ویرایش هفتم با پیوندهای DOI برای پیگیری مقاله‌های مقیاس ساسو
- مقاله‌ی اعتباریابی فارسی — متن کامل پژوهش ۱۶ صفحه‌ای علی رضایی شریف برای بررسی مستقیم روش و یافته‌ها
روی‌هم ۳ فایل دریافت می‌کنید: دفترچه‌ی ۹ صفحه‌ای در دو قالب Word و PDF، به‌علاوه‌ی مقاله‌ی فارسی در یک فایل PDF.
گرایش یا مهارت؛ کدام را می‌سنجید؟
واتسون-گلیزر و پرسشنامه تفکر انتقادی کالیفرنیا فاسیون (CCTST) مهارت تفکر انتقادی را با پرسش‌های دارای پاسخ درست و غلط میسنجند. پاسخ‌های CTDS درست یا غلط ندارند.
در مقابل، سیاهه‌ی گرایش کالیفرنیا (CCTDI) و پرسشنامه تفکر انتقادی ریکتس مانند ساسو گرایش را میسنجند، اما فرم‌های بلندتری دارند. پرسشنامه‌ی ریکتس (۲۰۰۳) ۳۳ گویه دارد و گرایش را در سه بعد نوآوری، بلوغ شناختی و درگیری ذهنی می‌سنجد. ساسو همان سازه را با دو بعد گشودگی انتقادی و شکاکیت تأملی می‌سنجد.
اگر برای پژوهش خود سنجه‌ای کوتاه از عادت‌های فکری می‌خواهید و توانایی حل مسئله را نمی‌سنجید، مقیاس ساسو با دو بعد این نیاز را برآورده می‌کند. ساسو ساختار CTDS را با تحلیل عاملی (روشی که نشان می‌دهد گویه‌ها در چند بعد دسته می‌شوند) بررسی کرد: یک بار اکتشافی و یک بار تأییدی چندگروهی.
نمرهگذاری پرسشنامه گرایش به تفکر انتقادی ساسو
راهنمای CTDS، کلید طیف لیکرت پنج‌درجه‌ای از «کاملاً مخالفم» تا «کاملاً موافقم» را با گزینه‌ی میانی «نظری ندارم» توضیح می‌دهد. گویه‌ی معکوس ندارد. دامنه‌ی نمرهی کل ۱۱ تا ۵۵ است. دامنه‌ی گشودگی انتقادی ۷ تا ۳۵ و دامنه‌ی شکاکیت تأملی ۴ تا ۲۰ است. نمرهی بیشتر، گرایش قوی‌تر را نشان می‌دهد.
برگهی ثبت نمره جای نمرهی کل و دو بعد را دارد. چون دو بعد تعداد گویه‌ی برابر ندارند، دفترچه میانگین گویه را هم می‌دهد تا آن‌ها را کنار هم بگذارید. نمونهی حلشده محاسبه را گام‌به‌گام نشان می‌دهد و برای گویه‌ی بی‌پاسخ هم قاعده‌ای روشن دارد.
دفترچه چهار راه برای خواندن نمره‌های ساسو دارد:
- میانگین گویه‌ها — خواندن نمره در کنار معنای گزینه‌های پاسخ
- مقایسه‌ی دو بعد — کنار هم گذاشتن گشودگی انتقادی و شکاکیت تأملی بر پایه‌ی میانگین گویه‌ها
- مقایسه‌ی گروه‌ها — بررسی تفاوت گرایش به تفکر انتقادی میان گروه‌های پژوهش
- پیش‌آزمون و پس‌آزمون — بررسی تغییر گرایش پس از اجرای برنامه‌ی آموزش تفکر
روایی و پایایی پرسشنامه گرایش به تفکر انتقادی ساسو
دفترچه کنار هر عدد مربوط به CTDS نام مطالعه و نمونه را آورده است تا شواهد هم‌خوان با جامعه‌ی پژوهش خودتان را انتخاب کنید. آلفای کرونباخ هماهنگی گویه‌ها را نشان می‌دهد و بازآزمایی (پرکردن دوباره‌ی پرسشنامه به دست همان افراد) ثبات نمره‌ها را.
| پژوهش | نمونه | یافته |
|---|---|---|
| ادوارد ام. ساسو، ۲۰۱۳، Thinking Skills and Creativity | دانشجویان سال اول کارشناسی و تحصیلات تکمیلی رشته‌ی تعلیم و تربیت | تحلیل اکتشافی با ۴۶۷ نفر دو عامل یافت. تحلیل عاملی تأییدی چندگروهی با ۳۷۱ نفر، ساختار را در هر دو گروه تأیید کرد. آلفا به نقل از مقاله‌های فارسی: ۰٫۷۹. |
| علی رضایی شریف، ۱۳۹۴، «تفکر و کودک» | ۴۰۰ دختر ۱۶ تا ۱۸ ساله در اردبیل | پس از ترجمه و ترجمهی معکوس، تحلیل عاملی تأییدی دو عامل را تأیید کرد و RMSEA برابر ۰٫۰۶۴ بود. آلفا ۰٫۷۱ و همبستگی گشودگی انتقادی با معدل ۰٫۲۲ بود. |
| بختیاری دوومبایگی و همکاران، ۲۰۲۴، BMC Nursing | ۳۹۰ دانشجوی کارشناسی پرستاری در تهران، با ترجمه‌ای جداگانه و اجازه‌ی ساسو | آلفای کل ۰٫۸۷، گشودگی انتقادی ۰٫۸۳ و شکاکیت تأملی ۰٫۸۰ بود. بازآزمایی دوهفته‌ای: ۰٫۹۶. |
کاربرد پرسشنامه گرایش به تفکر انتقادی ساسو
CTDS بیشتر در پژوهشهای تعلیم و تربیت، روان‌شناسی تربیتی و آموزش پرستاری به کار می‌رود. در نمونهی اردبیل، گشودگی انتقادی با معدل همبستگی ۰٫۲۲ داشت و در دانشجویان پرستاری هم این همبستگی ضعیف ولی معنادار بود. برای همین، مقیاس در پژوهش‌هایی که رابطه‌ی گرایش به تفکر انتقادی را با پیشرفت تحصیلی بررسی می‌کنند جای خود را دارد.
کاربرد دیگر، ارزیابی برنامه‌های آموزش تفکر است: فرم یازده‌گویه‌ای پیش و پس از برنامه اجرا می‌شود و تغییر نمرهی کل و هر بعد را نشان می‌دهد. برای نوشتن فصل سوم، دفترچه تعریف مفهومی و عملیاتی، بند آمادهی «ابزار پژوهش» و کادر شیوه‌ی استناد به سبک APA ویرایش هفتم با پیوند DOI را دارد. مقاله‌ی رضایی شریف هم کنار دفترچه است تا جدول‌ها و روش اعتباریابی را از خود منبع بخوانید و به آن ارجاع دهید.
سوالات متداول
پرسشنامه گرایش به تفکر انتقادی ساسو چند سوال دارد؟
این مقیاس ۱۱ گویه دارد که گرایش به تفکر انتقادی را در دو بعد گشودگی انتقادی و شکاکیت تأملی میسنجند و بر طیف پنج‌درجه‌ای از «کاملاً مخالفم» تا «کاملاً موافقم» پاسخ داده می‌شوند.
سازنده‌ی پرسشنامه گرایش به تفکر انتقادی ساسو کیست؟
ادوارد ام. ساسو این مقیاس را در سال ۲۰۱۳ معرفی کرد. علی رضایی شریف در سال ۱۳۹۴ نسخه‌ی فارسی را در دانشآموزان اعتباریابی کرد.
نمرهگذاری و تفسیر پرسشنامه ساسو چگونه است؟
نمرهی کل از ۱۱ تا ۵۵ است و نمرهی بالاتر یعنی گرایش بیشتر به تفکر انتقادی. کلید دو بعد، برگهی ثبت نمره، نمونهی حلشده و راهنمای تفسیر در فایل است.
روایی و پایایی پرسشنامه ساسو چقدر است؟
در اعتباریابی علی رضایی شریف با ۴۰۰ دانشآموز دختر اردبیلی، تحلیل عاملی تأییدی دو بعد را تأیید کرد و آلفای کرونباخ ۰٫۷۱ بود. پژوهش دانشجویان پرستاری با ترجمهی دیگری آلفای ۰٫۸۷ گزارش کرد.
آیا پرسشنامه ساسو برای پایاننامه مناسب است؟
بله، CTDS در پژوهشهای تعلیم و تربیت و پرستاری به کار رفته است. دفترچه تعریف مفهومی و عملیاتی، بند آمادهی «ابزار پژوهش» و استناد APA ویرایش هفتم به ساسو و رضایی شریف را دارد.
تفاوت پرسشنامه ساسو با ریکتس، کالیفرنیا و واتسون-گلیزر چیست؟
ساسو و ریکتس گرایش را میسنجند، ساسو با ۱۱ گویه و دو بعد و ریکتس با ۳۳ گویه و سه بعد. آزمون کالیفرنیا (CCTST) و واتسون-گلیزر مهارت را با پاسخ درست و غلط میسنجند.
پرسشنامه ساسو برای کودکان مناسب است؟
پژوهشهای این مقیاس دانشجویان و دانشآموزان ۱۶ تا ۱۸ ساله را بررسی کردهاند. واژهی «کودکان» از نام نشریهی «تفکر و کودک» آمده و نشاندهندهی اعتباریابی برای دبستان نیست.
فقط خریداران این فایل می‌توانند امتیاز و نظر ثبت کنند.
نظر خود را راجع به این فایل برای ما بنویسید.
شماره همراه و ایمیل شما به نمایش عمومی قرار نخواهد گرفت