آزمایش آستانه اختلافی (قانون وبر)
- توضیحات محصول
- دیدگاه ها (0)
- سوالات متداول
معرفی آزمایش آستانه اختلافی (قانون وبر)
آزمایش آستانه اختلافی کوچک‌ترین تفاوت میان دو محرک را می‌سنجد که فرد در ۵۰ درصد کوشش‌ها تشخیص میدهد. در اینجا محرک‌ها دو وزنه‌اند. آستانه مطلق به احساس حضور یک محرک مربوط است، اما آستانه اختلافی مشخص میکند چه تغییری در وزن لازم است تا تفاوت را حس کنیم.
این آزمایش از تکلیف‌های عملی درس روانشناسی تجربی است و حساسیت حس فشار و وزن را با مقایسه‌ی وزنهها بررسی میکند. آزمودنی وزن‌ها را روی کف دست مقایسه میکند. فیلسوف هربارت مفهوم آستانه را در ۱۸۲۴ به کار برد و فیزیولوژیست آلمانی وبر در ۱۸۳۴ آن را به رابطه‌ای قابل اندازه‌گیری تبدیل کرد.
این دفترچه برای اجرای آزمایش قانون وبر در آزمایشگاه روانشناسی و نوشتن گزارش کار همان اجرا، مسیر کار را از دستورالعمل آزمودنی تا تفسیر نتیجه توضیح میدهد. برای نمایش کلاسی قانون وبر هم به کار می‌آید. اگر فصل روش پژوهش را می‌نویسید، شرح روش حدود و تعاریف مفهومی و عملیاتی در فایل به توضیح نحوه‌ی سنجش با وزنهها کمک میکند.
دقیقاً چه چیزی دریافت می‌کنید؟
- مبانی نظری — شرح آستانه‌ها و تابع روان‌فیزیکی برای فهم ارتباط تغییر وزن با احساس آن
- دستور اجرای روش حدود — معرفی وسایل همراه با متن استانداردی که آزمایشگر برای آزمودنی می‌خواند
- برگهی ثبت پاسخ — فرم چاپی مستقل با جدول ۱۱ ردیفی و چهار ستون برای سریها
- راهنمای محاسبه و تفسیر — قواعد خواندن آستانه‌ها همراه با مثال عددی حل‌شده با هر دو قاعده
- جدول تعاریف مفهومی و عملیاتی — تعریف ۷ اصطلاح بر اساس مفهوم و کاربردشان در آزمایش
- خطاهای رایج — عوامل اثرگذار بر قضاوت وزن و راه کنترل آن‌ها هنگام اجرا
- واژه‌نامه‌ی فارسی و انگلیسی — برابرهای ۱۱ اصطلاح برای خواندن منابع روان‌فیزیک
- شیوهٔ استناد و منابع — الگوی APA ۷ برای ارجاع به وبر، گشایدر و حمزه گنجی، همراه با پیوندهای منابع
روی‌هم ۲ فایل تحویل می‌گیرید: همین دفترچه در قالب Word برای ویرایش برگهی آزمودنی‌ها و PDF برای چاپ.
قانون وبر در آزمایش آستانه اختلافی
وبر نشان داد با افزایش شدت محرک، مقدار تغییر لازم برای تشخیص تفاوت نیز بیشتر میشود، در حالی که نسبت این تغییر به محرک تقریباً ثابت میماند. این نسبت را کسر وبر می‌نامند.
کسر کوچک‌تر به حساسیت بیشتر اشاره دارد و در آزمایش وزنهها، معنایش این است که فرد اختلاف کوچک‌تری از وزنهی مبنا را تشخیص داده است. مبنای این اجرا ۱۰۰ گرم است. دفترچه این رابطه را در کنار تابع روان‌فیزیکی توضیح میدهد تا بتوانید نتیجه‌ی عددی را به تجربه‌ی حسی آزمودنی در مقایسه‌ی وزن‌ها ربط دهید.
اجرای آزمایش آستانه اختلافی
روش حدود پاسخ آزمودنی را در سری‌هایی دنبال میکند که وزن متغیر در آن‌ها به‌ترتیب افزایش یا کاهش می‌یابد. اجرای پایه دستکم ۴۴ کوشش دارد. تکرار سری‌های صعودی و نزولی کمک میکند اثر خطای عادت و خطای پیش‌بینی را در قضاوت درباره‌ی وزنهها کنترل کنید.
وسایل لازم برای آزمایش وزنهها
پیش از اجرا، وسایل زیر را آماده کنید:
- وزنهها — ۱۲ وزنهی همشکل، شامل مبنای ۱۰۰ گرمی و ۱۱ وزنهی متغیر از ۷۵ تا ۱۲۵ گرم با گام ۵ گرم
- چشمبند — برای پوشاندن چشم آزمودنی هنگام مقایسه‌ی دو وزنه
- برگه و مداد — برای ثبت قضاوت آزمودنی در هر کوشش
- ماشینحساب — برای محاسبه‌ی نتیجه‌ی سریها از روی برگهی پاسخ
- زمان‌سنج اختیاری — برای یکسان نگه‌داشتن فاصله‌ی چندثانیه‌ای میان کوشش‌ها
در ساخت وزنهها، معمولاً استوانه‌های همشکل را با نمک پر میکنند و محتوا را با پنبه ثابت نگه می‌دارند تا حرکت نکند یا صدا ندهد. برچسب وزنهی مبنا را تنها آزمایشگر می‌بیند.
گام‌های اجرا و ثبت پاسخ
- آزمودنی با چشمبند می‌نشیند یا می‌ایستد، بازوها را جلو می‌آورد و کف دست‌ها را باز نگه می‌دارد؛ سپس آزمایشگر متن دستورالعمل استاندارد دفترچه را می‌خواند.
- آزمایشگر وزنهی مبنا و وزنهی متغیر را هم‌زمان روی دو کف دست می‌گذارد.
- پاسخ هر بار «سنگینتر»، «برابر» یا «سبکتر» است.
- سری نزولی از ۱۲۵ تا ۷۵ گرم پیش می‌رود و سری صعودی از ۷۵ تا ۱۲۵ گرم؛ آزمایشگر هرکدام را دستکم دوبار اجرا میکند.
- بین کوشش‌ها، آزمایشگر وزنهها را برمی‌دارد و چند ثانیه مکث میکند تا سازش حسی کمتر بر پاسخ اثر بگذارد.
- جابه‌جایی تصادفی وزنهی مبنا بین دست‌ها، اثر برتری دست را کنترل میکند.
محاسبه و تفسیر آزمایش آستانه اختلافی
دفترچه دو قاعده‌ی خواندن آستانه پایین و بالا را توضیح میدهد: قاعده‌ی آموزشی حمزه گنجی و قاعده‌ی نقطه‌ی گذار در مرجع روان‌فیزیک گشایدر. فرمول‌ها و مراحل محاسبه‌ی این خروجی‌ها در فایل آمده‌اند:
- حدود آستانه — بازه‌ی تردید در قضاوت درباره‌ی اختلاف وزن
- حداقل تفاوت محسوس، JND — شاخص حساسیت به تفاوت وزن، بر حسب گرم
- نقطه برابری ذهنی، PSE — وزنی که برای آزمودنی هم‌وزن مبنا به نظر می‌رسد
- خطای ثابت — شاخص انحراف قضاوت برابری از وزن واقعی مبنا
- کسر وبر — نسبت بدون واحد برای بیان حساسیت در برابر شدت محرک
مثال عددی با هر دو قاعده حل شده است تا اثر انتخاب قاعده بر نتیجه روشن شود و بتوانید تفسیر کلامی هرکدام را در گزارش دنبال کنید.
سوالات متداول
آزمایش آستانه اختلافی چطور اجرا میشود؟
با روش حدود، آزمودنی دو وزنه را روی کف دست مقایسه میکند و پاسخ «سنگینتر»، «برابر» یا «سبکتر» میدهد؛ چهار سری پایه دستکم ۴۴ کوشش دارند.
برای آزمایش وزنهها چه وسایلی لازم است؟
۱۲ وزنهی همشکل لازم است: مبنای ۱۰۰ گرمی و ۱۱ وزنهی متغیر ۷۵ تا ۱۲۵ گرمی با گام ۵ گرم؛ چشمبند، برگهی ثبت پاسخ، مداد و ماشینحساب هم آماده کنید.
قانون وبر چیست و چه کسی آن را مطرح کرد؟
وبر در ۱۸۳۴ رابطهی افزایش حداقل تفاوت محسوس با شدت محرک را بیان کرد؛ کسر وبر تقریباً ثابت میماند. هربارت پیشتر، در ۱۸۲۴، مفهوم آستانه را به کار برده بود.
نتیجه‌ی آزمایش آستانه اختلافی چطور محاسبه و تفسیر میشود؟
حداقل تفاوت محسوس و نقطه برابری ذهنی بر حسب گرم، همراه با خطای ثابت و کسر وبر محاسبه می‌شوند. فرمول‌ها و روش گام‌به‌گام، مثال حل‌شده و تفسیر کلامی در فایل آمده‌اند.
فایل آزمایش چه چیزهایی دارد و برگهی ثبت پاسخ آن قابل ویرایش است؟
فایل دفترچهی ۸ صفحهای در Word و PDF است و برگهی مستقل ثبت پاسخ با ۱۱ ردیف و چهار ستون سریها دارد. در Word میتوانید برگه را برای آزمودنیهای بیشتر ویرایش کنید.
برای گزارش کار یا پایاننامه چطور به این آزمایش استناد کنم؟
بخش شیوهٔ استناد، الگوی APA ۷ برای کتاب ۱۸۳۴ وبر در ترجمهی انگلیسی، گشایدر ۱۹۹۷ و حمزه گنجی ۱۳۷۳ دارد؛ تعاریف مفهومی و عملیاتی به شرح روش آزمایش کمک میکنند.
فقط خریداران این فایل می‌توانند امتیاز و نظر ثبت کنند.
نظر خود را راجع به این فایل برای ما بنویسید.
شماره همراه و ایمیل شما به نمایش عمومی قرار نخواهد گرفت