پرسشنامه سازگاری کودکان دخانچی
- توضیحات محصول
- دیدگاه ها (0)
- سوالات متداول
معرفی پرسشنامه سازگاری کودکان دخانچی (فرم گزارش مادر)
پرسشنامه سازگاری کودکان دخانچی رفتار کودک را از زبان مادرش می‌سنجد. مادر به ۳۷ گویه پاسخ میدهد و برای هر کدام گزینهای را برمیگزیند که با رفتار فرزندش هماهنگتر است. دخانچی این ابزار را در سال ۱۳۷۷ در پایاننامهی کارشناسی ارشدی ساخت که به هنجاریابی همین پرسشنامه پرداخته است.
سازنده سازگاری را توانایی کنار آمدن کودک با خودش، با اعضای خانواده و با همسالان تعریف کرده است: همکاری با آن‌ها و پذیرش مسئولیت در خانه و مدرسه. روش ساخت منطقی–محتوایی بود. دخانچی در هر حوزه پرسش‌هایی نوشت که توانایی کودک را در همان حوزه می‌سنجید و با نظر استادان، پرسش‌های مشابه و ضعیف را کنار گذاشت.
مهرورز و همکاران (۱۴۰۰) آن را «پرسشنامه سازش‌یافتگی کودکان دخانچی» نامیده‌اند و مقاله‌های انگلیسی از آن با عنوان سنجه‌ی سازگاری اجتماعی کودکان یاد می‌کنند.
دقیقاً چه چیزی دریافت می‌کنید؟
- معرفی و شیوهی ساخت — خاستگاه پرسشنامه، روش منطقی–محتوایی و پنج دسته موقعیتی که گویه‌ها می‌پرسند
- ساختار نمره و نمونه‌های پژوهشی — یک نمرهی کل و گروه‌هایی که پرسشنامه در بجنورد، ساری و رشت درباره‌ی آن‌ها به کار رفته است
- دستور اجرا و راهنمای مادر — دستور برای اجرای پرسشنامه، جای مشخصات کودک و متن راهنمای مادر
- متن ۳۷ گویه — در جدول آمادهی چاپ با چهار ستون هیچ وقت، به ندرت، گاهی اوقات و بیشتر اوقات
- کلید نمرهگذاری — مستقیم یا معکوس بودن هر گویه و نمرهی هر گزینه، همان کلیدی که رضایی رضوان و همکاران چاپ کرده‌اند
- برگهی ثبت نمره و نمونه‌ی نمرهگذاری — برگهی ثبت نمرهی کل و پاسخ‌نامه‌ی یک کودک فرضی که گویه به گویه نمرهگذاری شده است
- راهنمای تفسیر — راه‌هایی که پژوهش‌ها نمرهی کل را با آن‌ها خوانده‌اند، مثل مقایسه‌ی پیش‌آزمون و پس‌آزمون
- تعریف مفهومی و عملیاتی — دو تعریف آماده از سازگاری کودک بر پایه‌ی همین پرسشنامه
- جدول روایی و پایایی — روایی ملاکی ۰٫۸۱ و آلفای کرونباخ سه پژوهش، هرکدام با نمونه و منبعش
- متن آمادهی «ابزار پژوهش» و شیوهی استناد — بندی برای فصل روش پژوهش و مرجع پایاننامهی سازنده، با منابع دارای DOI
روی‌هم ۲ فایل تحویل می‌گیرید: دفترچه یک بار در Word ویرایش‌پذیر و یک بار در PDF.
رفتارهایی که پرسشنامه سازگاری کودکان دخانچی می‌پرسد
دفترچه محتوای ۳۷ گویه را در پنج دسته موقعیت توصیف می‌کند:
- رفتار با همسالان و همکلاسی‌ها — شریک کردن اسباب‌بازی و وسایل، دعوا، قهر و رفتار گرم و دوستانه
- رفتار در خانواده — قهر، کمک در کارهای خانه، لجبازی و پذیرفتن منع والد
- کنار آمدن با ناکامی و شکست — واکنش به شکست در بازی و به شکست‌های جزئی
- مسئولیت در کارهای شخصی و مدرسه — انجام کارهای شخصی، جمع کردن وسایل، برنامه‌ی منظم، پیشرفت تحصیلی و علاقه به مدرسه
- چند نشانه‌ی جسمی–رفتاری — خواب، اشتها و کنترل ادرار
این پنج دسته فقط محتوای گویه‌ها را توصیف می‌کنند و نمرهی جداگانه ندارند. حاصل کار یک نمرهی کل در دامنهی ۰ تا ۱۱۱ است. مهرورز و همکاران (۱۴۰۰) از سه حوزه‌ی کنار آمدن با خود، با خانواده و با همسالان نام برده‌اند، اما هیچ منبعی نگفته است کدام گویه به کدام حوزه تعلق دارد.
اجرای پرسشنامه سازگاری کودکان دخانچی
پاسخدهنده مادر است، نه خود کودک. برای همین متن راهنمای فرم با «مادر گرامی» شروع می‌شود و جمله‌ها رفتار «فرزند شما» را می‌پرسند.
- پرسشنامه را به مادر کودک بدهید. جای نام، سن و پایه‌ی کودک و تاریخ تکمیل بالای فرم است.
- مادر هر جمله را می‌خواند و یکی از گزینه‌های هیچ وقت، به ندرت، گاهی اوقات یا بیشتر اوقات را علامت می‌زند.
- پیش از پس گرفتن فرم بررسی کنید که هر ۳۷ گویه پاسخ داشته باشد.
- پاسخ‌ها را با کلید دفترچه نمره بدهید و جمع را در برگهی ثبت نمره بنویسید.
پژوهش‌ها این پرسشنامه را هم برای کودکان دبستانی، از جمله دختران ۱۰ تا ۱۲ ساله در رشت، و هم برای کودکان پیش‌دبستانی به کار برده‌اند.
نمرهگذاری و تفسیر پرسشنامه دخانچی
هر گویه از ۰ تا ۳ نمره میگیرد. نمرهی کل جمع ۳۷ گویه است، در دامنهی ۰ تا ۱۱۱ قرار میگیرد و نمرهی بالاتر سازگاری بیشتر را نشان میدهد. بخشی از گویه‌ها رفتار ناسازگارانه را توصیف می‌کنند و معکوس نمره می‌گیرند. کلید دفترچه مستقیم یا معکوس بودن هر ۳۷ گویه را مشخص کرده است.
تفسیر در دفترچه بر جهت نمره در دامنهی ۰ تا ۱۱۱ تکیه دارد. راهنما نشان میدهد پژوهش‌های منتشرشده نمرهی کل را چطور خوانده‌اند: در مقایسه‌ی پیش‌آزمون و پس‌آزمون یا در مقایسه‌ی گروه آزمایش و گواه.
روایی و پایایی پرسشنامه سازگاری کودکان دخانچی
دخانچی روایی صوری و محتوایی پرسشنامه را با نظر متخصصان تأیید کرده و روایی ملاکی ۰٫۸۱ را گزارش کرده است. ابزار ملاک در منابع نام برده نشده است. سازنده پایایی را به روش دونیمه‌سازی برآورد کرد، اما منابع ضریب آن را یکسان گزارش نکرده‌اند و دفترچه عددی برایش نمی‌آورد.
آلفای کرونباخ، که نشان میدهد گویه‌ها تا چه حد با هم هماهنگ‌اند، در سه پژوهش بعدی از ۰٫۷۱ تا ۰٫۸۵ به دست آمده است:
| پژوهش | نمونه | آلفای کرونباخ |
|---|---|---|
| رضایی رضوان و همکاران (۲۰۲۲) | ۶۰ کودک پیش‌دبستانی دوزبانه، بجنورد | ۰٫۷۱ |
| درخش و همکاران (۲۰۲۳) | ۳۰ دانش‌آموز پایه‌ی پنجم، ساری | ۰٫۸۵ |
| حسینی خرم و همکاران (۲۰۲۲)، به نقل از درخش و همکاران | کودکان پیش‌دبستانی | ۰٫۷۱ در پیش‌آزمون و ۰٫۷۳ در پس‌آزمون |
در متن آمادهی «ابزار پژوهش»، پس از آلفای ۰٫۷۱ و ۰٫۸۵ دو پژوهش قبلی، جای آلفای نمونه‌ی خودتان خالی مانده است.
منبع پرسشنامه و استناد در پایاننامه
منبع اصلی ابزار پایاننامهی کارشناسی ارشد دخانچی در دانشگاه علامه طباطبائی (۱۳۷۷) است. در نسخه‌های فارسیِ در گردش، پایاننامهای از رشته و دانشگاهی دیگر به نام دخانچی ثبت شده، اما مرجع درست را رضایی رضوان و همکاران (۲۰۲۲) در فهرست منابع خود آورده‌اند.
کادر «شیوهی استناد» دو مرجع آماده دارد: پایاننامهی دخانچی برای خود ابزار و مقالهی رضایی رضوان و همکاران برای کلید منتشرشده، همراه DOI. فهرست منابع، مقاله‌های درخش و همکاران و مهرورز و همکاران را هم با DOI و به سبک APA ویرایش هفتم آورده است.
سوالات متداول
پرسشنامه سازگاری کودکان دخانچی چند سوال دارد؟
این پرسشنامه ۳۷ گویه دارد و مادر برای هر گویه یکی از چهار گزینه‌ی هیچ وقت، به ندرت، گاهی اوقات یا بیشتر اوقات را علامت می‌زند.
سازندهی پرسشنامه سازگاری کودکان دخانچی کیست؟
دخانچی آن را در سال ۱۳۷۷ در پایاننامهی کارشناسی ارشد خود در دانشگاه علامه طباطبائی ساخت؛ همان پایاننامهای که به هنجاریابی این پرسشنامه پرداخته است.
آیا کودک خودش به پرسشنامه پاسخ میدهد یا مادر؟
پاسخدهنده مادر است. او برای هر یک از ۳۷ گویه گزینهای را برمیگزیند که با رفتار فرزندش هماهنگتر است، و متن راهنمای فرم هم خطاب به مادر نوشته شده است.
نمرهگذاری و تفسیر پرسشنامه دخانچی چگونه است؟
هر گویه ۰ تا ۳ نمره میگیرد و نمرهی کل در دامنهی ۰ تا ۱۱۱ است؛ نمرهی بالاتر یعنی سازگاری بیشتر. کلید، برگهی ثبت نمره و راهنمای تفسیر در فایل است.
روایی و پایایی پرسشنامه سازگاری کودکان دخانچی چقدر است؟
سازنده روایی ملاکی ۰٫۸۱ را گزارش کرده است. آلفای کرونباخ در پژوهش رضایی رضوان و همکاران ۰٫۷۱ و در پژوهش درخش و همکاران ۰٫۸۵ بوده است.
آیا پرسشنامه سازگاری کودکان دخانچی برای پایاننامه قابل استناد است؟
بله. فایل کادر شیوهی استناد با مرجع پایاننامهی دخانچی و مقالهی رضایی رضوان و همکاران با DOI، متن آمادهی بخش ابزار پژوهش و تعریف مفهومی و عملیاتی دارد.
فقط خریداران این فایل می‌توانند امتیاز و نظر ثبت کنند.
نظر خود را راجع به این فایل برای ما بنویسید.
شماره همراه و ایمیل شما به نمایش عمومی قرار نخواهد گرفت