پرسشنامه سبک یادگیری فلدر و سولومون (FSLSM)

معرفی پرسشنامه سبک یادگیری فلدر و سولومون

پرسشنامه سبک یادگیری فلدر و سولومون (با نام اصلی Index of Learning Styles یا ILS) ابزاری 44 سوالی است که ترجیح های یادگیری فرد را می سنجد. این ابزار را ریچارد فلدر و باربارا سولومون در دانشگاه ایالتی کارولینای شمالی بر پایه مدل سبک های یادگیری فلدر و سیلورمن (1988) ساخته اند.

هر سوال دو گزینه «الف» و «ب» دارد و آزمودنی گزینه ای را انتخاب می کند که بیشتر درباره او صدق می کند. اجرای آن حدود 10 تا 15 دقیقه طول می کشد.

چهار بعد، هشت سبک

این نکته را پیش از خرید بدانید، چون در بسیاری از توضیح های فارسی درست گفته نشده است: این پرسشنامه چهار بعد دوقطبی را می سنجد، نه هشت مقیاس مستقل. هر بعد یک پیوستار است که دو سر دارد، و آن هشت سبکی که نامشان را می شنوید همان دو سر این چهار پیوستار است.

• پردازش — فعال یا تاملی: فرد فعال با انجام دادن و بحث کردن یاد می گیرد؛ فرد تاملی با فکر کردن در سکوت. (11 ماده)
• ادراک — حسی یا شهودی: فرد حسی واقعیت ها و روش های جاافتاده را می پسندد؛ فرد شهودی کشف امکان ها و روابط را. (11 ماده)
• درون داد — دیداری یا کلامی: فرد دیداری آنچه را می بیند بهتر به یاد می آورد؛ فرد کلامی آنچه را می خواند یا می شنود. (11 ماده)
• فهم — متوالی یا کلی: فرد متوالی گام به گام و خطی پیش می رود؛ فرد کلی با جهش های بزرگ یاد می گیرد. (11 ماده)

در این بسته چه چیزی دریافت می کنید

دو دفترچه، هر کدام در دو قالب Word و PDF:

• فرم اجرا و برگه نمره گذاری: دستورالعمل پاسخگویی، هر 44 ماده در جدول آماده چاپ با دو ستون علامت زدن، و برگه نمره گذاری چهارستونی که پاسخ ها را به چهار بعد تقسیم می کند.
• نمره گذاری، تفسیر و راهبردها: روش کامل نمره گذاری با یک نمونه حل شده، فرم گزارش، جدول تفسیر، توصیف هر هشت سبک به همراه راهبردهای یادگیری متناسب با آن، ضرایب روایی و پایایی با ذکر منبع، و یادداشت ترجمه.

نسخه Word هر دو دفترچه قابل ویرایش است تا بتوانید فرم را برای پژوهش خود تنظیم کنید.

نحوه نمره گذاری چگونه است؟

این را پیش از خرید بخوانید، چون رایج ترین اشتباه در نمره دادن به این پرسشنامه همین جاست.

هر ماده دقیقا به یکی از چهار بعد تعلق دارد و هر بعد 11 ماده دارد. برای هر بعد، تعداد پاسخ های «الف» و تعداد پاسخ های «ب» را جدا می شمارید، سپس عدد کوچک تر را از عدد بزرگ تر کم می کنید و تفاضل را همراه با حرف ستونی که بزرگ تر بوده می نویسید — مثلا «5 الف» یا «3 ب». چون هر بعد 11 ماده دارد، نمره همیشه عددی فرد بین 1 تا 11 است.

شمارش خام کافی نیست. در هر بعد، تعداد «الف» و تعداد «ب» دو نمره مستقل نیستند؛ جمعشان همیشه 11 است، پس یکی کاملا از روی دیگری به دست می آید. کسی که «فعال = 8» و «تاملی = 3» را دو نمره جدا گزارش کند، در واقع یک عدد را دو بار نوشته است. آنچه معنا دارد فاصله این دو است. دفترچه دوم این را با یک نمونه کامل حل شده نشان می دهد.

تفسیر نمره چگونه است؟

تفسیر بر پایه بزرگی همان تفاضل است: نمره 1 یا 3 یعنی در آن بعد نسبتا متعادل هستید؛ نمره 5 یا 7 یعنی ترجیح متوسط به یکی از دو سر دارید و در محیط آموزشی ای که همان سو را تقویت کند آسان تر یاد می گیرید؛ نمره 9 یا 11 یعنی ترجیح بسیار قوی دارید و ممکن است در محیطی که از آن پشتیبانی نکند در یادگیری دشواری داشته باشید.

آیا نقطه برش یا هنجار ایرانی دارد؟

خیر، و نباید داشته باشد. این را صریح می نویسیم تا انتظار اشتباه ساخته نشود. ILS یک ابزار ترجیح سنج است، نه آزمون توانایی و نه ابزار غربالگری اختلال؛ نمره بالا «بهتر» یا «بدتر» نیست و هیچ یک از هشت سبک بر دیگری برتری ندارد. هیچ هنجار نمره ایرانی هم برای این پرسشنامه منتشر نشده است. اگر جایی برای این ابزار جدول «کم / متوسط / زیاد» با میانگین و انحراف معیار دیدید، ماخذش را مطالبه کنید.

روایی و پایایی آن چگونه است؟

وان زواننبرگ، ویلکینسون و اندرسون (2000) پرسشنامه را روی 284 دانشجوی انگلیسی اجرا کردند و ضرایب آلفای کرونباخ چهار بعد را چنین گزارش کردند: فعال–تاملی 0/51، حسی–شهودی 0/65، دیداری–کلامی 0/56، و متوالی–کلی 0/41.

در ایران، صمدی (1390) ویژگی های روان سنجی نسخه فارسی را روی 450 دانش آموز دختر سال سوم راهنمایی شهر تهران بررسی کرد. تحلیل عاملی تاییدی برازش قابل قبول ساختار چهاربعدی را تایید کرد (RMSEA برابر 0/066 و RMR برابر 0/052) و ضرایب آلفای کرونباخ زیرمقیاس ها بین 0/69 تا 0/79 گزارش شد. روایی همگرا و روایی همزمان (با معدل تحصیلی) نیز تایید شده است.

یک محدودیت شناخته شده را هم بگوییم: آلفای بعد متوالی–کلی در نمونه انگلیسی پایین است (0/41) و در تفسیر نمره این بعد باید محتاط تر بود. جزئیات و فهرست کامل منابع در دفترچه دوم آمده است.

سبک یادگیری یعنی چه؟

سبک یادگیری شیوه ای است که یادگیرنده از طریق آن می کوشد مطالب را به صورت موثر و کارآمد دریافت، پردازش و طبقه بندی کند و در موقعیت مناسب به یاد بیاورد. سبک یادگیری توانایی نیست؛ ترجیح است. همه گاهی فعال اند و گاهی تاملی، گاهی حسی و گاهی شهودی — آنچه این ابزار می سنجد این است که هر کس بیشتر به کدام سو گرایش دارد. برای همین هم تعادل در هر بعد مطلوب است و نمره افراطی در یک سو، بیش از آنکه امتیاز باشد، هشدار است.

این پرسشنامه به چه کاری می آید؟

به خودشناسی یادگیرنده، مشاوره تحصیلی، طراحی آموزشی و پژوهش. دفترچه دوم برای هر هشت سبک راهبردهای عملی یادگیری می دهد — اینکه فرد دیداری در کلاسی که همه چیز را کلامی ارائه می کند چه کند، یا فرد کلی پیش از شروع مطالعه چه کند.

این ابزار برای گزینش، استخدام یا هر تصمیمی که سرنوشت فرد را تعیین کند ساخته نشده است و نتیجه آن به تنهایی مبنای هیچ تصمیم بالینی قرار نمی گیرد.