پرسشنامه ادراک شایستگی هارتر (PCS)
- توضیحات محصول
- دیدگاه ها (0)
- سوالات متداول
معرفی پرسشنامه ادراک شایستگی هارتر (PCS)
پرسشنامه ادراک شایستگی نشان میدهد نوجوان کفایت خودش را در درس، دوستی، ورزش و رضایت از خود چطور میبیند. این برداشت بخشی از خودپنداره نوجوانان است و با توانایی واقعی یکی نیست. دو دانشآموز با نمرههای درسی یکسان ممکن است کفایت تحصیلی خود را کاملاً متفاوت ارزیابی کنند. مقیاس ادراک شایستگی در روانشناسی تربیتی، روانشناسی رشد و مشاورهی مدرسه برای بررسی دانشآموزان دبیرستان به کار میرود، یعنی سالهایی که مقایسهی اجتماعی با همکلاسیها اوج میگیرد.
مقیاس را سوزان هارتر ساخت و نام انگلیسی آن Perceived Competence Scale است. منابع فارسی سال ۱۹۸۵ را ذکر میکنند و مقالهی اصلی هارتر در سال ۱۹۸۲ منتشر شده است. مبنای این بسته فرم فارسی ۲۷ گویهای است. نرگس بای، حمیدرضا حسنآبادی و جواد کاوسیان از دانشگاه خوارزمی این فرم را در پژوهش سال ۱۳۹۶ به کار بردند و در پیوست مقالهی خود در فصلنامه روانشناسی کاربردی چاپ کردند.
دقیقاً چه چیزی دریافت میکنید؟
- تعاریف و معرفی ابزار — توضیح سازه، تعریف مفهومی و تعریف عملیاتی ادراک شایستگی برای فصل سوم پایاننامه.
- راهنمای اجرا و متن ۲۷ گویه — دستور پاسخ دادن و ردیفهای دو جملهای آمادهی چاپ برای اجرای فردی یا گروهی.
- راهنمای نمرهگذاری — ارزش ۱ تا ۴ هر خانه، کلید چهار مؤلفه، دامنهی نمرهها و قاعدهی گویههای بیپاسخ.
- راهنمای تفسیر — توضیح میانگین گویه و جدول مقایسهی نمرهی فرد یا گروه با نمونهی ۷۱۲ نفری کرج.
- برگهی نیمرخ — برگهی خالی برای ثبت نمرهی خام و میانگین گویهی چهار مؤلفهی کفایت در کنار هم.
- راهنمای ورود داده و SPSS — گامهای تعریف ۲۷ متغیر، ساختن نمرهی مؤلفهها و محاسبهی آلفای کرونباخ.
- گزارش روایی و پایایی — نمونهی پژوهش فارسی، جدول ضرایب آلفا و همبستگی مقیاس با متغیرهای تحصیلی.
- شیوهٔ استناد و منابع — ارجاع APA ۷ به مقالهی بای و همکاران و به مقالهی اصلی هارتر، با پیوند زنده.
- مقالهی بای و همکاران — متن کامل ۱۷ صفحهای «الگوی ساختاری باورهای شایستگی و ادراک از کلاس درس با پیشرفت تحصیلی دانشآموزان»، با پرسشنامه در پیوست.
رویهم ۳ فایل تحویل میگیرید: دفترچهی ۷ صفحهای پرسشنامه در Word و PDF و مقالهی فارسی بای و همکاران در PDF.

مؤلفههای پرسشنامه ادراک شایستگی
فرم فارسی هارتر ادراک کفایت را در چهار مؤلفه جدا میسنجد. کفایت جسمی ۶ گویه دارد و سه مؤلفهی دیگر ۷ گویه:
- کفایت رفتاری — اعتماد به خود و رضایت نوجوان از خودش و کارهایی که انجام میدهد.
- کفایت تحصیلی — برداشت از عملکرد در تکالیف مدرسه، نمرهها و فهمیدن و بهخاطر سپردن درسها.
- کفایت اجتماعی — نگاه به دوستیها، محبوبیت میان همکلاسیها و مشارکت در کار گروهی.
- کفایت جسمی — احساس توانمندی در بازی، ورزش، فعالیتهای تازه و مسابقهها.
چون تعداد گویهها برابر نیست، دفترچه برای مقایسهی این چهار حوزه میانگین گویه را به کار میبرد، عددی که همیشه میان ۱ تا ۴ است.
نوجوان چطور به دو جمله پاسخ میدهد؟
در هر ردیف فرم هارتر، دو جملهی متضاد دربارهی دو گروه نوجوان با «اما» به هم وصل شدهاند. انتخاب نوجوانان در هر ردیف دو مرحله دارد:
- ابتدا گروهی را انتخاب میکند که توصیفش به خودش نزدیکتر است.
- سپس در همان سمت، یکی از دو خانهی «واقعاً درست است» یا «تقریباً درست است» را علامت میزند.
هر دو جمله دربارهی همکلاسیها و همسالان است. به همین دلیل انتخاب توصیف ضعیفتر برای نوجوانان آسانتر میشود، چون هر کس خودش را یکی از اعضای یک گروه میبیند، نه تنها فردی که ضعفی دارد.
نمرهگذاری و تفسیر پرسشنامه ادراک شایستگی
هر ردیف نمرهای از ۱ تا ۴ میگیرد و نمرهی کل میان ۲۷ تا ۱۰۸ است. در این فرم فارسی جملهی نشاندهندهی شایستگی بیشتر همیشه در یک سمت قرار دارد، پس فرم گویهی معکوس ندارد و نمرهی بالاتر یعنی ادراک شایستگی بیشتر.
راهنمای تفسیر، جدول مقایسه با نمونهی کرج را دارد و جایگاه نمرهی یک نوجوان یا یک کلاس را در برابر دانشآموزان پژوهش بای و همکاران نشان میدهد. گروه مقایسه، نوجوانان ۱۵ تا ۱۸ سالهی رشتهی علوم تجربی است.
پرسشنامه ادراک شایستگی برداشت نوجوانان از کفایت خود را توصیف میکند و نمرهی آن تشخیص بالینی به شمار نمیآید.
روایی و پایایی پرسشنامه ادراک شایستگی
بای و همکاران در سال تحصیلی ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۵ پرسشنامه را در چهار دبیرستان پسرانه و چهار دبیرستان دخترانهی ناحیهی ۴ کرج اجرا کردند و دادههای ۷۱۲ دانشآموز پایههای دوم تا چهارم را تحلیل کردند.
آلفای کرونباخ، که هماهنگی گویهها را نشان میدهد، برای نمرهی کل ۰٫۷۰ بود و ضرایب مؤلفهها میان ۰٫۶۱ تا ۰٫۶۸ قرار داشت. ادراک شایستگی با باورهای پیشرفت، رفتار پیشرفت و ادراک از کلاس درس رابطهی مثبت و معنادار داشت. رابطهی آن با معدل دانشآموزان کرج معنادار نبود.
این یافتهها و جدول ضرایب آلفای کرونباخ در دفترچه آمدهاند و متن مقالهی فارسی هم همراه بسته است. پس در فصل سوم پایاننامه به مقالهی بای و همکاران ارجاع دهید و آلفای کرونباخ را در نمونهی خودتان هم گزارش کنید.
سوالات متداول
پرسشنامه ادراک شایستگی چند سوال دارد؟
فرم فارسی این بسته ۲۷ گویه دارد و هر گویه با دو جملهی متضاد ارائه شده است؛ پاسخها چهار مؤلفهی کفایت را پوشش میدهند.
سازندهی پرسشنامه ادراک شایستگی کیست؟
سوزان هارتر سازندهی این مقیاس است؛ فرم فارسی بسته را نرگس بای، حمیدرضا حسنآبادی و جواد کاوسیان در پژوهش سال ۱۳۹۶ به کار بردهاند.
پرسشنامه هارتر چطور نمرهگذاری و تفسیر میشود؟
هر ردیف ۱ تا ۴ نمره میگیرد و نمرهی کل ۲۷ تا ۱۰۸ است؛ نمرهی بالاتر یعنی ادراک شایستگی بیشتر. کلید چهار مؤلفه و مقایسه با نمونهی کرج در فایل آمده است.
روایی و پایایی پرسشنامه ادراک شایستگی چقدر است؟
در پژوهش بای و همکاران با ۷۱۲ دانشآموز کرج، آلفای کرونباخ کل ۰٫۷۰ بود و ادراک شایستگی با ادراک از کلاس درس رابطهی مثبت و معنادار داشت.
پرسشنامه ادراک شایستگی برای پایاننامه مناسب است؟
برای پایاننامههای مرتبط با خودپنداره نوجوانان، انگیزش تحصیلی و فضای کلاس کاربرد دارد؛ شواهد فارسی این فرم از پژوهش دانشآموزان ۱۵ تا ۱۸ سالهی کرج آمده است.
چرا هر سوال پرسشنامه هارتر دو جمله دارد؟
دو جمله، دو گروه نوجوان را توصیف میکنند تا انتخاب توصیف ضعیفتر آسانتر باشد؛ پاسخدهنده گروه نزدیکتر به خودش و سپس «واقعاً درست است» یا «تقریباً درست است» را انتخاب میکند.
فقط خریداران این فایل میتوانند امتیاز و نظر ثبت کنند.
نظر خود را راجع به این فایل برای ما بنویسید.
شماره همراه و ایمیل شما به نمایش عمومی قرار نخواهد گرفت