پرسشنامه سندروم هیکیکوموری

معرفی پرسشنامه سندروم هیکیکوموری

این پرسشنامه، یک پرسشنامه محقق ساخته است. هدف از ساخت این پرسشنامه ارزیابی سندروم هیکیکوموری می باشد. این ابزار ۱۴ گویه دارد و پاسخ ها روی طیف لیکرت ۵ درجه ای از «کاملاً مخالفم» تا «کاملاً موافقم» نمره گذاری می شوند.

شاید زمانی که برای اولین بار نام این سندروم را شنیده باشید، فکر کرده باشید که معنای این اصطلاح عجیب چیست و اصلا این اصطلاح به چه زبانی است یا فردی که مبتلا به این بیماری تشخیص داده می شود، چه ویژگی هایی دارد؟ اول از هرچیز بگوییم علت سخت بودن یا کمی عجیب بودن نام این سندروم این است که این اصطلاح از زبان ژاپنی آمده است و خوب بسیاری از ما با کلمات این زبان آشنایی نداریم.

هیکیکوموری چیست؟

بیایید خیلی راحت این بیماری را تعریف کنیم؛ هیکیکوموری به جوانی گفته می شود که به شدت گوشه گیر و منزوی است و از دیگران و اجتماع کناره گیری می کند. خوب می دانیم که جوانان قشر فعال جامعه هستند و در هر جوامعی نقش پر رنگی را بر عهده دارند اما یک جوان هیکیکوموری به هیچ عنوان دوست ندارد وارد اجتماع شود؛ این افراد برای زمان های طولانی مثلا شش ماه یا بیشتر در خانه می مانند یا در اتاق خود به انجام کارهای مختلف مثل انجام بازی های ویدئویی، گشت و گذار در اینترنت، دیدن فیلم و سریال های مختلف مشغول می شوند اما پایشان را از درب منزل بیرون نمی گذارند. لازم است یادآوری کنیم این سندروم هنوز به عنوان یک بیماری رسمی توسط پزشکان و روان شناسان پذیرفته نشده است.

دلایل ابتلا به هیکیکوموری چه می باشد؟

چرا افراد هیکیکوموری می شوند؟ دلایل متعددی پشت به وجود آمدن این سندروم وجود دارد، اما به طور کلی، پدر پول دار و ثروتمندی که از لحاظ مالی فرزند جوان خود را حمایت می کند و مادر بیش از حد دلسوزی که به فرزند اهمیت زیاد می دهد، می توانند زمینه را برای گوشه گیر شدن یا هیکیکوموری شدن فراهم کنند. در این بیماری حتی ممکن است جوان برای خوردن غذا نزد خانواده نرود و والدین مجبور شوند غذا را برای او پشت در بگذارند.

همچنین بنابر نظر محققان، تاثیرات فرهنگی و اجتماعی جوامع هم در انتخاب تنهایی و به اصطلاح بریدن جوان ها از جامعه نقش دارند. طبق تحقیقات صورت گرفته، شیوع این اختلال در مردان به نسبت زنان بیشتر است. همچنین تحت استرس و فشار شدید بودن در موقعیت های شغلی و تحصیلی و شخصی خطر ابتلا به این بیماری را در مردان افزایش می دهد. هیکیکوموری در قشر تحصیل کرده و طبقه متوسط بیشتر دیده می شود.

چه چیزی تحویل می گیرید

دو دفترچه، هر کدام هم به صورت PDF و هم Word (در مجموع چهار فایل):

• دفترچهٔ ۱ — فرم و پاسخنامه: متن کامل ۱۴ گویه، جدول پاسخ آمادهٔ چاپ با امتیاز هر ستون، دستورالعمل اجرا و کادر ثبت نتیجه.
• دفترچهٔ ۲ — نمره‌گذاری، تفسیر و راهنمای اعتباریابی: جدول امتیازها، دامنهٔ نمره، جدول تفسیر، و یک راهنمای گام‌به‌گام برای محاسبهٔ روایی و پایایی روی نمونهٔ خودتان (CVR با جدول لاوشه، CVI، تحلیل عاملی، آلفای کرونباخ، پایایی بازآزمایی) به همراه نمونهٔ عبارت گزارش در پایان‌نامه.

دربارهٔ روایی، پایایی و سازنده — صریح می‌گوییم

این پرسشنامه یک ابزار محقق‌ساخته است. یعنی ضریب روایی و پایایی منتشرشده، هنجار جمعیتی و نقطهٔ برش بالینی ندارد، سازندهٔ مشخصی برای آن ثبت نشده و در ایران اعتباریابی نشده است. ما هم چنین اعدادی را از خودمان نمی‌سازیم، چون عددِ ساختگی پژوهش شما را بی‌اعتبار می‌کند.

اگر کاربرد شما آموزشی، تمرینی یا غربالگری اولیه است، ابزار همین‌طور که هست قابل استفاده است. اگر برای پایان‌نامه یا مقاله می‌خواهید، باید روایی و پایایی را روی نمونهٔ خودتان محاسبه و در فصل روش گزارش کنید — که برای ابزارهای محقق‌ساخته رویهٔ کاملاً پذیرفته‌شده‌ای است. دفترچهٔ دوم دقیقاً همین کار را گام‌به‌گام و با فرمول و جدول آموزش می‌دهد.

اگر پژوهش شما به ابزاری با پیشینه و روان‌سنجی منتشرشده نیاز دارد، این پرسشنامه گزینهٔ مناسبی برای شما نیست. شناخته‌شده‌ترین ابزار استاندارد این حوزه پرسشنامهٔ ۲۵ گویه‌ای هیکیکوموری (HQ-25) ساختهٔ تئو و همکاران (۲۰۱۸) است؛ مشخصات کامل و ارجاع آن در دفترچهٔ نمره‌گذاری آمده، ولی توجه کنید که پرسشنامهٔ حاضر نسخهٔ فارسی HQ-25 نیست و تا امروز اعتباریابی فارسیِ منتشرشده‌ای از HQ-25 در دسترس نبوده است.