پرسشنامه آثار سوگ هوگان (HGRC)

معرفی پرسشنامه آثار سوگ هوگان (HGRC)

پرسشنامه آثار سوگ هوگان صورت فارسی Hogan Grief Reaction Checklist است و ۶۱ عبارت درباره‌ی فکرها و احساس‌های پس از مرگ عزیز دارد. پاسخ‌دهنده تجربه‌ی دو هفته‌ی اخیر، از جمله امروز، را گزارش می‌کند. نانسی هوگان، داریل گرینفیلد و لی اشمیت آن را در سال ۲۰۰۱ در مجله‌ی Death Studies منتشر کردند.

هوگان و همکاران گویه‌ها را از داده‌های بزرگسالان داغدیده ساختند، نه فقط از نظریه یا داوری بالینی. تحلیل عاملی (روشی که گویه‌های هم‌خانواده را گروه‌بندی می‌کند) شش بعد را در مسیر سوگ بهنجار نشان داد.

شش بعد پرسشنامه آثار سوگ هوگان

در سیاهه‌ی آثار سوگ هوگان هر گویه فقط به یکی از شش خرده‌مقیاس تعلق دارد. برای همین به‌جای یک برچسب کلی می‌بینید کدام بخش تجربه‌ی داغدیدگی برجسته‌تر است:

• ناامیدی — اندوه، تنهایی و دشواری پذیرش همیشگی‌بودن فقدان را می‌سنجد.
• رفتار وحشت‌زدگی — واکنش‌های ترس و نشانه‌های بدنی اضطراب را پوشش می‌دهد.
• رشد شخصی — تغییر مثبت در امید، بردباری و رابطه با دیگران را دنبال می‌کند.
• سرزنش و خشم — تلخ‌کامی، خصومت و مقصر دانستن دیگران را می‌سنجد.
• کناره‌گیری — گسست از دیگران و ضعیف شدن اعتمادبه‌نفس و احساس ارزش را نشان می‌دهد.
• درهم‌ریختگی — مشکل تمرکز، یادآوری و یادگیری پس از فقدان را بررسی می‌کند.

نیم‌رخ این شش بعد برای پژوهش درباره‌ی نوع مرگ و زمان گذشته از فقدان به کار می‌آید، چون مطالعه‌ی اصلی HGRC نشان داد نمره‌ها با همین دو متغیر تغییر می‌کنند.

دقیقاً چه چیزی دریافت می‌کنید؟

دفترچه‌ی ۱۳ صفحه‌ای به این ترتیب چیده شده است:

• معرفی و مرز کاربرد — پیشینه‌ی HGRC، کاربردها و کادری که ارزیابی را از تشخیص جدا می‌کند، همراه خط ۱۴۸۰ برای حمایت.
• شرح شش خرده‌مقیاس — معنای هر بعد، از ناامیدی تا رشد شخصی.
• راهنمای اجرا و تعریف‌ها — شیوه‌ی اجرا و تعریف مفهومی و عملیاتی آثار سوگ.
• فرم فارسی آماده‌ی چاپ — جای نسبت با متوفی و علت مرگ، دستور پاسخ‌گویی و جدول علامت‌زدن ۶۱ گویه.
• کلیدها و برگه‌ی نمره‌گذاری — کلید شش خرده‌مقیاس، کلید چهار عامل نسخه‌ی فارسی و یک مثال حل‌شده.
• راهنمای تفسیر — خواندن نیم‌رخ، مقایسه‌ی خرده‌مقیاس‌ها، میانگین‌های منتشرشده و نمره‌ی z.
• شواهد روایی و پایایی — یافته‌های هوگان، پژوهش‌های فنلاند و ترکیه و اعتباریابی اصفهان.
• متن پایان‌نامه و استناد — پاراگراف آماده‌ی ابزار پژوهش، شیوهٔ استناد APA ویرایش هفتم و منابع با پیوند.
• فرم اصلی انگلیسی — هر ۶۱ عبارت با گزینه‌های پاسخ متن هوگان، برای تطبیق ترجمه.

روی‌هم ۳ فایل تحویل می‌گیرید: دفترچه در Word قابل ویرایش، همان دفترچه در PDF و مقاله‌ی اعتباریابی فارسی شریفی و همکاران در PDF.

رشد شخصی در پرسشنامه آثار سوگ هوگان

رشد شخصی در HGRC جدا از ابعاد پریشانی سنجیده می‌شود. این خرده‌مقیاس ۱۲ گویه دارد و رشد پس از فقدان را در امید، دلسوزی و بردباری دنبال می‌کند و با ابعاد پریشانی رابطه‌ی منفی دارد.

هوگان و اشمیت در سال ۲۰۰۲ با داده‌های والدین داغدیده، الگویی از گذر سوگ به رشد شخصی را آزمودند. اگر پایان‌نامه‌ی شما پیامدهای مثبت از دست دادن عزیز را بررسی می‌کند، این خرده‌مقیاس متغیری جداگانه به شما می‌دهد.

نمره‌گذاری پرسشنامه آثار سوگ هوگان

HGRC را باید با شش نمره‌ی جدا خواند. سازندگان جمع‌کردن خرده‌مقیاس‌ها در یک نمره‌ی کل را درست نمی‌دانند، چون هرکدام وجه دیگری از سوگ را می‌سنجد. مسیر کار در دفترچه چنین است:

1. پاسخ‌ها را ثبت کنید — هر گزینه عددی از ۱ تا ۵ است و سیاهه گویه‌ی معکوس ندارد.
2. کلید را برگزینید — شش خرده‌مقیاس اصلی یا چهار عامل نسخه‌ی فارسی، هر دو از یک برگه‌ی پاسخ.
3. نیم‌رخ را بخوانید — نمره‌ی بالاتر در هر بعد یعنی آن بعد در دو هفته‌ی اخیر شدیدتر بوده است.
4. اگر شاخص پریشانی لازم دارید — شاخص پریشانی سوگ گامینو و همکاران در فایل توضیح داده شده است.

برای مقایسه، دفترچه میانگین‌های منتشرشده‌ی نمونه‌ی ایرانی و یک نمونه‌ی ترک را آورده و محاسبه‌ی نمره‌ی z را نشان می‌دهد. این اعداد برای مقایسه‌ی توصیفی‌اند و هنجار به حساب نمی‌آیند.

چهار عامل پرسشنامه آثار سوگ هوگان در ایران

مرضیه شریفی، مریم فاتحی‌زاده و سیداحمد احمدی در سال ۱۳۹۲ ترجمه را با بازترجمه کنترل کردند و ابزار را به ۲۸۰ عضو خانواده‌های داغدیده در اصفهان دادند. نتیجه در مجله‌ی دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی منتشر شد و تحلیل عاملی به چهار عامل رسید:

• ناامیدی/پریشانی — بخش اصلی فشار هیجانی پس از فقدان.
• رشد شخصی — همان ۱۲ گویه‌ی نسخه‌ی اصلی، با رابطه‌ی منفی با سه عامل دیگر.
• وحشت‌زدگی/درهم‌ریختگی — واکنش‌های اضطرابی و آشفتگی در تمرکز و یادآوری.
• خشم و سرزنش — واکنش‌های خصمانه و مقصر دانستن دیگران.

این چهار عامل ۸۲٫۰۵ درصد واریانس را تبیین کردند. آلفای کرونباخ (شاخص هماهنگی گویه‌های یک عامل) ۰٫۹۲۴ تا ۰٫۹۸۶ و برای کل سیاهه ۰٫۹۷۱ بود. در مطالعه‌ی هوگان و همکاران آلفای شش خرده‌مقیاس ۰٫۷۹ تا ۰٫۹۰ گزارش شد، و گامینو و همکاران همبستگی شاخص پریشانی را با مقیاس‌های بالینی سیاهه‌ی تجربه‌ی سوگ سندرز (GEI) ۰٫۷۹ یافتند.

برای روایی ملاکی، نسخه‌ی ۲۸ سؤالی پرسشنامه سلامت روان گلدبرگ و پرسشنامه سنجش افسردگی و اضطراب و استرس (DASS21) هم‌زمان اجرا شدند و همه‌ی همبستگی‌ها در سطح ۰٫۰۱ معنادار بود. تحلیل ممیز هم ۹۵٫۶ درصد کسانی را که برای سوگ به درمانگر مراجعه کرده یا دارو گرفته بودند و ۸۱٫۳ درصد بقیه را درست جدا کرد.

ترجمه‌ی مقابله‌شده با متن انگلیسی هوگان

ترجمه‌ی فارسی با عبارت‌های انگلیسی هوگان، به روایت منابع سال‌های ۲۰۰۳ و ۲۰۱۶، گویه‌به‌گویه مقابله شده است. گزینه‌های پاسخ از ۱ «به هیچ وجه من را توصیف نمی‌کند» تا ۵ «بسیار خوب من را توصیف می‌کند» به‌روشنی بالا می‌روند. دو گویه که در نسخه‌های فارسیِ در گردش معنای دیگری گرفته بودند، درباره‌ی تلخ‌کامی و آغاز رها کردن بخشی از سوگ، مطابق متن اصلی آمده‌اند. نسخه‌ی انگلیسی هر ۶۱ گویه در پایان دفترچه هست تا ترجمه را خودتان کنترل کنید.

پرسشنامه آثار سوگ هوگان برای کدام پژوهش مناسب است؟

این سیاهه برای بزرگسالانی است که مرگ عزیزی را تجربه کرده‌اند، از فقدان والد و فرزند تا همسر یا خواهر و برادر. می‌توانید آن را فردی یا گروهی اجرا کنید. HGRC در پژوهش داغدیدگی، سنجش پیش و پس از سوگ‌درمانی، مطالعه‌ی رشد پس از فقدان و غربالگری اولیه در مراکز مشاوره به کار رفته است.

اگر موضوع پژوهش شما سوگ بهنجار، سوگ پیچیده یا سوگ آسیب‌شناختی است، HGRC شدت هر بعد را جداگانه نشان می‌دهد. چون الگوی سوگ با علت مرگ و زمان گذشته از آن تغییر می‌کند، فرم جایی برای ثبت این دو دارد. تصمیم تشخیصی همچنان به ارزیابی بالینی جداگانه نیاز دارد.