پرسشنامه اتیسم کودکان نوپا روبینز (M-CHAT)
- توضیحات محصول
- دیدگاه ها (0)
- سوالات متداول
معرفی پرسشنامه اتیسم کودکان نوپا روبینز (M-CHAT)
پرسشنامه اتیسم کودکان نوپا برای غربالگری اتیسم در کودکان ۱۶ تا ۳۰ ماهه به کار میرود و پدر یا مادر بر اساس رفتار معمول کودک به آن پاسخ می‌دهد. دایانا روبینز، دبرا فین و ماریان بارتون آن را در ۱۹۹۹ ساختند و نخستین پژوهش آن در ۲۰۰۱ منتشر شد. هدف ابزار، پیدا کردن زودهنگام کودکانی است که باید دقیق‌تر ارزیابی شوند.
نام انگلیسی آن Modified Checklist for Autism in Toddlers است و در فارسی «چک‌لیست اصلاح‌شده‌ی اتیسم طفولیت» یا «ام‌چت» هم نامیده می‌شود. فرم والدین ۲۳ پرسش بلی/خیر دارد. نُه پرسش نخست از CHAT بارون‌کوهن و همکاران (۱۹۹۲) آمده و بقیه را سازندگان نوشته‌اند. نتیجه‌ی M-CHAT می‌گوید کودک به بررسی بیشتر نیاز دارد یا نه، و تشخیص طیف اتیسم با متخصص است.
دقیقاً چه چیزی دریافت می‌کنید؟
- معرفی و شیوه‌ی اجرا — کاربرد M-CHAT، جدول مشخصات ابزار و پنج گام اجرای فرم با والدین.
- فرم والدین آماده‌ی چاپ — کادر مشخصات کودک و پاسخ‌دهنده، دستورالعمل و ۲۳ پرسش با ستون‌های خالی بلی و خیر.
- کلید نمرهگذاری — پاسخ در معرض خطر برای همه‌ی پرسش‌ها، شش پرسش بحرانی پژوهشهای نخست و کادر ثبت نمره.
- تفسیر و گام بعدی — الگوریتم کنونی سازندگان برای تصمیم دربارهی پیگیری یا ارجاع، و قاعده‌ی پژوهش ۲۰۰۱ برای مقایسه.
- راهنمای مصاحبه‌ی پیگیری — شرح مرحله‌ی دوم غربالگری و نشانی رسمی نسخهی انگلیسی و ترجمه‌ی فارسی فرم مصاحبه.
- جدول روایی و پایایی — یافته‌های چهار پژوهش، با اندازه‌ی نمونه و منبع هر کدام.
- یادداشت متن فارسی — سه پرسشی که متنشان از ترجمه‌ی رسمی آمده و دلیل آن.
- شیوهٔ استناد و منابع — مرجع مقالهی سازندگان در APA ویرایش هفتم و منابع با پیوند فعال.
روی‌هم ۲ فایل دریافت می‌کنید: همین دفترچه‌ی ۸ صفحه‌ای در قالب Word و PDF.
پرسشنامه اتیسم کودکان نوپا چه رفتارهایی را می‌سنجد؟
پرسش‌ها از نشانههای اتیسم در رفتار روزمره‌ی کودک می‌پرسند، از ارتباط با کودکان دیگر تا واکنش به صدا. والد در موقعیت‌های آشنای خانه به آن‌ها پاسخ می‌دهد.
- ارتباط و بازی — علاقه به کودکان دیگر، قایم‌موشک و بازی نمادین مثل عروسک‌بازی یا صحبت با تلفن.
- اشاره و نشان دادن — اشاره با انگشت سبابه برای خواستن چیزی یا نشان دادن علاقه، و آوردن اشیا برای نشان دادن به والد.
- تماس چشمی و تقلید — نگاه به چشم والد بیش از یکی دو ثانیه، تقلید حالت چهره و واکنش به شنیدن نامش.
- توجه مشترک — دنبال کردن اشاره‌ی والد به اسباب‌بازی آن سوی اتاق و نگاه کردن به جایی که والد نگاه میکند.
- موقعیت ناآشنا — نگاه کودک به چهره‌ی والد هنگام برخورد با چیزی ناآشنا، تا واکنش او را ببیند.
- رفتارهای هشداردهنده — حساسیت زیاد به صدا، حرکت غیرعادی انگشتان نزدیک صورت، خیره شدن یا سرگردانی بی‌هدف و تردید والد دربارهی شنوایی کودک.
غربالگری دومرحله‌ای با پرسشنامه اتیسم کودکان نوپا
اجرای M-CHAT با پاسخ والدین شروع می‌شود و بسته به نتیجه، به مصاحبه‌ی پیگیری می‌رسد. مرحله‌ی دوم را سازندگان به همه‌ی کاربران به‌شدت توصیه کرده‌اند.
- والد به پرسش‌های فرم پاسخ می‌دهد و شما با کلید داخل فایل، نمرهی کل را حساب می‌کنید و گام بعدی را برمی‌گزینید.
- اگر پیگیری لازم باشد، مصاحبه‌گر M-CHAT/F را فقط دربارهی پرسش‌هایی اجرا میکند که پاسخشان نشانه‌ی خطر بوده است. گفت‌وگو ۵ تا ۲۰ دقیقه طول می‌کشد.
در پژوهش چلبوفسکی و همکاران (۲۰۱۳) با ۱۸٬۹۸۹ کودک، از کودکانی که فقط با فرم نخست مثبت شدند حدود ۶ درصد اتیسم داشتند. پس از مصاحبه، این سهم به ۵۴ درصد رسید. به این عدد ارزش اخباری مثبت می‌گویند: سهم کودکان دارای اتیسم از میان همه‌ی کسانی که نتیجه‌شان مثبت شده است.
دفترچه توضیح می‌دهد مصاحبه چگونه اجرا و نمرهگذاری می‌شود. فرم مصاحبه را سازندگان رایگان روی سایت خود گذاشته‌اند و نشانی نسخهی انگلیسی و ترجمه‌ی فارسی سید علی صمدی در فایل آمده است. مثبت شدن M-CHAT به‌تنهایی تشخیص اتیسم نیست. ارزیابی تخصصی پس از آن، اتیسم یا تأخیر رشدی دیگری را روشن میکند و راه مداخله‌ی زودهنگام را باز میکند.
شواهد اعتبار پرسشنامه اتیسم کودکان نوپا
در پژوهش روبینز و همکاران (۲۰۰۱) روی ۱۲۹۳ کودک، آلفای کرونباخ ۰٫۸۵ بود. آلفای کرونباخ نشان می‌دهد پرسش‌ها تا چه اندازه هم‌سو یک سازه را می‌سنجند.
حساسیت، سهم کودکان دارای اتیسم است که ابزار آن‌ها را مثبت نشان می‌دهد. ویژگی، سهم کودکان بدون اتیسم است که نتیجه‌ی منفی می‌گیرند. برآوردهای پژوهش نخست را سازندگان مقدماتی دانسته‌اند، چون این دو عدد فقط پس از پیگیری کامل کودکان قطعی می‌شوند.
| پژوهش | نمونه | یافته |
|---|---|---|
| روبینز و همکاران، ۲۰۰۱ | ۱۲۹۳ کودک از مراکز مراقبت اولیه و مداخله‌ی زودهنگام | حساسیت برآوردی ۰٫۸۷ و ویژگی برآوردی ۰٫۹۹ |
| روبینز، ۲۰۰۸ | ۴۷۹۷ کودک در معاینه‌های ۱۵، ۱۸ و ۲۴ ماهگی | ارزش اخباری مثبت با مصاحبه ۰٫۵۷. پزشک اطفال پیش‌تر فقط ۴ کودک از ۲۱ کودک دارای اتیسم را شناسایی کرده بود |
| چلبوفسکی و همکاران، ۲۰۱۳ | ۱۸٬۹۸۹ کودک در دو منطقه‌ی آمریکا | ارزش اخباری مثبت پس از مصاحبه: ۰٫۵۴ برای اتیسم، ۰٫۸۹ برای هر تشخیص رشدی و ۰٫۹۸ برای هر نگرانی رشدی |
| صمدی و مک‌کانکی، ۲۰۱۵ | نزدیک ۳۰۰۰ کودک پیش‌دبستانی در یک شهر ایران | مقیاس ایرانی هیوا در شناسایی اتیسم از M-CHAT کارآمدتر بود |
اگر ابزار را در پایاننامه به کار می‌برید، عدد ۰٫۸۵ را به پژوهش سازندگان نسبت دهید و آلفای نمونهی خودتان را هم گزارش کنید. دفترچه هم همین را توصیه میکند.
متن فارسی و ترجمه‌ی رسمی
متن پرسش‌ها ترجمه‌ی رایج فارسی است که با متن انگلیسی سازندگان و ترجمه‌ی رسمی سید علی صمدی (۲۰۰۷، بازنگری ۲۰۱۲) مقابله شده است. در نسخه‌های فارسیِ در گردش، سه پرسش معنای دیگری پیدا کرده بودند. متن این سه پرسش در دفترچه از ترجمه‌ی رسمی آمده است:
- تماس چشمی — مدت نگاه کودک به چشم والد، به‌جای شمار دفعاتی که والد را با نگاه جست‌وجو میکند.
- اشاره به اسباب‌بازی — دنبال کردن اشاره‌ی والد به آن سوی اتاق، به‌جای نشان دادن اسباب‌بازی به کودک.
- موقعیت ناآشنا — نگاه به چهره‌ی والد هنگام برخورد با چیزی ناآشنا، به‌جای «نگاه عجیب» کودک.
سوالات متداول
پرسشنامه اتیسم کودکان نوپا چند سوال دارد؟
فرم M-CHAT 23 پرسش با پاسخ بلی یا خیر دارد. پدر یا مادر دربارهی رفتار معمول کودک 16 تا 30 ماهه به آن‌ها پاسخ می‌دهد و کلید نمرهگذاری جدا از فرم والدین آمده است.
سازنده‌ی پرسشنامه اتیسم کودکان نوپا کیست؟
دایانا روبینز، دبرا فین و ماریان بارتون M-CHAT را در 1999 ساختند و نخستین پژوهش آن در 2001 منتشر شد. نُه پرسش نخست از CHAT بارون‌کوهن و همکاران گرفته شده است.
نمرهگذاری و تفسیر M-CHAT چگونه است؟
هر پاسخ در معرض خطر یک امتیاز دارد و نمرهی کل از 0 تا 23 است. نمرهی بالاتر یعنی نشانههای خطر بیشتر. کلید و راهنمای تصمیم دربارهی پیگیری یا ارجاع در فایل آمده است.
روایی و پایایی پرسشنامه اتیسم کودکان نوپا چقدر است؟
در پژوهش روبینز و همکاران (2001) روی 1293 کودک، آلفای کرونباخ 0٫85 بود. دفترچه یافته‌های چهار پژوهش، از جمله پژوهش ایرانی صمدی و مک‌کانکی، را با منبع آورده است.
آیا M-CHAT برای پایاننامه قابل استفاده است؟
بله، برای پژوهش دربارهی غربالگری کودکان 16 تا 30 ماهه به کار میرود. دفترچه مرجع مقالهی روبینز و همکاران را در APA ویرایش هفتم دارد و گزارش آلفای نمونهی خودتان را توصیه میکند.
تفاوت این فایل با M-CHAT-R/F چیست؟
دفترچه نسخهی اصلی M-CHAT با 23 پرسش و روش نمرهگذاری کنونی آن را دارد. M-CHAT-R/F نسخهی بازنگریشدهی بعدی همین سازندگان است. برای مقایسه با پژوهشهای نسخهی اصلی، همین نسخه لازم است.
فقط خریداران این فایل می‌توانند امتیاز و نظر ثبت کنند.
نظر خود را راجع به این فایل برای ما بنویسید.
شماره همراه و ایمیل شما به نمایش عمومی قرار نخواهد گرفت