پرسشنامه تصمیم‌گیری بالینی لوری و سالانترا (NDMI)

معرفی پرسشنامه تصمیم‌گیری بالینی لوری و سالانترا (NDMI)

پرسشنامه تصمیم‌گیری بالینی لوری جایگاه تصمیم‌های پرستار درباره‌ی بیمار را در پیوستار تحلیل تا شهود می‌سنجد. نام اصلی آن Nursing Decision Making Instrument است. این ابزار بر نظریه‌ی پیوستار شناختی هاموند و نظریه‌ی پردازش اطلاعات تکیه دارد و تصمیم‌گیری بالینی در پرستاری را از دو زاویه بررسی می‌کند.

در تصمیم‌گیری تحلیلی، پرستار اطلاعات را گام‌به‌گام بررسی می‌کند و با دنبال‌کردن فرایند پرستاری، برای انتخاب خود دلیل دارد. تصمیم‌گیری شهودی به دریافت سریع موقعیت و تجربه‌ی موقعیت‌های مشابه تکیه دارد. بیشتر تصمیم‌ها آمیزه‌ای از این دو هستند. هاموند حالت میانی را «شبه‌عقلانی» می‌نامد.

این پرسشنامه تصمیم‌گیری بالینی پرستاران را در چهار مرحله دنبال می‌کند. مبنای تفسیر، نمره‌ی کل است.

• گردآوری داده — دریافت اطلاعاتی که پرستار برای شناخت وضعیت بیمار به کار می‌گیرد.
• پردازش داده و شناسایی مشکل — بررسی اطلاعات برای تشخیص مسئله‌ی بیمار.
• برنامه‌ریزی — تعیین مسیر مراقبت بر اساس مسئله‌ی شناسایی‌شده.
• اجرا، پایش و ارزشیابی — اجرای مراقبت و بررسی روند و نتیجه‌ی آن.

دقیقاً چه چیزی دریافت می‌کنید؟

• معرفی ابزار و سال استناد — پیشینه‌ی لوری و سالانترا، تفاوت فرم‌ها و سال مناسب برای ارجاع به هرکدام.
• مبانی و راهنمای اجرا — توضیح پیوستار هاموند و مراحل تصمیم‌گیری، همراه با دستور اجرا و تعریف مفهومی و تعریف عملیاتی.
• فرم فارسی پاسخ‌گویی — متن ۲۴ گویه، محل مشخصات پاسخ‌دهنده، دستور پاسخ‌دادن و جدول علامت‌زدن گزینه‌ها.
• برگه‌ی ثبت نمره — کادر ثبت نتیجه در زیر فرم، برای کنار هم نگه‌داشتن پاسخ‌ها و نمره‌ی پرستار.
• راهنمای نمره‌گذاری — جدول تبدیل پاسخ، کلید جهت هر گویه، قاعده‌ی پاسخ‌های ناقص و نمونه‌ی حل‌شده‌ی یک پرستار فرضی.
• راهنمای تفسیر — جدول سه سطح با مرزهای مستند و مقایسه‌ی نتایج شش پژوهش درباره‌ی پرستاران و دانشجویان پرستاری.
• روایی و پایایی — شواهد نسخه‌ی فارسی و مطالعات بین‌المللی، همراه با جدول ضرایب شش پژوهش.
• متن ابزار پژوهش — پاراگراف آماده برای معرفی این ابزار در پایان‌نامه.
• کادر شیوه‌ی استناد — الگوی ارجاع بر اساس APA ویرایش هفتم، با DOI بررسی‌شده‌ی هر منبع.
• منابع پژوهش‌ها — فهرست مطالعات استفاده‌شده با پیوندهای فعال به منابع.

روی‌هم ۲ فایل تحویل می‌گیرید: یک دفترچه‌ی ۹ صفحه‌ای در دو قالب Word و PDF.

پیشینه‌ی پرسشنامه تصمیم‌گیری بالینی لوری

لوری و سالانترا فرم ۵۶ گویه‌ای را با مشارکت ۱٬۴۶۰ پرستار از هفت کشور بررسی کردند و نتایج را در سال ۲۰۰۲ منتشر کردند. نویسندگان با تحلیل عاملی (روشی آماری که نشان می‌دهد کدام گویه‌ها با هم می‌آیند) گویه‌های پراثرتر را نگه داشتند و فرم ۲۴ گویه‌ای را ساختند.

بیورک و همیلتون نخستین گزارش منتشرشده‌ی فرم کوتاه را در سال ۲۰۱۱، با مشارکت ۲٬۰۹۵ پرستار بیمارستانی در نروژ و با اجازه‌ی سالانترا ارائه کردند. سال ۲۰۰۱ رایج در مقاله‌های فارسی، به مطالعه‌ای در پنج کشور با فرم بلند اشاره دارد. برای استناد، دفترچه کاربرد سال ۲۰۰۲ برای ابزار، ۲۰۱۱ برای فرم کوتاه و نمره‌گذاری، و ۱۳۸۷ برای نسخه‌ی فارسی را روشن می‌کند.

نسخه‌ی فارسی و پژوهش‌های ایرانی

جوادی و همکاران در سال ۱۳۸۷ این ابزار را در رشت ترجمه کردند و استادان زبان انگلیسی و پرستاری پس از بررسی متن، روایی محتوایی آن را تأیید کردند. فرم دفترچه همان متن فارسی رایج است.

جدول پژوهش‌های دفترچه، نمونه‌ی ۵۰ نفری دانشجویان سال آخر پرستاری در مطالعه‌ی جوادی را کنار پژوهش کریمی نقندر در سال ۱۳۹۱ با ۳۵ دانشجو و ۳۵ پرستار قرار می‌دهد. برای پرستاران بخش مراقبت ویژه، مطالعه‌ی طهماسبی در سال ۱۴۰۱ با ۲۰۰ پرستار بخش مراقبت ویژه‌ی کودکان تهران و پژوهش آرش و همکاران در گنبد کاووس با ۱۹۸ پرستار هم آمده‌اند. بیشتر نمونه‌های ایرانی در سبک تحلیلی یا میانی قرار گرفته‌اند.

اگر پایان‌نامه‌ی شما درباره‌ی تفکر انتقادی یا سابقه‌ی کار پرستاران است، این نتایج برای مقایسه‌ی سبک تصمیم‌گیری بالینی نمونه‌ی شما با گروه‌های پیشین به کار می‌آیند.

نمره‌گذاری پرسشنامه تصمیم‌گیری بالینی لوری

پاسخ‌های NDMI روی طیف لیکرت پنج‌درجه‌ای از «هرگز» تا «همیشه» ثبت می‌شوند. دامنه‌ی نمره‌ی کل ۲۴ تا ۱۲۰ است و نمره‌ی بالاتر یعنی سبک شهودی‌تر. جدول تبدیل پاسخ و کلید جهت هر گویه، مبنای راهنمای گام‌به‌گام دفترچه‌اند. نمونه‌ی محاسبه‌ی یک پرستار فرضی، همه‌ی محاسبات را نشان می‌دهد. قاعده‌ی گویه‌های بی‌پاسخ هم در راهنما آمده است.

بعضی مقاله‌ها کلید NDMI را متفاوت گزارش کرده‌اند. دفترچه برای مقایسه با پژوهش‌های ایرانی، کلید مبنا را مشخص می‌کند و تفاوت آن با کلید نسخه‌ی پرتغالی را توضیح می‌دهد.

جدول تفسیر NDMI سه سبک را از هم جدا می‌کند:

• تحلیلی–سیستماتیک — گرایش به بررسی آگاهانه و گام‌به‌گام اطلاعات بیمار.
• تحلیلی–شهودی (شبه‌عقلانی) — آمیزه‌ای از تحلیل اطلاعات و دریافت شهودی موقعیت.
• شهودی–تفسیری — تکیه‌ی بیشتر بر دریافت سریع و تجربه‌ی موقعیت‌های مشابه.

مرزهای این سه سطح را سالانترا برای فرم کوتاه تعیین کرده است و دفترچه، منبع آن‌ها در گزارش بیورک و همیلتون و ابهام برخی مقاله‌های فارسی را توضیح می‌دهد.

روایی و پایایی پرسشنامه تصمیم‌گیری بالینی لوری

جوادی و همکاران برای ۱۵ پرستار رشت، آلفای کرونباخ ۰٫۷۸ را گزارش کردند که هماهنگی گویه‌ها را نشان می‌دهد. پشتوانه‌ی روایی فارسی، روایی محتوایی است. در مطالعات ایرانی بعدی، آلفا از ۰٫۷۹ تا ۰٫۹۱ گزارش شده است.

بیورک و همیلتون برای فرم کوتاه آلفای ۰٫۸۶۳ به دست آوردند، اما تصریح کردند که این فرم در زمان پژوهش آن‌ها هنوز اعتباریابی رسمی نشده بود. اعتباریابی ایتالیایی در سال ۲۰۲۱ روی ۵۳۲ پرستار، ساختار چهارعاملی را با تحلیل عاملی تأییدی پشتیبانی کرد و آلفای ۰٫۹۲۲ داشت. در اعتباریابی پرتغالی سال ۲۰۲۴ با ۳۳۹ پرستار، آلفا ۰٫۹۶ بود و مدل چهارمرحله‌ای پس از حذف یک گویه برازش مناسبی داشت.