پرسشنامه هوشیاری سازمانی پهلوان‌صادق و عبدالهی

پرسشنامه هوشیاری سازمانی پهلوان‌صادق و عبدالهی

موضوع پرسشنامه هوشیاری سازمانی، توجه به تغییر، یادگیری و پاسخگویی در محیط دانشگاه است. این ابزار ۲۰ گویه دارد و عبارت‌های آن خطاب به اعضای هیئت علمی نوشته شده‌اند. موضوع آن از تشخیص موقعیت بحرانی تا پذیرش دیدگاه دانشجویان و کیفیت فعالیت آموزشی و پژوهشی گسترده است.

پهلوان‌صادق و عبدالهی در مقالهٔ ۱۳۹۵ این ابزار محقق‌ساخته را معرفی کرده‌اند. انتشار پیشین سازندگان در سال ۱۳۹۴ نیز همین ساختار را گزارش می‌کند. در مقاله‌ها املای «پرسشنامه هشیاری سازمانی» و نام ‎Organizational Mindfulness‎ به کار رفته است. اگر موضوع پژوهش شما رفتار آگاهانه در دانشگاه است، محتوای این فرم را با جامعهٔ خود تطبیق دهید.

دقیقاً چه چیزی دریافت می‌کنید؟

دفترچه از معرفی کاربرد دانشگاهی و دستور اجرا آغاز می‌شود و سپس به عبارت‌ها، نمره‌گذاری و شواهد پژوهشی می‌رسد. برای گردآوری پاسخ اعضای هیئت علمی، پاسخ‌برگ مستقل نیز در بسته قرار دارد. شما بخش‌های زیر را در ترتیب مطالعهٔ دفترچه دریافت می‌کنید:

• فرم فارسی و دستور اجرا — عبارت‌ها با جدول پاسخ برای ثبت میزان انطباق رفتارهای دانشگاهی و آموزشی آمده‌اند.
• راهنمای نمره‌گذاری — کلید پنج بعد هوشیاری، دامنه‌ها و پیشنهاد برخورد با پاسخ ناقص را برای مجری توضیح می‌دهد.
• مثال آموزشی و تفسیر — محاسبه‌ای فرضی و شیوهٔ خواندن نمودهای هوشیاری را کنار هم نشان می‌دهد.
• تعریف و شواهد پژوهشی — تعریف مفهومی و عملیاتی هشیاری، پایایی و تحلیل ساختار پنج‌بعدی را با منبع و صفحه می‌آورد.
• دستور تحلیل و متن پژوهش — دستورهای ‎SPSS‎ و متن معرفی ابزار را برای گزارش دانشگاهی در اختیار می‌گذارد.
• شیوهٔ استناد و منابع — ارجاع‌های لازم برای معرفی ابزار و جداکردن شواهد ساخت از کاربردهای بعدی را فراهم می‌کند.

روی‌هم ۴ فایل تحویل می‌گیرید: دفترچه و پاسخ‌برگ، هرکدام در قالب ‎Word‎ و ‎PDF‎. پاسخ‌برگ برای ثبت پاسخ‌هاست و راهنمای تحلیل در دفترچه قرار دارد.

پنج نمود هشیاری در محیط دانشگاه

هوشیاری در این فرم به توجه به جنبه‌های تازهٔ موقعیت و آمادگی برای واکنش آگاهانه مربوط است. گویه‌ها این مفهوم را در کار دانشگاهی دنبال می‌کنند؛ برای مثال، یادگیری فعال دانشجویان و پذیرش اطلاعات تازه از مصداق‌های آن‌اند. پنج بعد، موضوع‌های زیر را پوشش می‌دهند:

• سرعت عمل و چابکی — توجه به تغییر، شناسایی موقعیت بحرانی و آمادگی برای واکنش به رویداد غیرمنتظره.
• انعطاف‌پذیری — دیدن ریزه‌کاری‌ها و انعطاف در برابر دیدگاه‌های همکاران و دانشجویان هنگام بحث.
• پاسخگویی — توجه به مسئولیت، خودنظارتی و کیفیت فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی در محیط دانشگاه.
• یادگیری مشروط و توسعه شناخت — توجه به یادگیری فعال، تفکر مشروط و تبادل اطلاعات میان دانشجویان.
• اعتماد و گشاده‌رویی — پذیرفتن اطلاعات جدید، ساختن دیدگاه‌های تازه و مشاهدهٔ اعتماد در روابط همکاران.

این محتوا به شما کمک می‌کند پیش از انتخاب ابزار، ارتباط موضوع پژوهشتان با تدریس، یادگیری و روابط دانشگاهی را بسنجید.

نمره‌گذاری پرسشنامه هوشیاری سازمانی

پاسخ‌دهنده میزان انطباق هر عبارت با وضعیت خود را در طیف خیلی کم تا خیلی زیاد مشخص می‌کند. دفترچه، نمرهٔ کل هوشیاری و نتیجهٔ خرده‌مقیاس‌ها را توضیح می‌دهد. دامنهٔ ممکن نمرهٔ کل ۲۰ تا ۱۰۰ است و افزایش آن، نمود بیشتر هوشیاری را در پاسخ‌ها نشان می‌دهد.

راهنمای تفسیر، توجه به محتوای ابعاد را کنار جهت نمره قرار می‌دهد. برای نمونه، نتیجهٔ پاسخگویی با مسئولیت و کیفیت کار آموزشی خوانده می‌شود. در بررسی یادگیری نیز مضمون گویه‌ها دربارهٔ تدریس و تفکر مشروط اهمیت دارد. مثال آموزشی دفترچه برای تمرین محاسبه است و رتبهٔ فرد در جمعیت را تعیین نمی‌کند.

شواهد پرسشنامه هوشیاری سازمانی

در پژوهش توسعه، ۲۲۶ عضو هیئت علمی گروه‌های مدیریت دانشگاه‌های دولتی تهران از جامعهٔ ۳۵۱ نفری شرکت داشتند. روایی محتوایی با نظر ۱۴ خبره بررسی شد. آلفای کرونباخ یعنی شاخص هماهنگی پاسخ گویه‌ها؛ مقدار آن برای نمرهٔ کل هشیاری ۰٫۹۰ بود. این ضریب به همان نمونهٔ اعضای هیئت علمی و شیوهٔ اجرای پژوهش مربوط است.

تحلیل عاملی یعنی بررسی گروه‌بندی گویه‌ها؛ این روش پنج عامل هشیاری را در مطالعهٔ توسعه مشخص کرد. این عوامل ۶۲٫۴۹ درصد واریانس پاسخ‌ها را توضیح دادند. دفترچه ضرایب هر بعد هشیاری و جدول‌های تکمیلی ساختار ابزار را با صفحهٔ منبع گزارش می‌کند. بنابراین می‌توان شواهد ابزار را فراتر از یک ضریب کلی بررسی کرد.

کاربرد بعدی در کارکنان، شاهدی جدا از نمونهٔ دانشگاهی است. آلفای آن پژوهش به معنای تأیید خودکار همهٔ کاربردهای اداری نیست. برای گزارش پایان‌نامه، پایایی داده‌های خود را محاسبه کنید؛ متن آمادهٔ دفترچه جای ضریب نمونهٔ شما را باز می‌گذارد.

کاربرد دانشگاهی و استناد

اگر پاسخ‌دهندگان شما اعضای هیئت علمی‌اند، واژگان دانشگاه، دانشجویان و تدریس در این فرم با همان زمینه هماهنگ است. در پژوهش کارکنان یا گروه‌های دیگر، پیش از اجرا تناسب عبارت‌ها با وظایف پاسخ‌دهندگان و شواهد روایی و پایایی نمونهٔ خود را بررسی کنید. نام سازمان به‌تنهایی این تناسب را مشخص نمی‌کند.

در معرفی ابزار، شواهد ساخت ابزار را از کاربرد بعدی در کارکنان جدا بنویسید. بخش منابع دفترچه برای همین تمایز، ارجاع مقاله‌های سازندگان و کاربردهای بعدی را آورده است. تعریف عملیاتی نیز مشخص می‌کند نتیجهٔ پژوهش شما به کدام سازه و اجرای پرسشنامه مربوط است.

برای نوشتن روش پژوهش، از متن معرفی و تعریف‌ها آغاز کنید و سپس جزئیات جامعهٔ خود را اضافه کنید. گزارش نهایی باید روشن کند هوشیاری در کدام محیط دانشگاهی یا سازمانی و با چه شواهدی بررسی شده است.