پرسشنامه نیازسنجی آموزشی معلمان

معرفی پرسشنامه نیازسنجی آموزشی معلمان

پرسشنامه نیازسنجی آموزشی معلمان میزان نیازِ احساس‌شده‌ی معلم به آموزش در ۳۵ موضوع را می‌سنجد تا انتخاب دوره‌های آموزش ضمن خدمت از نیازهای او شروع شود. هر گویه، نام یک موضوع آموزشی است. برای نمونه، معلم مشخص می‌کند در «آشنایی با اصول ارزشیابی کارکنان» یا «روان‌شناسی رشد کودک و نوجوان» چقدر به آموزش نیاز دارد.

این موضوع‌ها در پنج مؤلفه‌ی هفت‌گویه‌ای قرار دارند و هر مؤلفه، یک حوزه از نیازهای آموزشی معلمان را پوشش می‌دهد:

• مسائل مدیریتی — ارزشیابی کارکنان، برنامه‌ریزی و نظارت آموزشی، روابط انسانی در مدرسه
• مسائل روان‌شناختی — رشد کودک و نوجوان، کودکان استثنایی، مشاوره و تفاوت‌های فردی
• مسائل اجتماعی — جامعه‌شناسی آموزش و پرورش، پژوهش، رسانه‌ها و اخلاق
• مسائل اداری — مقررات اداری، امور مالی، دفاتر امتحانات و ایمنی مدرسه
• امور آموزشی و تدریس — روش تدریس، تکنولوژی آموزشی، ارزشیابی و اداره‌ی کلاس

دقیقاً چه چیزی دریافت می‌کنید؟

• معرفی و جدول مؤلفه‌ها — آشنایی با هدف ابزار و ساختار پنج حوزه‌ی نیاز آموزشی
• راهنمای اجرا — توضیح ناشناس‌بودن پاسخ‌ها، حفظ متن گویه‌ها، اصطلاح‌های قدیمی و پرسش باز پایانی
• فرم پرسشنامه — دستور پاسخ‌دادن و پنج جدول هفت‌گویه‌ای با ۱۱ ستون پاسخ از ۰ تا ۱۰ و پرسش باز
• نمره‌گذاری و برگه‌ی فردی — راهنمای نمره‌های مؤلفه و کل، قاعده‌ی پاسخ‌های ناقص و برگه‌ی ثبت نمره‌ی هر معلم
• راهنمای تحلیل و تفسیر — تفسیر فردی و گروهی، مراحل فریدمن در SPSS و جدول و جمله‌ی گزارش با جای خالی
• تعریف مفهومی و عملیاتی — متن آماده برای معرفی متغیر نیازهای آموزشی معلمان در فصل سوم پایان‌نامه
• روایی و پایایی — گزارش روایی محتوایی و ضریب پایایی به‌دست‌آمده در اجرای مقدماتی با ۳۵ نفر
• شیوهٔ استناد و منابع — ارجاع پایان‌نامه‌ی ابوترابزاده به شیوه‌ی APA و فهرست منابع سند

روی‌هم ۲ فایل تحویل می‌گیرید: یک سند در دو قالب Word و PDF.

نمره‌گذاری پرسشنامه نیازسنجی آموزشی معلمان

معلم برای هر موضوع، عددی از ۰ تا ۱۰ انتخاب می‌کند؛ ۰ «عدم نیاز به آموزش» و ۱۰ «بیشترین نیاز به آموزش» را نشان می‌دهد. هرچه عدد بالاتر باشد، نیاز آموزشی بیشتر است.

دامنه‌ی نمره‌ی هر مؤلفه ۰ تا ۷۰ و نمره‌ی کل ۰ تا ۳۵۰ است. چون هر پنج مؤلفه هفت گویه دارند، نمره‌های آن‌ها را می‌توان مستقیم با هم مقایسه کرد.

برگه‌ی فردی جای ثبت نمره‌های این پنج حوزه را دارد. اگر معلمی به گویه‌ای پاسخ نداده باشد، فایل می‌گوید نمره‌ی آن مؤلفه را چطور حساب کنید.

اولویت‌بندی نیازها با آزمون فریدمن

تفسیر نمره‌ها نسبی است. نتیجه‌ی فردی نشان می‌دهد کدام مؤلفه برای رشد شغلی همان معلم در اولویت است؛ راهنمای خواندن این نتیجه کنار برگه‌ی فردی آمده است.

در پژوهش‌های مدیریت آموزشی و برنامه‌ریزی درسی، میانگین پاسخ معلمان به هر موضوع و هر مؤلفه برای تعیین نیازهای مدرسه یا منطقه به کار می‌آید. با این خروجی، اولویت دوره‌های آموزش ضمن خدمت را برای همان گروه معلمان تعیین می‌کنید.

پژوهش اصلی برای رتبه‌بندی پنج مؤلفه از آزمون فریدمن استفاده کرده است که میانگین رتبه‌های آن‌ها را مقایسه می‌کند. مسیر SPSS برای فریدمن در فایل آمده است.

جدول خالی گزارش به شیوه‌ی APA و جمله‌ی آماده با جای خالی، به شما کمک می‌کنند نتیجه‌ی فریدمن را در گزارش پژوهش بنویسید.

روایی و پایایی پرسشنامه نیازسنجی آموزشی معلمان

ابوترابزاده این پرسشنامه را در پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد سال ۱۳۷۸ در دانشگاه فردوسی مشهد معرفی کرد.

استادان راهنما و مشاور، روایی محتوایی پرسشنامه را تأیید کردند. در اجرای مقدماتی با ۳۵ نفر، آلفای کرونباخ ۰٫۸۷ بود؛ این ضریب نشان می‌دهد گویه‌ها چقدر با هم هماهنگ‌اند.

این عدد به همان اجرای مقدماتی مربوط است. فایل توصیه می‌کند برای اجرای تازه‌ی همین ۳۵ گویه، آلفای نمونه‌ی خودتان را هم محاسبه کنید تا پایایی داده‌های پژوهش شما در گزارش بیاید.

برای فصل سوم پایان‌نامه، متن تعریف مفهومی و عملیاتی نیازهای آموزشی معلمان در سند آماده است. کادر «شیوهٔ استناد» هم ارجاع پایان‌نامه‌ی ابوترابزاده را به شیوه‌ی APA در اختیارتان می‌گذارد تا معرفی ابزار را به منبع اصلی آن پیوند دهید.

اجرای امروز با واژه‌های دهه‌ی ۱۳۷۰

بعضی عبارت‌های فرم به زمان تدوین آن برمی‌گردند. «راهنمایان تعلیماتی» همان ناظران آموزشی امروزند و «کامپیوتر» در گویه‌ی ۲۴ امروز یعنی فناوری اطلاعات.

راهنمای اجرا توضیح می‌دهد با این اصطلاح‌ها امروز چه کنید و چرا متن گویه‌ها باید دست‌نخورده بماند. اجرای بی‌نام هم پیشنهاد شده تا معلم بی‌نگرانی از ارزشیابی شغلی پاسخ دهد.

پس از ۳۵ موضوع، پرسش باز پایانی فرصت می‌دهد معلم آموزش‌های ضروری دیگری را پیشنهاد کند که در جدول‌ها مطرح نشده‌اند. برای برنامه‌ریزی آموزش ضمن خدمت، پیشنهادهای این بخش را کنار اولویت‌های پنج مؤلفه مرور کنید تا موضوع‌های پیشنهادی معلمان هم دیده شوند.