پرسشنامه اشتیاق به مدرسه وانگ (SES)

معرفی پرسشنامه اشتیاق به مدرسه وانگ (SES)

این پرسشنامه توسط وانگ، وایلت و اکلز در سال 2011 ساخته شده است.

هدف از ساخت این پرسشنامه ارزیابی اشتیاق به مدرسه است.

این پرسشنامه 23 سوال دارد و اشتیاق به مدرسه را در سه بعد و شش خرده مقیاس می سنجد:

• اشتیاق رفتاری (سوالات 1 تا 7) — دو خرده مقیاس توجه و تمکین
• اشتیاق هیجانی (سوالات 8 تا 15) — دو خرده مقیاس تعلق به مدرسه و ارزش گذاشتن به آموزش مدرسه ای
• اشتیاق شناختی (سوالات 16 تا 23) — دو خرده مقیاس یادگیری خودتنظیمی و کاربرد راهبرد شناختی

روایی و پایایی پرسشنامه اشتیاق به مدرسه وانگ و همکاران (SES) تایید شده است.

آیا روزهایی که به مدرسه می رفتید را به خاطر دارید؟ خاطرات دوران مدرسه چه طور؟ آیا رفتن به مدرسه برای شما خوشایند بود؟ برای رفتن به مدرسه شور و اشتیاق داشتید؟ اگر فرزند محصل دارید، رفتار او در مورد رفتن به مدرسه چگونه است؟ آیا او برای رفتن به مدرسه و دیدن دوستانش اشتیاق دارد؟ اشتیاق به مدرسه یک متغیر روان شناختی است که در حوزه روان شناسی تربیتی مورد بررسی روان شناسان تربیتی قرار گرفته است.

اشتیاق به مدرسه یعنی چه؟

اشتیاق به مدرسه، میلی است که در دانش آموزان دیده می شود. اشتیاق به مدرسه، ذوق و شور و میل برای به مدرسه رفتن است. البته آیا می توانیم بگوییم اشتیاق به مدرسه در همه ی دانش آموزان دیده می شود؟ در تعریف دیگر، اشتیاق به مدرسه به معنای مشارکت دانش آموزان در امور مدرسه تعریف شده است. دانش آموزانی که اشتیاق به مدرسه دارند، تمایل به شرکت در کلاس های درس، انجام کار گروهی با همکلاسی ها، دنبال کردن سخنان معلم، تعامل با همکلاسی ها و .. را تجربه می کنند. همچنین اشتیاق به مدرسه یکی از عوامل مهم در ترک تحصیل دانش آموزان است. اگر میل به مدرسه و اشتیاق به آن کم باشد، ممکن است دانش آموز فکر کند مدرسه رفتن برای او مفید نیست و هیچ ضرورتی ندارد و در نتیجه ترک تحصیل کند.

عوامل موثر در ایجاد اشتیاق به مدرسه کدام اند؟

عوامل بسیاری در ایجاد اشتیاق به مدرسه نقش دارد. به نظر می رسد هرچه یک دانش آموز فضای مدرسه اش را دوست داشته باشد، اشتیاق بیشتری برای رفتن به مدرسه دارد. داشتن دوستان صمیمی و عدم وجود قلدری در مدرسه، تعامل مثبت و سازنده معلم با دانش آموزان، علاقه به دروس رشته انتخابی، جو مثبتی که در مدرسه وجود دارد، انجام کار به صورت گروهی، وجود امکانات کافی برای تحصیل، مجهز بودن کلاس های درس به وسایل کمک آموزشی و غیره از جمله عوامل اثر گذار در ایجاد اشتیاق به مدرسه می باشد. بنابر آنچه گفته شد، اشتیاق به مدرسه را می توانیم یک پیش بین قوی برای موفقیت تحصیلی تلقی کنیم. بدین معنا که هرچه اشتیاق بیشتر باشد، درصد کسب موفقیت تحصیلی بالاتر می رود.

در این بسته چه چیزی دریافت می کنید

دو دفترچه، هر کدام در دو قالب Word و PDF:

• فرم اجرا و پاسخنامه: هر 23 ماده در جدول پاسخ پنج ستونی آماده چاپ، به همراه دستور اجرا، بخش مشخصات پاسخ دهنده و طیف پاسخ هر سه بخش.
• کلید ماده ها، نمره گذاری، تفسیر و مشخصات روان سنجی: جدول تعلق هر ماده به شش خرده مقیاس، فهرست هشت ماده معکوس همراه با دلیل معکوس شدن هرکدام، روش محاسبه نمره ها، دامنه نمره هر مقیاس، راهنمای تفسیر، یک مثال کامل محاسبه، قاعده برخورد با پاسخ های جاافتاده، جدول های پایایی و فهرست منابع.

نسخه Word هر دو دفترچه قابل ویرایش است تا بتوانید فرم را برای پژوهش خود تنظیم کنید.

درباره نمره گذاری — این را پیش از خرید بخوانید

هر ماده بین 1 تا 5 نمره می گیرد و هشت ماده معکوس نمره گذاری می شوند (سوالات 1، 3، 4، 5، 6، 7، 12 و 13). نمره هر خرده مقیاس از جمع ماده های خودش، نمره هر بعد از جمع دو خرده مقیاسش و نمره کل از جمع سه بعد به دست می آید. دامنه نمره کل 23 تا 115 است. همه این ها با جدول و یک مثال کامل در دفترچه دوم آمده است.

یک تصحیح مهم در جهت طیف بعد هیجانی

در نسخه های فارسی این پرسشنامه که در اینترنت در گردش است — و در نسخه پیشین همین محصول — طیف پاسخ سوالات 8 تا 15 وارونه چاپ شده بود: «کاملا موافقم = 1 تا کاملا مخالفم = 5»، یعنی برخلاف جهت دو بعد دیگر. با آن طیف، دانش آموزی که به مدرسه علاقه دارد در بعد هیجانی نمره پایین و در دو بعد دیگر نمره بالا می گیرد و جمع 23 ماده بی معنی می شود. در فرم این بسته طیف اصلاح شده است و دفترچه دوم با استناد به داده منتشر شده توضیح می دهد چرا چاپ قدیمی خطا بوده و اگر کسی با فرم قدیمی داده جمع کرده باشد چطور می تواند نمره ها را بدون اجرای دوباره اصلاح کند.

درباره تفسیر و نقطه برش

این را صریح می گوییم: مقیاس اشتیاق به مدرسه یک ابزار پژوهشی است و نقطه برش منتشر شده ای ندارد؛ هنجار سراسری هم برای دانش آموزان ایرانی برای آن منتشر نشده است. ما هم برایش نقطه برش نساخته ایم.

در عوض دفترچه دوم دو ملاک مقایسه ای می دهد که مبنای هرکدام صریح نوشته شده: جایگاه نمره روی دامنه خود مقیاس بر پایه میانگین ماده، و مقایسه با میانگین و انحراف معیار یک نمونه ایرانی منتشر شده. محدودیت هر دو ملاک هم در همان دفترچه نوشته شده است.

درباره پایایی و روایی

در تحلیل عاملی تاییدی وانگ و همکاران (2011) روی 1103 دانش آموز، بارهای عاملی همه 23 ماده روی شش خرده مقیاس در دامنه 0/50 تا 0/89 معنادار بودند و ضرایب پایایی همه خرده مقیاس ها مساوی یا بالاتر از 0/70 گزارش شده است. آونگ هاشیم و همکاران (2015) آلفای کرونباخ کل مقیاس را 0/85 گزارش کرده اند. در نمونه ایرانی (زاهد، کریمی یوسفی و معینی کیا، 1392) آلفای کل 0/74 و آلفای شش خرده مقیاس بین 0/70 تا 0/81 به دست آمده است. جدول کامل این ضرایب با ذکر منبع در دفترچه دوم آمده است.

این ابزار خودگزارشی و برای پژوهش و ارزیابی است و ابزار تشخیص نیست؛ نتیجه آن به تنهایی مبنای هیچ تصمیم آموزشی یا بالینی قرار نمی گیرد.

در صورتی که تمایل به ارزیابی متغیر اشتیاق به مدرسه داشتید، می توانید از پرسشنامه اشتیاق به مدرسه وانگ و همکاران (SES) استفاده کنید. مدیران، معلمان و والدینی که فرزند محصل دارند می توانند از این پرسشنامه برای ارزیابی این متغیر در دانش آموزان کمک بگیرند.