پرسشنامه شرم درونی شده

معرفی پرسشنامه شرم درونی شده

این پرسشنامه توسط کوک در سال 1993 ساخته شده است و شرم را به عنوان یک حالت پایدار در نگاه فرد به خودش می سنجد، نه احساس گذرایی که پس از یک رویداد خاص پدید می آید.

ابزار 30 ماده دارد و روی طیف لیکرت پنج درجه ای (هرگز تا همیشه، صفر تا 4) پاسخ داده می شود. ماده ها روی دو خرده مقیاس توزیع شده اند:

• شرم درونی شده — 24 ماده، دامنه نمره صفر تا 96
• عزت نفس — 6 ماده، دامنه نمره صفر تا 24

یک تصحیح مهم: نام خرده مقیاس «کم رویی» نیست

تقریبا همه توصیف های فارسی این ابزار می نویسند «دو مولفه کم رویی و عزت نفس». این نادرست است و ما هم پیش از این همین را نوشته بودیم. در نسخه اصلی کوک و در همه اعتباریابی های بین المللی، خرده مقیاس 24 ماده ای شرم درونی شده نام دارد. واژه «کم رویی» از عنوان مقاله فارسی منبع — که موضوعش کم رویی بود و این مقیاس را فقط به عنوان یکی از ابزارها به کار برده بود — به توصیف ابزار نشت کرده و از آنجا در نسخه های بعدی رونویسی شده است. دفترچه دوم این را با ذکر منبع توضیح می دهد.

شرم چیست؟

یکی از انواع هیجاناتی که توسط انسان تجربه می شود، شرم است. گفته شده است که شرم هیجانی است که با انزوا طلبی و فاصله گرفتن از دیگران همراه است. وقتی فردی احساس شرم می کند، به نوعی خودش را فردی نالایق و بی کفایت تصور می کند. دلیل این امر ارزیابی و تصور منفی ای است که فرد از خودش دارد. شرم نوعی هیجان و عاطفه منفی است که برای فرد ناخوشایند است.

انواع شرم

اگر بخواهیم شرم را تقسیم بندی کنیم، می توان آن را به دو دسته درونی و بیرونی تقسیم کرد. در شرم بیرونی فرد بر دیدگاهی که دیگران نسبت به او دارند تمرکز می کند؛ نگران ارزیابی و افکار دیگران درباره خودش است. اما در شرم درونی، تمرکز فرد بر خودش است. او ممکن است خودش را فرد نالایقی بداند و دائما از خودش انتقاد کند یا خود سرزنش گری داشته باشد. آنچه این پرسشنامه می سنجد، نوع درونی است.

برخی از نشانه های شرم عبارت اند از:

• احساس ناکافی بودن
• احساس طرد شدن
• احساس پشیمانی و نگرانی
• احساس از بین رفتن آبرو
• کاهش عزت نفس

عزت نفس یعنی چه؟

عزت نفس به ارزیابی فرد از توانایی و ارزش های خودش اشاره دارد. احساس شرم با کاهش عزت نفس همراه است؛ شرم می تواند عزت نفس افراد را تحت تاثیر قرار دهد. شش ماده عزت نفس این مقیاس از مقیاس عزت نفس روزنبرگ گرفته شده و کوک آنها را برای مهار سوگیری پاسخ در فرم گنجانده است. این شش ماده جداگانه جمع می شوند و در نمره شرم نمی آیند.

در این بسته چه چیزی دریافت می کنید

دو دفترچه، هر کدام در دو قالب Word و PDF:

• فرم اجرا و پاسخنامه: هر 30 ماده در جدول پاسخ پنج ستونی آماده چاپ، به همراه دستور اجرا و طیف پاسخ.
• کلید ماده ها، نمره گذاری، تفسیر و مشخصات روان سنجی: جدول تعلق هر ماده به خرده مقیاس ها همراه با متن اصلی انگلیسی همان ماده، روش محاسبه دو نمره، دامنه ها، نقطه برش، قاعده برخورد با پاسخ های جاافتاده، جدول ضرایب پایایی، شواهد روایی سازه و فهرست منابع.

نسخه Word هر دو دفترچه قابل ویرایش است تا بتوانید فرم را برای پژوهش خود تنظیم کنید.

درباره نمره گذاری — این را پیش از خرید بخوانید

هر ماده بین صفر تا 4 نمره می گیرد و هیچ ماده ای معکوس نمره گذاری نمی شود. جمع 24 ماده شرم عددی بین صفر تا 96 و جمع 6 ماده عزت نفس عددی بین صفر تا 24 می دهد. نمره کل 30 ماده محاسبه نمی شود؛ این مقیاس دو نمره می دهد، نه یکی.

کلید ماده ها از دفترچه اصلی کوک و اعتباریابی منتشر شده این مقیاس استخراج شده و متن اصلی انگلیسی هر ماده کنار آن چاپ شده تا خودتان بتوانید تعلق هر ماده را بازبینی کنید. ما این کلید را از خودمان نساخته ایم.

درباره نقطه برش

کوک نمره 50 و بالاتر روی خرده مقیاس شرم را سطح مشکل آفرین می داند. این نقطه برش تشخیص نمی دهد؛ فقط می گوید ارزیابی بالینی بیشتری لازم است.

یک نکته را صریح می گوییم: هنجار ایرانی برای این مقیاس منتشر نشده است. پژوهش های فارسی آن را عمدتا به صورت متغیر پیوسته به کار برده اند، نه با نقطه برش. بنابراین عدد 50 یک راهنمای بین المللی است و دفترچه دوم همین محدودیت را نوشته است.

درباره پایایی و روایی

کوک ضرایب آلفای کرونباخ 0/94 برای خرده مقیاس شرم و 0/90 برای عزت نفس گزارش کرده است. در نمونه ایرانی (رجبی و عباسی، 1390) آلفای کل 0/90، در مردان 0/89 و در زنان 0/91 بوده است. شواهد روایی سازه و پایایی بازآزمایی نیز با ذکر منبع در دفترچه دوم آمده است.

این ابزار برای پژوهش و ارزیابی است و ابزار تشخیص بالینی نیست؛ نتیجه آن به تنهایی مبنای هیچ تصمیم بالینی قرار نمی گیرد.