پرسشنامه رابطه اخلاقی مراجع و مشاور

معرفی پرسشنامه رابطه اخلاقی مراجع و مشاور رزاقی

پرسشنامه رابطه اخلاقی مراجع و مشاور میزان پایبندی مشاور به اخلاق حرفه‌ای را در موقعیت‌های مشخص جلسه‌ی مشاوره می‌سنجد. فائقه رزاقی آن را در سال ۱۳۸۴ برای پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد دانشگاه الزهرا، بر پایه‌ی نظام‌نامه‌ی انجمن مشاوره‌ی آمریکا (ACA) ساخت.

اگر رابطه اخلاقی مشاور و مراجع متغیر پژوهش شماست، این ابزار خودگزارشی نشان می‌دهد مشاور رفتار خود را چقدر همسو با نظام‌نامه‌ی اخلاقی می‌داند.

• احترام به شأن مراجع — کرامت مراجع و رفتار مشاور در برخورد با او.
• بی‌طرفی — موضع مشاور در برابر باور دینی، جنسیت، وضعیت تأهل و طبقه‌ی اجتماعی مراجع.
• اطلاع‌رسانی به مراجع — توضیح برنامه و محدودیت‌های مشاوره و هدف آزمون‌های تشخیصی برای مراجع.
• مرزهای حرفه‌ای — رابطه‌ی دوگانه، وابستگی مراجع و جایگاه ارزش‌ها در تعامل مشاور با مراجع.
• توافقات مالی — گفت‌وگو درباره‌ی حق‌الزحمه و روشن‌کردن توافق مالی میان مشاور و مراجع.

مشاوره‌ی خانواده و مشاوره‌ی گروهی، همراه با موقعیت‌های ارجاع و خاتمه‌ی مشاوره، بخش دیگری از گویه‌ها را می‌سازند. مرزهای حرفه‌ای هم با دو موقعیت روشن سنجیده می‌شود: دوستی نزدیک با مراجع، و مشاوره به کسی که زیر نظر خود مشاور کار می‌کند.

دقیقاً چه چیزی دریافت می‌کنید؟

• معرفی و ساختار — توضیح هدف سنجش رابطه‌ی اخلاقی و شیوه‌ی سازمان‌دهی پرسشنامه‌ی رزاقی.
• حوزه‌های محتوایی — شرح موقعیت‌های اخلاقی جلسه که گویه‌های پرسشنامه به آن‌ها می‌پردازند.
• تعریف‌های مفهومی و عملیاتی — متن تعریف رابطه‌ی اخلاقی و مشخص‌کردن شیوه‌ی سنجش آن در پژوهش.
• دستور اجرا و گویه‌ها — خطاب اصلی «همکار محترم…» و جدول ۲۸ گویه با شش ستون پاسخ.
• راهنمای نمره‌گذاری — فهرست گویه‌های معکوس و جدول تبدیل امتیاز برای محاسبه‌ی نمره‌ی کل.
• نمره‌ی کل و مبنای کلید — دامنه‌ی نمره و توضیح دلیل تعیین شیوه‌ی امتیازدهی گویه‌ها.
• راهنمای تفسیر — توضیح خواندن نمره‌ی رابطه‌ی اخلاقی به‌صورت پیوسته و بررسی گویه‌های نیازمند توجه.
• روایی و پایایی — یافته‌های پایان‌نامه و جدول همبستگی رابطه‌ی اخلاقی با هم‌وابستگی مشاور.
• شیوهٔ استناد و منابع — کادر ارجاع پایان‌نامه با قالب APA ویرایش هفتم و فهرست منابع.

روی‌هم ۲ فایل تحویل می‌گیرید: متن پرسشنامه و راهنما، یک نسخه در Word و یک نسخه در PDF.

نمره‌گذاری پرسشنامه رابطه اخلاقی مراجع و مشاور

مبنای پاسخ‌ها طیف شش‌درجه‌ای موافقت است. دو سر این طیف در پایان‌نامه‌ی رزاقی «کاملاً مخالفم» و «کاملاً موافقم» است و هر پاسخ میزان موافقت مشاور با موقعیت توصیف‌شده را نشان می‌دهد.

بخشی از گویه‌ها نمره‌گذاری معکوس دارند. برای استخراج نمره‌ی رابطه‌ی اخلاقی، راهنمای فایل مشخص می‌کند کدام گویه‌ها به تبدیل امتیاز نیاز دارند و جدول لازم را در اختیار شما می‌گذارد.

خروجی پرسشنامه یک نمره‌ی کل در دامنه‌ی ۲۸ تا ۱۶۸ است و نمره‌ی بالاتر، رابطه‌ی اخلاقی قوی‌تر را نشان می‌دهد. تفسیر این نمره پیوسته است. راهنما برای گزارش رابطه‌ی اخلاقی، میانگین و انحراف معیار نمونه را پیشنهاد می‌کند و برای بازبینی اخلاق حرفه‌ای، توجه به گویه‌های کم‌امتیاز را توضیح می‌دهد.

مبنای کلید در فایل چیست؟

پیوست پایان‌نامه متن گویه‌ها و طیف پاسخ را چاپ کرده است، نه جهت هر گویه را. فایل جهت گویه‌ها را از نظام‌نامه‌ی ACA تعیین می‌کند، همان مبنایی که رزاقی گویه‌ها را بر آن نوشت، و دلیل هر انتخاب را توضیح می‌دهد.

در این توضیح، نتایج پایان‌نامه‌ی رزاقی هم مبنای استدلال‌اند. رابطه‌ی گزارش‌شده میان اخلاق مشاور و هم‌وابستگی، با توجه به معکوس‌بودن بخشی از گویه‌ها معنا پیدا می‌کند. با این توضیح، هنگام معرفی ابزار در فصل روش، منشأ پرسشنامه و مبنای کلید آن را جداگانه و روشن گزارش می‌کنید.

روایی پرسشنامه رابطه اخلاقی مراجع و مشاور

پشتوانه‌ی این اعداد، پژوهش سال ۱۳۸۴ رزاقی است. نمونه‌ی آن ۱۰۰ مشاور شاغل در بهزیستی تهران بود که همگی دست‌کم یک سال تجربه‌ی مشاوره‌ی حضوری داشتند.

آلفای کرونباخ، که هماهنگی گویه‌ها را نشان می‌دهد، در این نمونه ۰٫۷۳ بود. نمره‌ی رابطه‌ی اخلاقی با هم‌وابستگی مشاور و مراجع همبستگی منفی ۰٫۲۲۶ داشت و سطح معناداری این رابطه ۰٫۰۲۳ بود.

رابطه با الگوی «عدم رعایت حد و مرزهای عملی» از همه قوی‌تر بود. ضریب آن منفی ۰٫۳۵۹ و با خستگی مفرط و فشار عصبی منفی ۰٫۲۷۱ بود، بنابراین نمره‌های بالاتر رابطه‌ی اخلاقی با نمره‌های پایین‌تر این الگوها همراه بودند. این یافته‌ها شواهد روایی ملاکی پرسشنامه‌اند و هنگام استناد باید با مشخصات همان نمونه‌ی مشاوران بهزیستی تهران گزارش شوند.

کاربرد پرسشنامه رابطه اخلاقی مراجع و مشاور

اگر پژوهش شما درباره‌ی ارتباط اخلاقی مراجع و مشاور است، تعریف عملیاتی فایل کمک می‌کند متغیر را به همان رفتارهایی پیوند دهید که گویه‌های رزاقی می‌سنجند. کادر «شیوهٔ استناد» هم ارجاع پایان‌نامه‌ی دانشگاه الزهرا را برای فهرست منابع در اختیار شما می‌گذارد.

در نظارت بالینی، گویه‌های کم‌امتیاز می‌توانند موضوع گفت‌وگو درباره‌ی رابطه‌ی دوگانه یا توافقات مالی شوند، چون هر گویه به یک موقعیت جلسه اشاره دارد. پاسخ‌ها برداشت مشاور از عملکرد خودش‌اند.

کلاس آموزش اخلاق حرفه‌ای هم از همین موقعیت‌ها سود می‌برد: مقایسه‌ی استدلال‌های مشاوران درباره‌ی موقعیت‌های این پرسشنامه، بحث را روی رفتارهای مشخصی مانند توضیح هدف آزمون‌های تشخیصی متمرکز می‌کند. موقعیت‌های مشاوره‌ی گروهی و خانواده نیز مبنایی برای مرور مسئولیت مشاور در رابطه‌ی اخلاقی با اعضای جلسه فراهم می‌کنند.