پرسشنامه عدم تحمل بلاتکلیفی فریستون (IUS)

عدم تحمل بلاتکلیفی چیست؟

عدم تحمل بلاتکلیفی یک ویژگی شخصیتی است که از چند باور منفی درباره‌ی عدم قطعیت ساخته می‌شود: اینکه بلاتکلیفی پریشان‌کننده است، تردید درباره‌ی آینده تحمل‌ناپذیر است، رویدادهای غیرمنتظره منفی‌اند و باید از آن‌ها پرهیز کرد، و شک فرد را از عمل کردن باز می‌دارد. پرسشنامه عدم تحمل بلاتکلیفی فریستون (IUS) رایج‌ترین ابزار سنجش همین ویژگی است.

این سازه نوعی سوگیری شناختی است: بر اینکه فرد یک موقعیت نامطمئن را چگونه دریافت و تفسیر می‌کند، و در سه سطح هیجانی، شناختی و رفتاری به آن چه واکنشی نشان می‌دهد، اثر می‌گذارد.

در الگوی داگاس از اختلال اضطراب فراگیر، عدم تحمل بلاتکلیفی یکی از چهار مؤلفه‌ی اصلی است؛ سه مؤلفه‌ی دیگر باورهای مثبت درباره‌ی نگرانی، اجتناب شناختی و جهت‌گیری منفی به مشکل‌اند. داگاس و همکاران (۱۹۹۸) نشان دادند که از میان این چهار مؤلفه، عدم تحمل بلاتکلیفی بیشترین قدرت را در جدا کردن مبتلایان به اضطراب فراگیر از افراد عادی دارد.

معرفی پرسشنامه عدم تحمل بلاتکلیفی فریستون (IUS)

این مقیاس را فریستون، رئوم، لتارت، داگاس و لادوسر در سال ۱۹۹۴ به زبان فرانسوی ساختند. نسخه‌ی انگلیسی آن را بوهر و داگاس در سال ۲۰۰۲ تهیه و اعتباریابی کردند و همین نسخه مبنای بیشتر پژوهش‌های بعدی، از جمله ترجمه‌های فارسی، است.

پرسشنامه ۲۷ گویه دارد و پاسخ هر گویه روی طیف لیکرت پنج‌درجه‌ای از «کاملاً غلط» تا «کاملاً درست» داده می‌شود.

سکستون و داگاس (۲۰۰۹) با تحلیل عاملی تأییدی، ساختار دوعاملی زیر را پایدارترین ساختار مقیاس گزارش کردند و نشان دادند که نمره‌ی کل هم به‌تنهایی معنادار است:

• بلاتکلیفی پیامدهای منفی برای خود فرد و رفتارش دارد
• بلاتکلیفی ناعادلانه است و همه چیز را خراب می‌کند

فرم کوتاه ۱۲ گویه‌ای کارلتون و همکاران (۲۰۰۷) هم از دل همین ۲۷ گویه استخراج شده است، پس برای داشتن نمره‌ی فرم کوتاه نیازی به اجرای پرسشنامه‌ی دیگری نیست. نگاشت هر گویه به عامل خود و به فرم کوتاه در فایل آمده است.

در نسخه‌ی «پرسشنامه» چه چیزی دریافت می‌کنید؟

• متن کامل ۲۷ گویه در یک فرم آماده‌ی چاپ — جدول علامت‌زدن، سربرگ مشخصات آزمودنی و کادر ثبت نمره برای اجراکننده
• دستورالعمل اجرا: متنی که برای آزمودنی خوانده می‌شود
• تعریف مفهومی و تعریف عملیاتی عدم تحمل بلاتکلیفی
• کلید دو عامل — شماره‌ی گویه‌های هر عامل، مطابق ساختار عاملی سکستون و داگاس
• روش نمره‌گذاری کامل: نمره‌ی کل، نمره‌ی هر عامل، مقایسه‌ی دو عامل با تعداد گویه‌ی نابرابر و قاعده‌ی برخورد با گویه‌ی بی‌پاسخ
• نگاشت فرم کوتاه ۱۲ گویه‌ای روی همین ۲۷ گویه، به تفکیک دو خرده‌مقیاس آن
• جدول تفسیر پنج‌سطحی بر پایه‌ی نمونه‌ی ۴۴۰ نفری ایرانی، همراه راهنمای بازتعریف سطح‌ها برای نمونه‌ی خودتان
• جدول روایی و پایایی از هشت پژوهش خارجی و ایرانی، با ارجاع کامل
• متن اصلی انگلیسی هر ۲۷ گویه با دستورالعمل اصلی، همراه فهرست مقاله‌های مرجع با شناسه‌ی DOI
• دفترچه‌ی ۶ صفحه‌ای و متن انگلیسی، هر دو در قالب Word و PDF

دو نسخه دارد — کدام را بگیرید؟

هر دو نسخه خودِ پرسشنامه را کامل و بدون کم‌وکاست تحویل می‌دهند. تفاوت در کاری است که بعد از اجرا باید انجام دهید: نسخه‌ی دوم نمره‌گذاری را خودکار می‌کند، نمره را به جایگاه در برابر نمونه‌ی ایرانی تبدیل می‌کند و متن پایان‌نامه را آماده تحویل می‌دهد.

نسخه‌ی ارزان‌تر هیچ فایلی کم ندارد؛ نسخه‌ی بالاتر فقط فایل بیشتری اضافه می‌کند. اگر پرسشنامه را برای چند نفر اجرا و با دست نمره‌گذاری می‌کنید، نسخه‌ی «پرسشنامه» کافی است. اگر داده‌ی گروهی دارید، باید پایایی نمونه‌ی خودتان را گزارش کنید یا فصل سوم پایان‌نامه را می‌نویسید، بسته نمره‌گذاری و گزارش برای همین ساخته شده است.

بسته نمره‌گذاری و گزارش چه چیزی اضافه می‌کند؟

کار اصلی بعد از اجرای پرسشنامه شروع می‌شود: پاسخ‌برگ‌ها باید نمره‌گذاری شوند، پایایی نمونه‌ی خودتان باید گزارش شود، باید معلوم شود یک نمره بالاست یا پایین، و بخش ابزار پژوهش پایان‌نامه باید نوشته شود. این بسته همین چهار کار را انجام می‌دهد.

اکسل نمره‌گذاری خودکار

در برگه‌ی فردی، پاسخ ۲۷ گویه را وارد می‌کنید و نمره‌ی کل، نمره‌ی دو عامل، دو خرده‌مقیاس فرم کوتاه، نمره‌ی استاندارد z، رتبه‌ی درصدی، سطح تفسیر و نمودار نیم‌رخ را می‌گیرید. برگه‌ی گروهی داده‌ی حداکثر ۵۰۰ نفر را می‌پذیرد و برگه‌ی آمار، شاخص‌های توصیفی، آلفای کرونباخ نمونه‌ی خودتان برای هر مقیاس، همبستگی هر گویه با نمره‌ی کل، توزیع سطح‌ها و یک جمله‌ی آماده برای گزارش پایایی را می‌سازد. همه‌ی فرمول‌ها با داده‌ی آزمایشی در خود Excel بررسی شده‌اند.

راهنمای تفسیر و گزارش‌نویسی

راهنمایی ۷ صفحه‌ای که قدم‌به‌قدم از پاسخ‌برگ تا متن گزارش پیش می‌رود: جدول تبدیل هر نمره‌ی کل ممکن به نمره‌ی z و رتبه‌ی درصدی، خواندن نیم‌رخ دو عامل و فرم کوتاه، سه نمونه‌ی حل‌شده (یکی با گویه‌ی بی‌پاسخ) و الگوی گزارش فردی و پژوهشی.

بسته‌ی پایان‌نامه و مقاله

سندی ۴ صفحه‌ای برای فصل سوم: تعریف مفهومی و عملیاتی عدم تحمل بلاتکلیفی، متن آماده‌ی بخش «ابزار پژوهش»، الگوی گزارش پایایی و داده‌ی گمشده، سه جدول آماده به شیوه‌ی APA و فهرست منابع APA 7 با شناسه‌ی DOI.

پاسخ‌برگ چاپی و برگه‌ی نمره‌گذاری دستی

برای اجرای گروهی و کاغذی: پاسخ‌برگی که فقط شماره‌ی گویه‌ها را دارد، و برگه‌ای برای جمع زدن نمره‌ی هر عامل با دست؛ روی‌هم ۲ صفحه.

دقیقاً چند فایل تحویل می‌گیرید

نسخه‌ی «پرسشنامه» ۴ فایل است: دفترچه و متن اصلی انگلیسی، هرکدام در Word و PDF. نسخه‌ی همراه بسته روی‌هم ۱۱ فایل است:

• دفترچه‌ی پرسشنامه — Word و PDF
• متن اصلی انگلیسی و منابع — Word و PDF
• اکسل نمره‌گذاری خودکار — یک فایل Excel
• راهنمای تفسیر و گزارش‌نویسی — Word و PDF
• بسته‌ی پایان‌نامه و مقاله — Word و PDF
• پاسخ‌برگ چاپی و برگه‌ی نمره‌گذاری دستی — Word و PDF

روایی و پایایی پرسشنامه عدم تحمل بلاتکلیفی

فریستون و همکاران (۱۹۹۴) برای نسخه‌ی اصلی فرانسوی آلفای کرونباخ ۰٫۹۱ و پایایی بازآزمایی ۰٫۷۸ گزارش کردند. بوهر و داگاس (۲۰۰۲) در نسخه‌ی انگلیسی به آلفای ۰٫۹۴ و بازآزمایی ۰٫۷۴ با فاصله‌ی پنج هفته رسیدند و در پژوهش بعدی خود (۲۰۰۶) همبستگی مقیاس را با نگرانی ۰٫۶۰، افسردگی ۰٫۵۹ و اضطراب ۰٫۵۵ نشان دادند. سکستون و داگاس (۲۰۰۹) هم ساختار دوعاملی را با تحلیل عاملی تأییدی تأیید کردند.

ارفعی و همکاران (۱۳۹۰) در بیماران افسرده و وسواسی پایایی بازآزمایی ۰٫۷۹ به دست آوردند، و محمودعلی‌لو و همکاران (۱۳۸۹) نشان دادند که این مقیاس مبتلایان به اختلال اضطراب فراگیر را به‌طور معنادار از افراد عادی جدا می‌کند. جدول کامل این پژوهش‌ها، با نمونه، یافته و ارجاع، در دفترچه آمده است.

موارد استفاده

پایان‌نامه‌ها و پژوهش‌های حوزه‌ی اضطراب فراگیر، نگرانی، وسواس و افسردگی؛ غربالگری و ارزیابی در کار بالینی و مشاوره؛ و سنجش اثربخشی مداخله‌هایی که تحمل بلاتکلیفی را هدف می‌گیرند، در طرح‌های پیش‌آزمون و پس‌آزمون. تفسیر نمره هنجارمرجع است: نمره‌ی هر فرد با یک گروه مرجع ایرانی مقایسه می‌شود.