پرسشنامه اجتناب تجربی چندبعدی گامز (MEAQ)

معرفی پرسشنامه اجتناب تجربی چندبعدی گامز (MEAQ)

پرسشنامه اجتناب تجربی چندبعدی گامز میزان گرایش فرد به دوری از فکرها، احساس‌ها، خاطره‌ها و حس‌های بدنی ناخوشایند را می‌سنجد، حتی وقتی این دوری در درازمدت به او آسیب می‌زند. این مفهوم در درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) جایگاه مرکزی دارد و در پژوهش‌های اضطراب، افسردگی، وسواس و اختلال استرس پس از سانحه زیاد به کار می‌رود.

در سال ۲۰۱۱، واکیزا گامز، دیوید واتسون و همکارانشان در دانشگاه آیووا این ابزار را در مجله‌ی Psychological Assessment منتشر کردند. پرسشنامه ۶۲ گویه دارد و خودگزارشی است؛ بزرگسالان در نمونه‌های بالینی و غیربالینی آن را پر می‌کنند.

انگیزه‌ی سازندگان، کمبود سنجه‌های پیشین بود. بیشتر آن‌ها دامنه‌ی محدودی داشتند یا با روان‌رنجورخویی هم‌پوشانی زیادی نشان می‌دادند. شش خرده‌مقیاس MEAQ از شش سنت نظری متفاوت آمده‌اند و نمره‌ی آن بهتر از ابزارهای قبلی از روان‌رنجورخویی جدا می‌شود. پرسشنامه‌ی پذیرش و عمل (AAQ-II) یک نمره‌ی کلی می‌دهد، اما MEAQ نشان می‌دهد اجتناب هر فرد بیشتر در کدام شکل دیده می‌شود.

دقیقاً چه چیزی دریافت می‌کنید؟

• معرفی و راهنمای اجرا — کاربرد MEAQ، جدول مشخصات و متن دستور پاسخ‌گویی برای آزمودنی
• فرم ۶۲ گویه‌ای — همه‌ی گویه‌ها با شش گزینه‌ی پاسخ و جای ثبت نام، سن و تاریخ
• کلید نمره‌گذاری — گویه‌های هر خرده‌مقیاس، دامنه‌ی نمره، دو گویه‌ی معکوس و فرمول نمره‌ی کل
• راهنمای تفسیر و برگه‌ی نیم‌رخ — هنجارهای سازندگان برای سه گروه مرجع، راه مقایسه با آن‌ها و میانگین سه گروه ایرانی
• شرح خرده‌مقیاس‌ها و تعریف‌ها — شش جنبه‌ی اجتناب، تعریف مفهومی و تعریف عملیاتی برای پایان‌نامه
• روایی و پایایی — ساخت نسخه‌ی اصلی و یافته‌های نسخه‌ی فارسی آسیه مرادی و همکاران
• متن آماده‌ی ابزار پژوهش — بندی که با افزودن آلفای نمونه‌ی خودتان در فصل سوم می‌نشیند
• شیوهٔ استناد و منابع — کادر APA ۷ و فهرست منابع با پیوند مستقیم به مقاله‌ها

روی‌هم ۲ فایل تحویل می‌گیرید: Word و PDF از یک دفترچه‌ی ۹ صفحه‌ای.

خرده‌مقیاس‌های پرسشنامه اجتناب تجربی

نمره‌ی کل MEAQ میزان کلی اجتناب را نشان می‌دهد. شش خرده‌مقیاس روشن می‌کنند این گرایش بیشتر در کدام شیوه‌ی برخورد با پریشانی دیده می‌شود.

• اجتناب رفتاری — دوری از موقعیت‌ها و کارهایی که فرد انتظار دارد برایش ناراحتی بسازند
• بیزاری از پریشانی — نگاه منفی به ناراحتی و این باور که زندگی خوب یعنی نبودن درد
• تعلل — عقب انداختن کارها چون فرد پیش‌بینی می‌کند انجامشان ناخوشایند باشد
• حواس‌پرتی/سرکوب — پرت کردن حواس یا کنار زدن فکر و خاطره‌ی ناراحت‌کننده
• واپس‌رانی/انکار — فاصله گرفتن از پریشانی که بیشتر بیرون از آگاهی فرد رخ می‌دهد
• تحمل پریشانی — آمادگی برای ادامه‌ی کار مهم، حتی وقتی فرد ناراحتی را حس می‌کند

تحمل پریشانی در سوی مقابل اجتناب قرار دارد. بالا بودن آن نشانه‌ی انعطاف است، نه مشکل؛ دفترچه گفته است این خرده‌مقیاس چگونه در نمره‌ی کل وارد می‌شود.

نمره‌گذاری پرسشنامه اجتناب تجربی

پاسخ‌ها روی طیف شش‌درجه‌ای از «شدیداً مخالفم» تا «شدیداً موافقم» ثبت می‌شوند و نمره‌ی کل بین ۶۲ تا ۳۷۲ است. نمره‌ی بالاتر یعنی اجتناب تجربی بیشتر.

1. ارزش عددی هر پاسخ را از جدول دفترچه بردارید. اگر داده‌ها را قبلاً از ۰ تا ۵ کدگذاری کرده‌اید، دفترچه راه تبدیلش را گفته است.
2. نمره‌ی شش خرده‌مقیاس و نمره‌ی کل را با کلید، دو گویه‌ی معکوس و فرمول دفترچه حساب کنید.
3. نمره‌ها را در برگه‌ی نیم‌رخ بنویسید تا الگوی شش خرده‌مقیاس کنار هم دیده شود.

سازندگان نقطه‌ی برش منتشر نکرده‌اند و نمره با گروه مرجع سنجیده می‌شود. دفترچه هنجارهای خود گامز و همکاران را برای بزرگسالان جامعه، دانشجویان و بیماران روان‌پزشکی سرپایی آورده است. با آن‌ها نمره‌ی z هر فرد را حساب می‌کنید. این عدد نشان می‌دهد نمره‌ی او چقدر بالاتر یا پایین‌تر از میانگین گروه خودش است.

روایی و پایایی پرسشنامه اجتناب تجربی

ساخت MEAQ با ۱۷۰ گویه آغاز شد. گامز و همکاران ابتدا روی ۳۱۲ دانشجو تحلیل عاملی اکتشافی (روشی برای دیدن اینکه گویه‌ها در چند گروه جمع می‌شوند) انجام دادند. سپس نسخه‌ی بازنگری‌شده را روی ۳۱۴ دانشجو و ۲۰۱ بیمار سرپایی آزمودند.

فرم نهایی ۶۲ گویه داشت. سازندگان آن را در سه نمونه‌ی تازه، یعنی ۳۶۳ دانشجو، ۲۶۵ بیمار و ۲۱۵ بزرگسال جامعه، دوباره سنجیدند. MEAQ همسانی درونی خوبی داشت، یعنی گویه‌های هر خرده‌مقیاس با هم هماهنگ بودند. این نمره با آسیب‌شناسی روانی و کیفیت زندگی مرتبط بود، حتی پس از کنترل روان‌رنجورخویی.

روایی و پایایی نسخه‌ی فارسی MEAQ

آسیه مرادی و همکاران در سال ۱۳۹۶ پرسشنامه را با ترجمه و بازترجمه به فارسی برگرداندند. شرکت‌کنندگان ۲۵۰ دانشجوی دانشگاه رازی و ۱۰۰ مراجع کلینیک‌های کرمانشاه بودند. داده‌های ۳۴۰ نفر تحلیل شد. تحلیل عاملی اکتشافی همان شش عامل را نشان داد که روی‌هم ۴۲٫۱۹ درصد واریانس را توضیح می‌دادند.

آلفای کرونباخ، که هماهنگی گویه‌ها را نشان می‌دهد، برای کل پرسشنامه ۰٫۸۴۲ و برای خرده‌مقیاس‌ها ۰٫۶۸۱ تا ۰٫۸۹۱ بود. در این پژوهش، MEAQ با عاطفه‌ی منفی، روان‌رنجورخویی و AAQ-II رابطه‌ی مثبت داشت و گروه‌های بالینی نمره‌ی بالاتری از دانشجویان گرفتند.

پرسشنامه اجتناب تجربی در پایان‌نامه

دفترچه برای فصل ابزار پژوهش یک بند آماده درباره‌ی MEAQ دارد که در Word با پژوهش خودتان هماهنگ می‌شود. تعریف مفهومی بر پایه‌ی هیز و همکاران (۱۹۹۶) و تعریف عملیاتی هم کنار آن آمده است. با شرح خرده‌مقیاس‌ها روشن‌تر می‌شود که پرسش پژوهش شما به نمره‌ی کل نیاز دارد یا به یک خرده‌مقیاس مثل تعلل.

در پژوهش‌های ACT و مداخله‌های ذهن‌آگاهی، MEAQ معمولاً در پیش‌آزمون و پس‌آزمون اجرا می‌شود تا تغییر اجتناب دیده شود. کادر APA ۷ استناد به ابزار اصلی و نسخه‌ی فارسی را آسان می‌کند و پیوندهای فهرست منابع مستقیم به صفحه‌ی مقاله‌ها می‌روند.