پرسشنامه محتوای شغلی کاراسک (JCQ)
- توضیحات محصول
- دیدگاه ها (0)
- سوالات متداول
معرفی پرسشنامه محتوای شغلی کاراسک (JCQ)
پرسشنامه محتوای شغلی عوامل روانیاجتماعی کار را می‌سنجد و برای پژوهش درباره‌ی استرس شغلی و ارتباط آن با ویژگی‌های محیط کار کاربرد دارد. رابرت کاراسک این ابزار را ساخت. نام اصلی آن Job Content Questionnaire است و گزارش بین‌المللی JCQ در سال ۱۹۹۸ منتشر شد.
نسخهی فارسی را علیرضا چوبینه، هاله قائم و پروین احمدینژاد در دانشگاه علوم پزشکی شیراز آماده و اعتباریابی کردند و گزارش آن در سال ۲۰۱۱ منتشر شد. آن‌ها برای کاربرد در بهداشت کار ۳۹ گویه از فرم کامل JCQ برگزیدند.
اگر پایان‌نامه‌ی شما در بهداشت کار، پرستاری یا ارگونومی است، با این ابزار می‌توانید ارتباط ویژگی‌های شغل را با اختلالهای اسکلتیعضلانی، فرسودگی و سلامت روان بررسی کنید. اجرای آن خودگزارشی، فردی یا گروهی است. در پژوهش چوبینه، پرستاران برای پاسخ‌دادن ۳۰ دقیقه فرصت داشتند.
دقیقاً چه چیزی دریافت می‌کنید؟
- معرفی ابزار و مدل کاراسک — شرح مبنای نظری JCQ، جدول مقیاسها و کاربردهای پژوهشی آن
- دستور اجرا و فرم پاسخ — متن فارسی ۳۹ گویه با راهنمای پاسخدهنده و چهار جدول پاسخ متناسب با نوع سؤالها
- کلید نمرهگذاری — جدول فرمول‌های استاندارد، گویه‌های معکوس و دامنه‌ی نمره‌ی هر مقیاس
- قواعد محاسبه و مثال حل‌شده — راهنمای برخورد با پاسخهای ویژه و بی‌پاسخ، همراه با محاسبهی گام‌به‌گام یک نمونه
- راهنمای تفسیر و SPSS — مقایسه با نمونه‌های منتشرشده، معرفی گروه‌های شغلی و آموزش ورود داده از مسیر منوها
- تعریف مفهومی و عملیاتی — توضیح معنای هر مقیاس و تعریف عملیاتی آن برای بخش ابزار پایاننامه
- شواهد روایی و پایایی — گزارش پژوهش چوبینه و جدول ضرایب پایایی و موفقیت مقیاس‌بندی
- شیوهٔ استناد و منابع — ارجاع به شیوه‌ی APA ویرایش هفتم برای پژوهش‌های کاراسک و چوبینه، همراه با منابع استفاده‌شده در متن
روی‌هم ۲ فایل تحویل می‌گیرید: دفترچه‌ی ۱۰ صفحه‌ای پرسشنامه، یک بار در Word و یک بار در PDF.
مدل کاراسک در پرسشنامه محتوای شغلی
طبق مدل نیاز–کنترل–حمایت کاراسک، استرین شغلی وقتی پیش می‌آید که نیازهای روانی کار زیاد و کنترل بر کار کم باشد؛ حمایت اجتماعی کم هم این خطر را بیشتر میکند. شش مقیاس این فرم چنین‌اند:
- عرصه‌ی تصمیم‌گیری — کنترل فرد بر کار خود، با دو جزء مهارت‌ورزی و اختیار تصمیم
- نیازهای روانی شغل — سرعت و سختی کار، کافی نبودن وقت و درخواست‌های متعارض، با چند گویهی تکمیلی در نسخهی فارسی
- حمایت اجتماعی — حمایت سرپرست و حمایت همکاران، که هرکدام جداگانه هم نمره می‌گیرند
- فعالیت جسمانی — تلاش بدنی، جابه‌جا کردن بار سنگین و فعالیت فیزیکی سریع و مداوم
- بار ایستا — کار طولانی در وضعیت نامطلوب بدن یا سر و دست‌ها
- مواجهه با خطرهای محیط کار — از مواد شیمیایی و آلودگی هوا تا آتش و شیوه‌های کار خطرناک، و اینکه هر مواجهه چقدر مشکل است
در این فرم، بیشتر پاسخ‌ها چهاردرجهایاند و از «قویاً مخالفم» تا «قویاً موافقم» پیش می‌روند، اما بخش خطرهای محیط کار سه گزینه دارد. سؤالهای حمایت سرپرست گزینه‌ی «سرپرست ندارم» هم دارند.
نمرهگذاری پرسشنامه محتوای شغلی
نمرههای اصلی JCQ جمع وزنی پاسخ‌ها هستند، چون مقیاسها طول یکسانی ندارند و وزن‌دهی، دامنه‌ی نمره‌هایشان را برای مقایسه هماهنگ میکند. کلید فایل، شماره‌گذاری همین فرم فارسی را دنبال میکند.
- پاسخ‌ها را با راهنمای ورود داده‌ی JCQ در SPSS ثبت کنید؛ مسیر منوها در متن آمده است.
- برای هر مقیاس، از کلید و قواعد محاسبهی فایل استفاده کنید و مراحل محاسبه را در مثال حل‌شده دنبال کنید.
- نمره‌ی هر مقیاس را جدا گزارش کنید؛ JCQ نمره‌ی کل ندارد و در هر مقیاس، نمره‌ی بالاتر نشان میدهد آن ویژگی شغل بیشتر است.
نمره‌ی استاندارد نیازهای روانی بر ۵ گویه تکیه دارد و راهنما چهار گویهی تکمیلی نسخهی فارسی را جداگانه گزارش میکند.
چهار گروه شغلی و مقایسهی نمره‌ها
تفسیر JCQ بر نمره‌ی مقیاسها و مقایسهی پژوهشی تکیه دارد. راهنما میانگین و انحراف معیار ۱۰۷ پرستار ایرانی و ۲۰۰ کارگر کارخانه‌ی دستکش لاستیکی تایلند را برای مقایسه آورده است. داده‌های نمونه‌ی تایلندی از پژوهش Sein و همکاران در سال ۲۰۱۰ است.
- شغل پرفشار — نیازهای روانی زیاد همراه با کنترل کم بر کار
- شغل فعال — نیازهای روانی زیاد همراه با کنترل زیاد بر کار
- شغل منفعل — نیازهای روانی کم همراه با کنترل کم بر کار
- شغل کم‌فشار — نیازهای روانی کم همراه با کنترل زیاد بر کار
گروه‌بندی به داده‌های پژوهش شما وابسته است. راهنما توضیح میدهد پژوهش Sein چگونه با استفاده از داده‌های نمونه‌ی خودش این چهار گروه را تشکیل داد.
روایی و پایایی پرسشنامه محتوای شغلی
چوبینه و همکاران نسخهی فارسی را با ۱۰۷ پرستار از شش بیمارستان دانشگاهی شیراز بررسی کردند. نمونه‌گیری تصادفی بود. پس از ترجمه و بازترجمه، مرکز JCQ متن بازترجمه را بررسی کرد و پژوهشگران فهم سؤالها را با ۲۰ پرستار سنجیدند.
آلفای کرونباخ، که هماهنگی گویه‌ها را نشان میدهد، برای حمایت اجتماعی ۰٫۸۵ بود. برای عرصه‌ی تصمیم‌گیری این ضریب ۰٫۵۴ و برای نیازهای روانی شغل ۰٫۵۸ گزارش شد. این ضریب برای نسخهی نه‌گویه‌ای نیازهای روانی گزارش شده است.
تحلیل عاملی، که ساختار گروه‌بندی گویه‌ها را بررسی میکند، سه عامل نشان داد. نویسندگان نتیجه‌ی خود درباره‌ی مناسب‌بودن ویژگی‌های نسخهی فارسی را به رعایت الگوی عاملی پیشنهادی وابسته دانستند. برای بخش ابزار پایاننامه، گزارش چوبینه و جدول روایی و پایایی فایل را با توجه به این شرط بخوانید.
سوالات متداول
پرسشنامه محتوای شغلی چند سوال دارد؟
نسخهی فارسی چوبینه 39 گویهی منتخب از JCQ دارد. بیشتر سؤالها چهاردرجهایاند و بخش مواجهه با خطرهای محیط کار پاسخهای سهگزینهای دارد.
سازندهی پرسشنامه محتوای شغلی کیست؟
رابرت کاراسک سازندهی JCQ است. علیرضا چوبینه، هاله قائم و پروین احمدینژاد نسخهی فارسی را در دانشگاه علوم پزشکی شیراز بررسی کردند و گزارش آن در 2011 منتشر شد.
نمرهگذاری و تفسیر JCQ چگونه است؟
مقیاسهای JCQ نمرههای وزنی دارند و تفسیرشان به مقایسهی پژوهشی و مدل کاراسک تکیه دارد. فایل، کلید متناسب با فرم فارسی و راهنمای تفسیر را در بر دارد.
روایی و پایایی پرسشنامه محتوای شغلی چقدر است؟
در پژوهش چوبینه با 107 پرستار شیرازی، آلفای کرونباخ حمایت اجتماعی 0٫85 و عرصه‌ی تصمیم‌گیری 0٫54 بود. نتیجه‌ی روایی به رعایت الگوی عاملی پیشنهادی وابسته بود.
پرسشنامه محتوای شغلی برای پایاننامه چه کاربردی دارد؟
برای بررسی ارتباط عوامل روانیاجتماعی کار با فرسودگی، سلامت روان یا اختلالهای اسکلتیعضلانی کاربرد دارد. فایل JCQ تعریف عملیاتی مقیاسها و شیوهٔ استناد به کاراسک و چوبینه را ارائه میکند.
اگر پاسخدهنده «سرپرست ندارم» را انتخاب کند، چه کنم؟
این گزینه در سؤالهای حمایت سرپرستِ فرم فارسی JCQ آمده است. راهنمای فایل، قاعدهی محاسبهی مقیاسهای حمایت اجتماعی را برای این وضعیت توضیح میدهد.
فقط خریداران این فایل می‌توانند امتیاز و نظر ثبت کنند.
نظر خود را راجع به این فایل برای ما بنویسید.
شماره همراه و ایمیل شما به نمایش عمومی قرار نخواهد گرفت