پرسشنامه اهمال کاری تحصیلی سولومون و راث بلوم

معرفی پرسشنامه اهمال کاری تحصیلی سولومون و راث بلوم

این پرسشنامه در سال 1984 توسط سولومون و راث بلوم ساخته شد و آن را مقیاس اهمال کاری تحصیلی نامیدند. این مقیاس را دهقانی (1387) برای اولین بار در ایران به کار برده است.

پرسشنامه اهمال کاری تحصیلی سولومون و راث بلوم میزان اهمال کاری تحصیلی را در سه حوزه می سنجد:

• آماده شدن برای امتحانات: سوال های 1 تا 6 (6 گویه، نمره 6 تا 30)
• آماده کردن تکالیف درسی: سوال های 9 تا 17 (9 گویه، نمره 9 تا 45)
• آماده کردن مقالات پایان ترم: سوال های 20 تا 25 (6 گویه، نمره 6 تا 30)

افزون بر این 21 گویه، 6 سوال دیگر (سوال های 7، 8، 18، 19، 26 و 27) دو چیز جداگانه را می سنجند: «احساس ناراحتی نسبت به اهمال کار بودن» (سوال های 7، 18 و 26) و «تمایل به تغییر عادت تعلل ورزی» (سوال های 8، 19 و 27). هر یک از این دو نمره بین 3 تا 15 قرار می گیرد.

این پرسشنامه 27 سوال دارد و جواب هر سوال روی طیف لیکرت پنج درجه ای ثبت می شود: هرگز (1)، به ندرت (2)، گه گاهی (3)، اکثر اوقات (4)، همیشه (5). اجرای آن حدود 10 دقیقه طول می کشد.

در این بسته چه چیزی دریافت می کنید

سه دفترچه، هر کدام در دو قالب Word و PDF:

• فرم اجرا و پاسخنامه: هر 27 گویه در جدول پاسخ پنج ستونی آماده چاپ، با سربرگ مشخصات آزمودنی و دستور اجرا، به همراه یک برگه محاسبه نمره که گویه های معکوس روی آن علامت خورده اند.
• کلید نمره گذاری و تفسیر: اینکه کدام گویه به کدام مولفه تعلق دارد (هم به صورت جدول مولفه ها و هم جدول جستجوی سریع)، فهرست کامل گویه های معکوس، دامنه هر نمره، قاعده گویه های بی پاسخ، یک نمونه حل شده و راهنمای تفسیر.
• پایایی، روایی و منابع: ضرایب آلفای کرونباخ گزارش شده، روایی سازه و فهرست منابع.

نسخه Word هر سه دفترچه قابل ویرایش است تا بتوانید فرم را برای پژوهش خود تنظیم کنید.

درباره نمره گذاری

نمره اهمال کاری تحصیلی از جمع 21 گویه به دست می آید و بین 21 تا 105 قرار می گیرد. ده گویه (شماره های 2، 4، 6، 11، 13، 15، 16، 21، 23 و 25) معکوس نمره گذاری می شوند، چون مثبت نویسی شده اند؛ کلید کامل و جدول معکوس در دفترچه دوم آمده است.

یک نکته که در بسیاری از نسخه های این پرسشنامه رعایت نمی شود: آن 6 سوال «احساس ناراحتی» و «تمایل به تغییر» را نباید در نمره اهمال کاری جمع زد، چون سه چیز متفاوت را در یک عدد قاطی می کند. بنا به پیشنهاد خود سازنده مقیاس، این شش سوال بیرون از نمره محاسبه می شوند. اگر پژوهش شما به نمره 27 گویه ای نیاز دارد (دامنه 27 تا 135) دفترچه دوم توضیح می دهد چطور و با چه قیدی گزارشش کنید.

درباره تفسیر و نقطه برش

یک نکته را صریح می گوییم: سولومون و راث بلوم برای این مقیاس هیچ نقطه برش رسمی منتشر نکرده اند و جدول هنجار ایرانی هم برای آن در دست نیست. سند رسمی نمره گذاری خود سازندگان تصریح می کند که نقطه برشی تعیین نکرده اند و پژوهشگران می توانند میانگین نمره 4 (یعنی اکثر اوقات اهمال کاری) را به عنوان آستانه کار خودشان در نظر بگیرند.

پس دفترچه دوم هیچ عدد ساختگی به شما نمی دهد و در عوض دو راه معتبر را قدم به قدم توضیح می دهد: خواندن میانگین گویه روی همان طیف پنج گزینه ای این پرسشنامه (برای تفسیر یک نفر)، و ساختن هنجار از نمونه خودتان با روش چارک یا میانگین و انحراف معیار (برای پژوهش). مقایسه سه حوزه با یکدیگر هم توضیح داده شده، که می گوید اهمال کاری فرد کجا متمرکز است و به هیچ هنجاری نیاز ندارد.

اهمال کاری تحصیلی

یک مسئله رایج میان دانش آموزان و دانشجویان در حال تحصیل، تعلل ورزی و اهمال کاری در انجام تکالیف و وظایف درسی می باشد. هر محصلی ممکن است در طول دوران تحصیلش، اهمال کاری و تعلل ورزی نسبت به انجام تکالیف، آماده کردن پروژه های درسی، انجام کار گروهی و ... داشته باشد. اما اگر این تعلل بیش از اندازه شود، عملکرد تحصیلی دانش آموز یا دانشجو را با مشکلات جدی روبه رو می کند و کم ترین آسیب این رفتار، افت تحصیلی است.

تعلل ورزی تحصیلی به چه معناست؟

راث بلوم و همکارانش در سال 1986 پژوهشی در خصوص تعلل ورزی تحصیلی داشته اند؛ بر اساس پژوهش آن ها، تعلل ورزی تحصیلی، تمایل غالب و همیشگی فراگیران برای به تعویق انداختن فعالیت های تحصیلی تعریف می شود، که این عمل همیشه با اضطراب و رفتار های اضطرابی همراه است. به عنوان نمونه، دانش آموزی که از یک هفته قبل زمان برگزاری امتحان و منابع درسی را می داند، اما به جای تقسیم مطالب در طول هفته، مطالعه را به شب امتحان محول می کند.

یکی دیگر از مصداق های تعلل ورزی تحصیلی، موکول کردن یادگیری مطالب به زمان های دیگر است، بدین صورت که فرد در کلاس درس مطلب را یاد نگرفته است و از معلم یا استاد خود سوال نمی کند و یادگیری را به بعد موکول می کند. یکی از آسیب های آن، افت تحصیلی، تضعیف عملکرد یادگیری و رونویسی از تکالیف دیگران است.

این پرسشنامه ابزار پژوهش و ارزیابی است و ابزار تشخیص بالینی نیست؛ نتیجه آن به تنهایی مبنای هیچ تصمیم بالینی، آموزشی یا استخدامی قرار نمی گیرد.