پرسشنامه حوزه‌های نگرانی تالیس (WDQ)

معرفی پرسشنامه حوزه‌های نگرانی تالیس (WDQ)

پرسشنامه حوزه‌های نگرانی می‌پرسد فرد درباره‌ی چه چیزهایی نگران است: پول، کار، روابط، آینده یا اعتماد به نفس. فرانک تالیس، مایکل آیزنک و اندرو متیوز آن را در سال ۱۹۹۲ برای سنجش نگرانی غیرمرضی ساختند. منظور همان نگرانی روزمره‌ای است که آدم‌های سالم هم دارند.

نام انگلیسی آن Worry Domains Questionnaire است و منابع فارسی آن را «پرسشنامه حیطه‌های نگرانی» هم می‌نامند. فرم کامل ۲۵ گویه دارد و پاسخ‌دهنده برای هر گویه یکی از پنج گزینه‌ی «هیچ» تا «خیلی» را علامت می‌زند.

سازندگان، WDQ را برای بزرگسالان غیربالینی طراحی کردند و کاربردش به دانشجویان محدود نیست. برای پژوهش درباره‌ی نگرانی دانشجویان یا شاغلان، مقایسه‌ی گروه‌ها و بررسی تغییر نگرانی پیش و پس از مداخله می‌توانید از WDQ استفاده کنید.

دقیقاً چه چیزی دریافت می‌کنید؟

• معرفی و راهنمای اجرا — کاربرد WDQ، مقایسه با پن‌استیت و آشنایی با فرم اصلی و کوتاه.
• فرم فارسی ۲۵ گویه‌ای — برگه‌ی یک‌صفحه‌ای با جای علامت‌زدن پاسخ‌ها و ثبت مشخصات پاسخ‌دهنده.
• برگه و کلید نمره‌گذاری — فضای ثبت نمره‌ها، جدول گویه‌های هر حوزه و راهنمای برخورد با پاسخ ثبت‌نشده.
• نمونه‌ی نمره‌گذاری و تفسیر — پاسخ‌های یک دانشجوی فرضی، راهنمای خواندن نیمرخ پنج حوزه و میانگین‌های پژوهشی.
• تعریف‌ها و شواهد پژوهشی — تعریف مفهومی و عملیاتی، جدول روایی و پایایی ۹ پژوهش از یورمان و استوبر تا دو پژوهش ایرانی، و توضیح نسخه‌ی فارسی.
• پیوست مقیاس نگرانی دانشجویان — فرم SWS همراه با روش نمره‌گذاری و داده‌های پژوهشی آن.
• متن پایان‌نامه و شیوهٔ استناد — پاراگراف آماده‌ی «ابزار پژوهش» و ارجاع APA ویرایش هفتم به مقاله‌ی تالیس و همکاران، با DOI تأییدشده.
• فرم اصلی انگلیسی — متن منتشرشده‌ی ۲۵ گویه‌ی WDQ با همان شماره‌ها، برای مقایسه با ترجمه.

روی‌هم ۲ فایل دریافت می‌کنید: دفترچه‌ی ۱۱ صفحه‌ای WDQ، در Word و PDF.

پنج حوزه در پرسشنامه حوزه‌های نگرانی

خواندن پنج حوزه نشان می‌دهد نگرانی فرد بیشتر کجا متمرکز است. دو نفر با نمره‌ی کل نزدیک ممکن است درباره‌ی بخش‌های متفاوتی از زندگی نگران باشند.

• روابط — نگرانی درباره‌ی پذیرش در خانواده، دوام رابطه و دوست‌داشتنی بودن.
• فقدان اعتماد به نفس — نگرانی درباره‌ی ابراز نظر، گرفتن تأیید دیگران و مضحک به نظر رسیدن.
• آینده‌ی بی‌هدف — نگرانی درباره‌ی آینده شغلی، رسیدن به آرزوها و معناداری زندگی.
• ناکارآمدی در کار — نگرانی درباره‌ی حجم کار، اشتباه کردن و دیر رسیدن.
• مالی — نگرانی درباره‌ی تمام شدن پول، پرداخت صورت‌حساب‌ها و شرایط زندگی.

تالیس و همکاران این پنج حوزه را از نگرانی‌های خود مردم بیرون کشیدند. طبق گزارش یورمان و استوبر، پاسخ‌های آزاد به مجموعه‌ای از ۱۵۵ گویه رسید و تحلیل خوشه‌ای شش حوزه را مشخص کرد. حوزه‌ی اجتماعی‌سیاسی به‌دلیل ارتباط کم با بقیه و تأثیر تمایل به پاسخ‌های پسندیده‌ی اجتماعی کنار رفت.

تفاوت با پرسشنامه نگرانی پن‌استیت

پرسشنامه حوزه‌های نگرانی و PSWQ هر دو نگرانی را می‌سنجند، ولی دو پرسش متفاوت دارند. WDQ بر موضوع نگرانی تمرکز می‌کند، در حالی که پرسشنامه نگرانی پن‌استیت، ساخته‌ی مایر و همکاران در سال ۱۹۹۰، افراطی و مهارنشدنی بودن نگرانی را مستقل از موضوع آن می‌سنجد.

پن‌استیت یا PSWQ، با ۱۶ گویه، در پژوهش‌های نگرانی مرضی و اختلال اضطراب فراگیر کاربرد دارد. دیوی در سال ۱۹۹۳ نشان داد WDQ و SWS نگرانی سازنده و معطوف به حل مسئله را هم ثبت می‌کنند، ولی PSWQ این جنبه را نمی‌گیرد.

برای بررسی نگرانی مالی یا کاری، WDQ با پرسش پژوهش شما تناسب دارد. اگر شدت مهارنشدنی بودن نگرانی محور مطالعه است، پن‌استیت انتخاب متناسب‌تری است.

نمره‌گذاری پرسشنامه حوزه‌های نگرانی

هر گویه از ۰ تا ۴ نمره می‌گیرد و هیچ گویه‌ای معکوس نمی‌شود. نمره‌ی هر حوزه از ۰ تا ۲۰ و نمره‌ی کل از ۰ تا ۱۰۰ است. برگه‌ی نمره‌گذاری برای ثبت نمره‌ی پنج حوزه جای مشخص دارد. راهنما، کلید و جدول گویه‌های هر حوزه را در کنار نمونه‌ی حل‌شده‌ی یک دانشجوی فرضی قرار می‌دهد تا مسیر رسیدن از پاسخ‌ها به گزارش را دنبال کنید.

نمره‌ی بالاتر یعنی نگرانی بیشتر، و تفسیر WDQ پیوسته است، نه تشخیصی. راهنمای خواندن نیمرخ به شما کمک می‌کند تفاوت نگرانی در حوزه‌ی مالی را با حوزه‌های روابط و کار در گزارش توضیح دهید.

میانگین‌های نمونه‌های آلمانی یورمان و استوبر و دانشجویان علوم پزشکی تهران در پژوهش نیکبخت نصرآبادی و همکاران نیز برای مقایسه در دفترچه آمده‌اند.

روایی و پایایی پرسشنامه حوزه‌های نگرانی

یورمان و استوبر در سال ۱۹۹۷ دو نمونه‌ی آلمانی با ۴۶۶ و ۵۰۳ بزرگسال را بررسی کردند. آلفای کرونباخ کل، که هماهنگی گویه‌ها را نشان می‌دهد، در هر دو نمونه ۰٫۹۰ و برای حوزه‌ها ۰٫۷۰ تا ۰٫۸۶ بود. تحلیل عاملی تأییدی (روشی که می‌آزماید گویه‌ها در کدام دسته‌ها کنار هم می‌نشینند) مدل پنج حوزه را بهتر از مدل‌های سه، دو و یک‌عاملی نشان داد.

استوبر در سال ۱۹۹۸ ثبات نمره‌ها را سنجید. بازآزمایی، یعنی اجرای دوباره برای همان افراد، در ۱۴۸ نفر با فاصله‌ی سه تا چهار هفته، برای نمره‌ی کل ۰٫۸۵ بود. همبستگی نمره‌ی کل با ارزیابی سه همتا ۰٫۴۹ بود.

مک‌کارتی-لارزلر و همکاران در سال ۲۰۰۱، در نمونه‌ی ۵۷۰ نفری آمریکا، نمره‌های بالاتری در گروه بالینی یافتند. ساختار پنج حوزه در همه‌ی پژوهش‌ها تکرار نشده است و برای همین نمره‌ی کل WDQ پشتوانه‌ی قوی‌تری دارد.

نسخه‌ی فارسی برای پایان‌نامه

نیکبخت نصرآبادی و همکاران در سال ۱۳۸۷ فرم اصلی را در ۴۰۰ دانشجوی علوم پزشکی تهران به کار بردند و میان نگرانی و کیفیت زندگی رابطه‌ی منفی یافتند. حسینایی و همکاران در سال ۱۴۰۲، فرم کوتاه ۱۰ گویه‌ای را در ۲۵۰ دانشجو اعتباریابی کردند و آلفای آن ۰٫۷۸ بود.

برای فرم فارسی ۲۵ گویه‌ای، اعتباریابی منتشرشده با روش مشخص پیدا نشد. اگر WDQ را در پایان‌نامه به کار می‌برید، آلفای نمونه‌ی خودتان را گزارش کنید.

مقیاس نگرانی دانشجویان در پیوست

پیوست، فرم فارسی ۱۰ گویه‌ای Student Worry Scale یا SWS را هم دارد. دیوی، همپتون، فارل و دیویدسون این مقیاس را در سال ۱۹۹۲ معرفی کردند.

SWS ده زمینه را می‌پرسد: مسائل مالی، درس و امتحان، تسهیلات زندگی، سلامت و آینده‌ی شغلی. پنج زمینه‌ی دیگر SWS مسائل جاری جهان، روابط فردی و خانوادگی، مسائل مذهبی، محیط زیست و نظر دیگران درباره‌ی فرد است.

• گزینه‌ها و نمره — چهار گزینه از «تقریباً هیچ» تا «تقریباً همیشه»، هر گویه ۱ تا ۴ و نمره‌ی کل SWS از ۱۰ تا ۴۰.
• همسانی درونی — یعنی هماهنگی گویه‌ها با هم، در پژوهش‌های پیشین ۰٫۶۸ تا ۰٫۸۱ و در ۳۰۹ دانشجوی آمریکایی ۰٫۷۷ (کلی، ۲۰۰۷).
• آنچه به WDQ می‌افزاید — نگرانی درباره‌ی سلامت و مسائل جهان را هم می‌سنجد که WDQ کنار گذاشته است.

فرم اصلی انگلیسی پایان دفترچه مال WDQ است. متن انگلیسی SWS فقط در مقاله‌ی دیوی و همکاران (۱۹۹۲) چاپ شده است.