پرسشنامه پذیرش و عمل بوند (AAQ-II)

معرفی پرسشنامه پذیرش و عمل بوند (AAQ-II)

پرسشنامه پذیرش و عمل نسخه دوم، اجتناب تجربی و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی را در پیوند با درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) می‌سنجد. اجتناب تجربی یعنی تلاش برای فرار از فکرها، احساس‌ها، خاطره‌ها و حس‌های بدنی ناخوشایند یا تغییر دادن آن‌ها. این تلاش گاهی فرد را از کارهای ارزشمندش دور می‌کند. انعطاف‌پذیری روان‌شناختی سوی دیگر این سنجش است.

فرد منعطف با وجود تجربه‌های ناخوشایند با لحظه‌ی حال در تماس می‌ماند و کاری را که با ارزش‌هایش هماهنگ است ادامه می‌دهد. بوند، هیز و همکاران AAQ-II را جایگزین AAQ-I کردند؛ همان ابزاری که هیز و همکاران در سال ۲۰۰۴ با فرم‌های ۹ و ۱۶ ماده‌ای معرفی کردند. گویه‌های AAQ-II ساده‌ترند و همسانی درونی آن (هماهنگی پاسخ‌ها به گویه‌ها) بهتر است.

دقیقاً چه چیزی دریافت می‌کنید؟

پنج بخش اول را در دفترچه‌ی فارسی می‌بینید:

• معرفی و دستور اجرا — توضیح سازه‌های AAQ-II و تفاوت دو فرم، همراه با راهنمای پاسخ به طیف هفت‌درجه‌ای.
• جدول گویه‌های فارسی — ده گویه در صفحه‌ای مستقل و آماده‌ی چاپ، برای اجرای فرم ده‌ماده‌ای با پاسخ‌نامه‌ی جدولی.
• راهنمای نمره‌گذاری — سه مرحله‌ی محاسبه و جدول معکوس‌سازی، همراه با معرفی دو عامل و برگه‌ی ثبت نمره.
• تفسیر و تعریف‌ها — جدول سه گروه مرجع ایرانی و راهنمای نمره‌ی استاندارد، همراه با تعریف مفهومی و تعریف عملیاتی.
• پژوهش‌ها و شیوهٔ استناد — داده‌های روایی و پایایی و مطالعه‌ی مداخله‌ای، همراه با ارجاع‌های APA، پیوندهای DOI و منابع.
• نسخه انگلیسی اصلی — متن ۴ صفحه‌ای با گویه‌ها و کلید نویسندگان AAQ-II، داده‌های مقدماتی ده‌ماده‌ای و مجموعه‌ی ۲۲ گویه‌ای AAQ-I با توضیح نمره‌گذاری.
• مقاله‌ی عباسی و همکاران — متن ۱۶ صفحه‌ای با قابلیت جست‌وجو برای بررسی اعتبارسنجی نسخه فارسی و جدول‌های نتایج.
• مقاله‌ی رجبی و یزدخواستی — گزارش ۱۱ صفحه‌ای کاربرد AAQ-II در مداخله‌ی گروهی ACT برای زنان مبتلا به ام‌اس.

روی‌هم ۶ فایل تحویل می‌گیرید: دفترچه‌ی فارسی ۶ صفحه‌ای و نسخه انگلیسی، هرکدام در Word و PDF، به‌همراه دو مقاله‌ی PDF.

تفاوت دو فرم پرسشنامه پذیرش و عمل

فرم این بسته ۱۰ ماده‌ای است و پژوهش ایرانی آن را اعتبارسنجی کرده است. در این فرم، نمره‌ی بالاتر، انعطاف‌پذیری بیشتر و اجتناب تجربی کمتر را نشان می‌دهد. بوند و همکاران در سال ۲۰۱۱ فرم نهایی AAQ-II را با ۷ ماده منتشر کردند که نمره‌ی بالاتر در آن نشانه‌ی انعطاف‌ناپذیری بیشتر است.

پیش از مقایسه‌ی یافته‌ی خود با یک مقاله، تعداد ماده‌ها و معنای نمره‌ی بالاتر را در همان مقاله بررسی کنید.

نمره‌گذاری و دو عامل پرسشنامه پذیرش و عمل

تحلیل عاملی (روشی آماری که گویه‌های هم‌خانواده را کنار هم می‌گذارد) در نسخه فارسی AAQ-II دو عامل نشان داد:

• اجتناب از تجارب هیجانی — عاملی که در پژوهش عباسی و همکاران، گروه‌های بالینی و غیربالینی را از هم جدا کرد.
• کنترل روی زندگی — عاملی که در همان مطالعه، تفاوت گروه‌های بالینی و غیربالینی را نشان نداد.

ملاک پاسخ در AAQ-II، درستی جمله درباره‌ی فرد است، نه میزان موافقت با آن. طیف هفت‌درجه‌ای فرم ده‌ماده‌ای از «هرگز درست نیست» با نمره‌ی ۱ تا «همیشه درست است» با نمره‌ی ۷ پیش می‌رود. دامنه‌ی نمره‌ی کل، ۱۰ تا ۷۰ است.

برخی گویه‌های AAQ-II نمره‌گذاری معکوس دارند. راهنمای سه‌مرحله‌ای دفترچه و کلید نمره‌گذاری AAQ-II، مسیر محاسبه را توضیح می‌دهند؛ برگه‌ی ثبت هم برای نگه‌داشتن نتیجه‌ی هر اجراست.

روایی و پایایی پرسشنامه پذیرش و عمل

عباسی، فتی، مولودی و ضرابی در سال ۱۳۹۱ روایی و پایایی نسخه فارسی AAQ-II را در مجله‌ی «روش‌ها و مدل‌های روان‌شناختی» گزارش کردند. پژوهش با ترجمه و بازترجمه پیش رفت. پنج استاد روان‌شناسی بالینی روایی محتوایی آن را تأیید کردند.

نمونه‌ی هنجاریابی شامل ۱۹۵ دانشجو و ۱۵۸ نفر از ساکنان تهران بود، همراه با دو گروه ۳۰ نفری مبتلا به افسردگی و اضطراب فراگیر. مصاحبه‌ی SCID-I تشخیص دو گروه بالینی را مشخص کرد.

کل نمونه آلفای کرونباخ ۰٫۸۹ داشت؛ این ضریب هماهنگی گویه‌ها را نشان می‌دهد. ضریب تنصیف ۰٫۸۳ هم گزارش شد. آلفای چهار گروه از ۰٫۷۱ تا ۰٫۸۴ بود و شاخص KMO به ۰٫۸۶ رسید. برای روایی همگرا، نمره‌ی کل با سنجه‌های افسردگی و اضطراب بک، دشواری تنظیم هیجان و سلامت عمومی همبستگی منفی داشت.

دفترچه میانگین و انحراف معیار جمعیت عمومی و دو گروه بالینی افسردگی و اضطراب فراگیر را آورده و تبدیل نمره به نمره‌ی استاندارد را توضیح می‌دهد.

پرسشنامه پذیرش و عمل در پایان‌نامه

مطالعه‌های ACT و دیگر درمان‌های موج سوم AAQ-II را در پیش‌آزمون و پس‌آزمون به کار می‌برند تا تغییر اجتناب تجربی را ببینند. نمونه‌ی رجبی و یزدخواستی، زنان مبتلا به ام‌اس بودند.

آن‌ها در سال ۱۳۹۳ با ۲۰ زن کار کردند و گروه آزمایش در هشت جلسه‌ی ACT گروهی شرکت کرد. اجتناب تجربی در گروه آزمایش در برابر گروه کنترل تغییر معناداری داشت. این تغییر در پیگیری یک‌ماهه حفظ شد.

برای پایان‌نامه‌های مربوط به اضطراب، افسردگی، تنظیم هیجان یا بهزیستی، مقاله بیس عباسی و همکاران پشتوانه‌ی انتخاب فرم ده‌ماده‌ای و معرفی نسخه فارسی را فراهم می‌کند. با تعریف عملیاتی و منابع APA دفترچه نیز می‌توانید متغیر مورد سنجش AAQ-II و شیوه‌ی استناد به آن را در بخش ابزارهای پژوهش معرفی کنید.