پرسشنامه ارزیابی اختلالات رفتاری عقبمانده ذهنی خفیف
- توضیحات محصول
- دیدگاه ها (0)
- سوالات متداول
پرسشنامه ارزیابی اختلالات رفتاری عقبمانده ذهنی خفیف
عباسعلی حسینخانزاده فیروزجاه و اکرم پرند پرسشنامه ارزیابی اختلالات رفتاری را در سال ۱۳۸۶ ساختند تا مشکلات رفتاری پسران با عقب‌ماندگی ذهنی خفیف را در دورهی راهنمایی بسنجند. فرم نهایی ۲۲ گویه دارد و چهار مؤلفه را اندازه میگیرد.
انگیزه‌ی ساخت آن ساده بود: مقیاس‌های رایج مشکلات رفتاری کودکان برای جمعیت عادی ساخته شده بودند و رفتارهای شاخص کودکان کمتوان ذهنی را در نظر نمی‌گرفتند. سازندگان یادآوری می‌کنند که شیوع اختلالات روانی در این کودکان سه تا چهار برابر جمعیت عادی است، اما مشکل رفتاری جزء ذاتی کم‌توانی ذهنی نیست و محیط اغلب آن را تشدید میکند.
معلم پاسخ می‌دهد، نه خود دانشآموز و نه والدین. همه‌ی گویه‌ها رفتارهایی است که معلم در کلاس و مدرسه می‌بیند. برای همین نمره بیشتر تصویر رفتار دانشآموز کمتوان ذهنی در کلاس است. اگر برای دانشآموزان استثنایی داده جمع می‌کنید، برگه را به معلمی بدهید که دانشآموز را خوب میشناسد. برای هر دانشآموز یک برگه لازم است و اجرا محدودیت زمانی ندارد.
دقیقاً چه چیزی دریافت می‌کنید؟
- راهنمای اجرای فرم معلم — متن آماده‌ای که بالای برگه می‌گذارید تا معلم بر پایه‌ی مشاهده‌ی خودش پاسخ دهد
- فرم ۲۲ گویه‌ای — آماده‌ی چاپ، با جای نام دانشآموز، پایه، نام معلم و تاریخ
- راهنمای نمرهگذاری — ارزش هر گزینه، دامنه‌ی نمرهی هر مؤلفه و شیوه‌ی گزارش دو گویه با بار عاملی منفی
- راهنمای تفسیر و برگه‌ی نیم‌رخ — دو راه خواندن نمره، جدول مقایسه با نمونهی سازندگان و برگهای برای ثبت نمره‌های هر دانشآموز
- مؤلفه‌ها و بارهای عاملی — تعریف هر مؤلفه و بار عاملی هر گویه، با شماره‌ی آن در فرم مقدماتی برای تطبیق با مقاله
- ساخت ابزار، روایی و پایایی — مراحل ساخت، تعریف مفهومی و عملیاتی و جدول‌های آلفای کرونباخ، آماده برای فصل سوم پایاننامه
- شیوهٔ استناد و منابع — کادر ارجاع به سبک APA ۷ به فارسی و انگلیسی
- مقاله‌ی اصلی — متن کامل پژوهش حسینخانزاده فیروزجاه و پرند در مجله‌ی مطالعات روانشناختی، با متن جست‌وجوپذیر
روی‌هم ۳ فایل تحویل می‌گیرید: دفترچه‌ی ۷ صفحه‌ای در Word و PDF و مقاله‌ی اصلی در PDF.
مؤلفه‌های پرسشنامه ارزیابی اختلالات رفتاری
تحلیل عاملی، یعنی روشی آماری که گویه‌های هم‌خانواده را کنار هم می‌گذارد، ۲۲ گویه را در چهار مؤلفه دسته‌بندی کرد. هر مؤلفه نمرهی جدا دارد، پس معلم می‌بیند مشکل دانشآموز بیشتر پرخاشگری است، بزهکاری، بی‌قراری یا حواس‌پرتی:
- مشکلات سلوک — فحش و ناسزا به معلم و همکلاسی‌ها، دعوا، لجبازی، دروغ، برداشتن وسایل دیگران بدون اجازه و آسیب زدن به وسایل همکلاسی‌ها
- تمایلات بزهکارانه — تخریب وسایل مدرسه، خروج پنهانی از مدرسه، حمل اشیای برنده و خطرناک، ترک کلاس بدون اجازه و رفتارهای جنسی
- بی‌قراری — آرام نگرفتن سر جا، تحرک زیاد در کلاس و تلاش برای جلب توجه معلم
- حواس‌پرتی — پرت شدن حواس با کوچک‌ترین صدا و بی‌توجهی به درس، در دو گویه
در چکیده‌ی مقاله، مؤلفه‌ی بی‌قراری «فزون‌کنشی» نام گرفته است. خود سازندگان یادآور شده‌اند که دو گویه برای یک عامل کم است. اگر حواس‌پرتی را جداگانه گزارش می‌کنید، این نکته را در بحث پایاننامه بیاورید.
نمرهگذاری پرسشنامه ارزیابی اختلالات رفتاری
معلم برای هر گویه یکی از پنج گزینه را علامت می‌زند: «هیچ گاه»، «به ندرت»، «گاهی»، «اغلب موارد» و «همیشه». این طیف پنجدرجهای از ۱ تا ۵ نمره میگیرد، پس نمرهی کل ۲۲ گویه میان ۲۲ تا ۱۱۰ است. نمرهی بالاتر یعنی مشکل رفتاری شدیدتر در مدرسه.
نمرهی هر یک از چهار مؤلفه، از مشکلات سلوک تا حواس‌پرتی، از جمع گویه‌های خودش به دست می‌آید. کلید گویه‌های هر مؤلفه و دامنه‌ی نمرهی آن‌ها در دفترچه آمده است. حسینخانزاده فیروزجاه و پرند نقطه‌ی برش بالینی منتشر نکرده‌اند و دفترچه هم عددی از خودش نمی‌سازد؛ به جای آن، نمرهی دانشآموز از دو راه خوانده می‌شود:
- میانگین گویه — نمرهی مؤلفه تقسیم بر تعداد گویه‌هایش، که روی همان برچسب‌های «هیچ گاه» تا «همیشه» خوانده می‌شود و برای گزارش به والدین و مدرسه روشن است.
- نمرهی z — فاصله‌ی نمرهی دانشآموز از میانگین نمونهی ۱۵۰ نفری سازندگان، با جدول مقایسه‌ای که در دفترچه آمده است.
این نمونه از دو مدرسه‌ی جنوب تهران بود، پس مقایسه با آن توصیفی است و جای تشخیص بالینی را نمی‌گیرد. دو گویه‌ی مؤلفه‌ی بی‌قراری بار عاملی منفی دارند؛ دفترچه می‌گوید قرارداد نمرهگذاری آن‌ها را چطور در گزارش بنویسید.
روایی و پایایی پرسشنامه ارزیابی اختلالات رفتاری
پژوهش حسینخانزاده فیروزجاه و پرند در مجله‌ی مطالعات روانشناختی دانشگاه الزهرا منتشر شد. گویه‌ها از مصاحبه با ۲۰ معلم باتجربه‌ی همین دانشآموزان به دست آمد و فرم مقدماتی ۲۹ گویه‌ای روی ۳۰ دانشآموز آزموده شد.
در اجرای نهایی، معلمان رفتار ۱۵۰ دانشآموز پسر با عقب‌ماندگی ذهنی خفیف را در سال تحصیلی ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۵ سنجیدند. متخصصان روایی محتوایی و صوری را بررسی کردند. تحلیل عاملی با چرخش واریماکس هفت گویه را کنار گذاشت و چهار مؤلفه باقی ماند که روی هم ۵۹٫۱۴ درصد واریانس را تبیین می‌کنند.
آلفای کرونباخ، که هماهنگی گویه‌های هر مؤلفه را نشان می‌دهد، در پژوهش سازندگان این بود:
| مؤلفه | آلفای کرونباخ |
|---|---|
| مشکلات سلوک | ۰٫۹۴ |
| تمایلات بزهکارانه | ۰٫۸۴ |
| بی‌قراری | ۰٫۷۶ |
| حواس‌پرتی | ۰٫۸۰ |
از دفترچه تا فصل سوم پایاننامه
برای بخش ابزار پایان‌نامه‌ی روانشناسی یا آموزش کودکان استثنایی، دفترچه تعریف مفهومی و تعریف عملیاتی اختلالات رفتاری را همراه با شواهد روایی و پایایی پژوهش سازندگان در اختیارتان می‌گذارد. جدول بارهای عاملی شماره‌ی هر گویه را در فرم مقدماتی هم دارد تا با جدول‌های مقاله تطبیقش دهید.
نمونهی سازندگان پسران دورهی راهنمایی بودند. اگر پرسشنامه را برای دختران یا پایههای دیگر به کار می‌برید، آلفای کرونباخ را در نمونهی خودتان محاسبه و گزارش کنید.
سوالات متداول
پرسشنامه اختلالات رفتاری عقبمانده ذهنی خفیف چند سوال دارد؟
این فرم ۲۲ گویه دارد و معلم برای هر دانشآموز، رفتارهای مشاهدهشده در مدرسه را با گزینههایی از «هیچ گاه» تا «همیشه» گزارش میکند.
سازندهی پرسشنامه ارزیابی اختلالات رفتاری کیست؟
عباسعلی حسینخانزاده فیروزجاه و اکرم پرند این ابزار را ساختند و پژوهش آن را در سال ۱۳۸۶ در نشریهی مطالعات روانشناختی دانشگاه الزهرا منتشر کردند.
نمرهگذاری و تفسیر پرسشنامه ارزیابی اختلالات رفتاری چگونه است؟
هر گویه روی طیف پنجدرجهای از «هیچ گاه» تا «همیشه» نمره میگیرد و نمرهی کل میان ۲۲ تا ۱۱۰ است. کلید چهار مؤلفه و راهنمای تفسیر با مقایسهی نمونهی ۱۵۰ نفری در دفترچه آمده است.
روایی و پایایی پرسشنامه ارزیابی اختلالات رفتاری چقدر است؟
متخصصان روایی محتوایی و صوری را تأیید کردند و پژوهش ۱۵۰ دانش‌آموزی ساختار چهارمؤلفه‌ای را نشان داد. آلفای کرونباخ مؤلفه‌ها از ۰٫۷۶ تا ۰٫۹۴ گزارش شد.
پرسشنامه اختلالات رفتاری دانشآموزان کمتوان ذهنی برای پایاننامه مناسب است؟
برای پژوهشهای روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی کاربرد دارد. نمونهی اصلی پسران دورهی راهنمایی بودند؛ برای دختران یا پایههای دیگر، آلفای کرونباخ نمونهی خودتان را محاسبه کنید.
این پرسشنامه را معلم پر میکند یا دانشآموز؟
معلمی که رفتار دانشآموز را در کلاس و مدرسه میشناسد، فرم را تکمیل میکند. او برای هر دانشآموز کمتوان ذهنی، پاسخها را در برگهای جدا ثبت میکند.
فقط خریداران این فایل می‌توانند امتیاز و نظر ثبت کنند.
نظر خود را راجع به این فایل برای ما بنویسید.
شماره همراه و ایمیل شما به نمایش عمومی قرار نخواهد گرفت