پرسشنامه اثربخشی دوره‌های آموزش ضمن خدمت

معرفی پرسشنامه اثربخشی دوره‌های آموزش ضمن خدمت

پرسشنامه اثربخشی دوره‌های آموزش ضمن خدمت از کارکنانی که در این دوره‌ها شرکت کرده‌اند دو چیز می‌پرسد: دوره چه ویژگی‌هایی داشته و بعد از آن چه تغییری در کارشان دیده‌اند. ۴۱ گویه در دو بخش آمده است؛ بخش الف ۱۵ گویه برای ویژگی‌های دوره‌ها و بخش ب ۲۶ گویه برای اثربخشی دوره‌ها دارد.

در هر گویه عبارت «تا چه میزان» یا «تا چه حد» آمده و پاسخ با پنج گزینه از «خیلی زیاد» تا «خیلی کم» ثبت می‌شود. گویه‌های بخش ب از کار روزمرهٔ کارکنان می‌گویند: ابزار و ماشین‌آلات، همکاران، سرپرستان و ارباب رجوع. اگر موضوع پژوهش شما بررسی اثربخشی دوره‌های ضمن خدمت کارکنان است، بخش الف خودِ دوره و بخش ب اثر آن بر کار را جدا می‌سنجد.

دقیقاً چه چیزی دریافت می‌کنید؟

این دفترچه از پاسخ‌نامهٔ ۴۱ گویه‌ای تا گزارش نتیجه را دربرمی‌گیرد و بخش‌هایش به همین ترتیب آمده‌اند:

• دستور اجرا و ۴۱ گویه — جدول گویه‌ها با پنج ستون گزینه و جای نام (اختیاری)، سمت و تاریخ.
• نمره‌گذاری — نمرهٔ ۱ تا ۵ هر گزینه، دامنهٔ بخش الف و بخش ب و قاعدهٔ گویهٔ بی‌پاسخ.
• نمونهٔ محاسبه — پاسخ‌های یک شرکت‌کنندهٔ فرضی به ۴۱ گویه و نمرهٔ هر بخش، گام‌به‌گام.
• تفسیر نمره‌ها — معنای نمرهٔ بالاتر در بخش الف و بخش ب، بدون باند تفسیری.
• تعریف بخش‌ها — توصیف ویژگی‌های دوره‌ها و اثربخشی دوره‌ها از روی خود گویه‌ها.
• روایی و پایایی — چرا ضریبی چاپ نشده و راه محاسبهٔ آلفا برای نمونهٔ شما.
• بلوک SPSS — جمع نمرهٔ بخش الف و بخش ب، میانگین هر گویه، آلفای کرونباخ (ضریب هماهنگی گویه‌ها با هم) و آمار توصیفی.
• متن آمادهٔ بخش ابزار پژوهش — معرفی پرسشنامهٔ ۴۱ گویه‌ای برای گزارش، با جای خالی آلفای نمونهٔ شما.
• کادر شیوهٔ استناد — ارجاع به پایان‌نامهٔ کارشناسی علی‌پور (۱۳۸۹) که فایل منبع آورده است.

روی‌هم ۲ فایل می‌گیرید: دفترچه در قالب Word و همان دفترچه در قالب PDF.

بخش‌های پرسشنامه اثربخشی دوره‌های آموزش ضمن خدمت

این دو بخش دو سؤال متفاوت می‌پرسند: اولی دربارهٔ خودِ دوره است و دومی دربارهٔ تغییر در کار پس از دوره. برای همین نتیجهٔ هر بخش جدا گزارش می‌شود.

• ویژگی‌های دوره‌ها — ۱۵ گویه دربارهٔ تدوین، محتوا و ارزشیابی.
• اثربخشی دوره‌ها — ۲۶ گویه دربارهٔ تغییر کار پس از دوره.

گویه‌های ویژگی‌های دوره‌ها

بخش الف از شرکت‌کننده می‌پرسد دوره چگونه ساخته و سنجیده شده است. موضوع گویه‌ها را می‌توان در سه گروه خلاصه کرد؛ این گروه‌بندی خلاصهٔ ماست و خرده‌مقیاس نیست. گروه نخست نظرخواهی در تدوین دوره است: نقص‌ها و مشکلات شغلی، توصیه‌ها، دانش یا مهارت جدید، تحلیل وظایف شغلی و ابزارآلات جدید.

گروه دوم محتوا را می‌سنجد: تناسب با توانایی‌ها، رعایت تسلسل مطالب، انطباق بر اهداف و پوشش زمینه‌های دانش، نگرش و مهارت. یکی از گویه‌ها سطوح یادگیری را نام می‌برد: دانش، فهم، کاربرد، تجزیه، ترکیب و قضاوت.

گروه سوم ارزشیابی است: ارزشیابی تکوینی (سنجش در جریان دوره، نه فقط در پایان)، تناسب شیوهٔ ارزشیابی با محتوا و اهداف، سنجش آموخته‌ها در همهٔ زمینه‌ها و وضوح سؤال‌های آزمون‌ها. شرکت‌کننده همهٔ ۱۵ گویه را از دید خودش پاسخ می‌دهد.

گویه‌های اثربخشی دوره‌ها

۲۶ گویهٔ این قسمت می‌پرسند دوره در کار روزمره چه اثری گذاشته است. موضوع این گویه‌ها را می‌توان در پنج گروه خلاصه کرد؛ این گروه‌بندی خرده‌مقیاس نیست و نمرهٔ جدا ندارد:

• مهارت و توانایی شغلی — مهارت تخصصی، به‌کارگیری درست ابزار و ماشین‌آلات، کارهای دشوار، تشخیص مشکلات، راه‌حل‌های دقیق و مهارت‌های محاسباتی.
• دقت و نظم کار — انجام به‌موقع وظایف، تمرکز، کاهش ضریب خطا، حضور به‌موقع، کاهش ضایعات و سوانح و حوادث کاری.
• همکاری در محیط کار — همکاری با ارباب رجوع، همکاران و سرپرستان و داشتن برداشت و علایق شغلی یکسان با همکاران.
• انگیزه و رضایت — تشویق شغلی، کاهش غیبت و تأخیر، علاقه به کار و رضایت ارباب رجوع و سرپرستان.
• روش کار و نیاز شغلی — روش‌های صحیح و جدید کار، کاهش اشکالات و ابهام در وظایف، هم‌راستایی دوره با نیازهای شغلی و استقلال کاری.

گویه‌هایی دربارهٔ ماشین‌آلات، ضایعات و ارباب رجوع به کار هر گروه شغلی نمی‌خورند. پیش از اجرا بررسی کنید پاسخ‌دهندگان شما با آن‌ها سروکار دارند.

نمره‌گذاری پرسشنامه اثربخشی دوره‌های آموزش ضمن خدمت

پاسخ از «خیلی کم» تا «خیلی زیاد» نمرهٔ ۱ تا ۵ می‌گیرد و هر ۴۱ گویه مثبت نوشته شده است. نمرهٔ هر بخش جمع پاسخ‌های همان بخش است: بخش الف از ۱۵ تا ۷۵ و بخش ب از ۲۶ تا ۱۳۰.

در بخش الف نمرهٔ بالاتر یعنی ویژگی‌های بهتر دوره‌ها و در بخش ب یعنی اثربخشی بیشتر. اگر گویه‌ای بی‌پاسخ ماند، قاعدهٔ دفترچه این است که همان بخش نمره نمی‌گیرد و بخش دیگر در صورت کامل بودن محاسبه می‌شود.

چه کسی به این پرسشنامه پاسخ می‌دهد؟

پاسخ‌دهنده کسی است که در دوره‌های ضمن خدمت شرکت داشته است. دستور اجرا خطاب به او می‌گوید دربارهٔ دوره‌هایی نظر بدهد که «در آن‌ها شرکت داشته‌اید». بخش الف نظر او را دربارهٔ تدوین، محتوا و ارزشیابی دوره می‌پرسد و بخش ب می‌پرسد پس از دوره در کارش چه تغییر کرده است.

پاسخ درست یا غلط در پاسخ‌نامهٔ ۴۱ گویه‌ای وجود ندارد. پیش از اجرا مشخص کنید ۴۱ گویه دربارهٔ کدام دوره‌ها پاسخ داده می‌شود تا همه به یک دورهٔ مشخص فکر کنند.

روایی و پایایی پرسشنامه اثربخشی دوره‌های آموزش ضمن خدمت

ارجاعی که فایل منبع آورده، پایان‌نامهٔ کارشناسی علی‌پور (۱۳۸۹) است. پایان‌نامهٔ علی‌پور در دست ما نیست، پس ضریب روایی یا پایایی‌ای در صفحه و دفترچه نیامده است. برای گزارش پایایی نمونهٔ خودتان، بلوک SPSS ضریب آلفای بخش الف و بخش ب را جدا می‌دهد.