پرسشنامه استراتژی رقابتی پورتر

معرفی پرسشنامه استراتژی رقابتی پورتر

پرسشنامه استراتژی رقابتی پورتر ۲۲ گویه دارد و دو چیز را کنار هم می‌سنجد: استراتژی رقابتی شرکت و عملکرد آن. هر گویه دربارهٔ شرکتی است که پاسخ‌دهنده در آن کار می‌کند، و او موافقت خود را روی طیفی پنج‌گزینه‌ای از «کاملاً مخالف» تا «کاملاً موافق» علامت می‌زند. نام ابزار از چارچوب استراتژی‌های عمومی پورتر آمده است و سه استراتژی این چارچوب، سه خرده‌مقیاس نخست آن‌اند.

روی‌هم پنج خرده‌مقیاس دارد:

• استراتژی تمایز — گزاره‌هایی دربارهٔ مزیت برای مشتری، نام و هویت برند و متمایز بودن از رقبا.
• استراتژی رهبری هزینه — گزاره‌هایی دربارهٔ پایین‌تر بودن هزینهٔ محصول از رقبا و از نرم صنعت.
• استراتژی تمرکز — گزاره‌هایی دربارهٔ خدمات تخصصی برای مشتریان خاص و تمرکز بر بخشی از بازار.
• عملکرد مالی — میزان دستیابی شرکت به نتایج مالی مانند سود و فروش.
• عملکرد غیرمالی — میزان دستیابی شرکت به نتایج غیرمالی مانند رضایت کارمند و بهبود خدمات.

دقیقاً چه چیزی دریافت می‌کنید؟

دفترچه‌ای که برای اجرا و گزارش‌کردن این ۲۲ گویه لازم دارید. بخش‌ها به ترتیب فایل این‌ها هستند:

• دستور اجرا و سؤالات عمومی — دستور پاسخ‌دادن، و چهار پرسش دربارهٔ جنسیت، سن، سابقهٔ خدمت و تحصیلات که نمره ندارند و فقط نمونه را توصیف می‌کنند.
• متن کامل ۲۲ گویه — با پنج ستون پاسخ، از «کاملاً مخالف» تا «کاملاً موافق»، برای علامت‌زدن پاسخ‌دهنده.
• کلید نمره‌گذاری و برگهٔ ثبت نمره — جدول نمره‌گذاری هر خرده‌مقیاس و جایی برای نوشتن جمع و میانگین هر پاسخ‌دهنده، همراه با نمرهٔ کل.
• نمونهٔ محاسبه — یک پاسخ‌دهندهٔ فرضی که گام‌به‌گام نمرهٔ هر خرده‌مقیاس و نمرهٔ کل را می‌گیرد.
• تعریف مفهومی و عملیاتی — تعریف مفهومی سه استراتژی بر پایهٔ چارچوب پورتر و تعریف عملیاتی هر پنج خرده‌مقیاس، آماده برای فصل روش پژوهش شما.
• دستور SPSS — نمرهٔ هر خرده‌مقیاس و نمرهٔ کل را می‌سازد، آلفای کرونباخ نمونهٔ شما را برای هر خرده‌مقیاس حساب می‌کند و آمار توصیفی می‌دهد.
• متن آمادهٔ بخش ابزار پژوهش و شیوهٔ استناد — با جاهای خالی «…» برای نمونهٔ خودتان و جعبهٔ شیوهٔ استناد برای کتاب پورتر و پایان‌نامهٔ پیوسته.

روی‌هم ۱ فایل است که در دو قالب Word و PDF به دستتان می‌رسد.

سه استراتژی عمومی پورتر در این پرسشنامه

پورتر چارچوب سه استراتژی عمومی را در کتاب Competitive Strategy (۱۹۸۰) آورده است؛ سازندهٔ این پرسشنامه نیست. رهبری هزینه کسب سهم بازار با جلب مشتریانی است که به هزینه و قیمت حساس‌اند. تمایز متمایز کردن محصول یا خدمت است، به شکلی که شرکت در رقابت موفق باشد. تمرکز هم تمرکز بر یک یا چند بخش از بازار است.

عملکرد مالی و غیرمالی و گویه‌های فرانشیز

بخشی از گویه‌ها به‌جای خودِ استراتژی، میزان دستیابی شرکت به نتایج مالی و غیرمالی را می‌سنجند. سه استراتژی با بقیهٔ گویه‌ها سنجیده می‌شوند. پس نمرهٔ عملکرد را جدا از سه استراتژی گزارش کنید، وگرنه دو موضوع متفاوت در یک عدد می‌آیند.

نمره‌گذاری پرسشنامه استراتژی رقابتی پورتر

هر یک از پنج خرده‌مقیاس نمره‌ای جدا دارد که جمع پاسخ‌های خودش است و پاسخ‌ها نمرهٔ ۱ تا ۵ می‌گیرند. در هر خرده‌مقیاس، نمرهٔ بالاتر موافقت بیشتر با گزاره‌های همان بخش را نشان می‌دهد. هیچ‌یک از ۲۲ گویه معکوس نیست. نمرهٔ کل بین ۲۲ تا ۱۱۰ است، اما استراتژی و عملکرد را با هم جمع می‌زند. دفترچه آن را فقط در درجهٔ دوم می‌آورد و گزارش جدای هر خرده‌مقیاس را مقدم می‌داند.

خرده‌مقیاس‌ها تعداد گویهٔ برابر ندارند. برای مقایسهٔ آن‌ها با هم، دفترچه میانگین هر گویه را پیشنهاد می‌کند و دستور SPSS این میانگین‌ها را هم می‌سازد.

منبع و پایایی پرسشنامه استراتژی رقابتی پورتر

فایل منبع می‌گوید این فرم در پایان‌نامهٔ سوده پیوسته (۱۳۹۶) به کار رفته است. متن پایان‌نامهٔ پیوسته در دست نبود و دربارهٔ محتوایش چیزی نمی‌نویسیم. سازندهٔ اصلی گویه‌ها را با منبعی که خودمان دیده باشیم نتوانستیم وارسی کنیم و نامی از او نمی‌آوریم.

ضرایب پایایی و روایی این ابزار را از منبعی که خودمان دیده باشیم در دست نداریم و دفترچه برای ۲۲ گویه عددی از این دست نمی‌آورد. در عوض، دستور SPSS آلفای کرونباخ (میزان هم‌خوانی گویه‌های هر خرده‌مقیاس) را در نمونهٔ خودتان حساب می‌کند و همان را گزارش می‌کنید.

اگر پژوهشتان رابطهٔ استراتژی با عملکرد است، سه خرده‌مقیاس استراتژی و دو خرده‌مقیاس عملکرد همین دو سوی پرسش را می‌پوشانند. در متن آمادهٔ ابزار پژوهش، اطلاعات نمونهٔ خود را بنویسید و منبع گویه‌ها را پس از رسیدن به منبع اصلی بیفزایید؛ جعبهٔ شیوهٔ استناد فایل، پورتر (۱۹۸۰) و پیوسته (۱۳۹۶) را دارد.